Maciej Wąsik o dodatkach dla służb i bezpieczeństwie

Szanowny Panie Marszałku, Panie i Panowie Posłowie, Wysoka Izbo. Chciałbym na wstępie bardzo podziękować wszystkim Państwu za tę pracę, którą włożyliście w powstanie tej ustawy. Mam takie poczucie, że pomimo tego, że to jest projekt rządowy, to Komisja niezwykle aktywnie uczestniczyła w kształtowaniu tego projektu. Myślę, że przedyskutowaliśmy ten projekt bardzo dobrze. Chciałbym podziękować Panu Przewodniczącemu Szczepańskiemu za rzeczywiście bardzo sprawne prowadzenie Komisji. Chciałbym podziękować Panu Przewodniczącemu Podkomisji, posłowi Zdzisławowi Sipierze, za to, że tak sprawnie mogliśmy to przeprowadzić. Chciałbym podziękować wszystkim Państwu posłom uczestniczącym w tych pracach. Cieszę się, że potrafimy w pewnych sprawach dotyczących bezpieczeństwa osiągać konsensus, bo tak czytam Państwa wypowiedzi dzisiaj na tej debacie sejmowej. I postaram się rozwiać Państwa wątpliwości, bo te wątpliwości oczywiście są i będą się zawsze pojawiały. Byłoby dziwne, gdybyśmy byli zawsze wszędzie jednomyślni. I wydaje się, że pierwsza rzecz, która jak gdyby tu pada z Państwa ust, to kwestia służby celnej. Chciałbym się zapytać posłów Koalicji Obywatelskiej, dlaczego o służbę celną tak zabiegają, a nie na przykład o Centralne Biuro Antykorupcyjne, bo funkcjonariusze CBA także nie są objęci tymi dodatkami motywacyjnymi. Otóż, Szanowni Państwo, padło także, jeśli Pani by poseł pozwoliła dokończyć, padło to, że jest ta ustawa pewnym eksperymentem, czymś nowym w naszym systemie także służb. To prawda. My w MSW chcieliśmy przetestować system taki, który by sprawił, że będziemy bezpieczniejsi, przez to, że doświadczeni funkcjonariusze będą zostawać dłużej w służbie. Umówmy się co do tego. Tu mówił pan poseł Wieczorek bodajże o tym, że policja jest atrakcyjną służbą. Szanowni Państwo, nie ma cięższej pracy niż praca policjana. Nie ma cięższej pracy niż praca strażnika granicznego. Nie ma cięższej pracy niż praca strażnika, strażaka, który pracuje przy pożarze. Nie ma cięższej pracy. Przypominam, to są funkcjonariusze, którzy dysponują cały czas swoim czasem na żyw służby. Którzy pełnią tę służbę z narażeniem życia i zdrowia. I chcemy, żebyśmy byli bezpieczniejsi. Bo ta ustawa jest o naszym bezpieczeństwie, Szanowni Państwo. Założenie jest takie. Dwudziestoletni policjant idzie do szkoły oficerskiej, do Szczytna. W wieku dwudziestoletni, mając 20 lat służby. Bo takich przypadków jest dużo. W wieku dwudziestu trzech lat zostaje oficerem. Jest świetnie przygotowany do pełnienia służby. W wieku dwudziestu pięciu lat idzie na emeryturę. To jest problem, z którym się stykamy. No co można zrobić? Można wydłużyć wiek emerytalny. Nie. Nie ma na to zgody. W tym rządzie nie będzie tego typu pomysłów. Ale można powiedzieć tak. Nie iść na emeryturę. A damy ci dodatek. I to robimy. Chcemy ten system przetestować. Bo ten system musi się sam finansować. W tych służbach, których dotyczy ta ustawa. A jestem przekonany, że jeżeli ten system się sprawdzi, to znaczy będzie się rzeczywiście sama finansował, na to wskazują wszystkie wyliczenia, które mamy, będziemy ten system rozszerzać. Także o służbę celną, także o służby specjalne, także o służby wojskowe, bo ta ustawa też tego nie obejmuje. Chciałbym uspokoić celników, że rząd patrzy, myśli i będziemy naprawdę bardzo szybko walidować tę ustawę, sprawdzać, jak ona działa, zobaczyć, jakie daje skutki finansowe. Jeżeli będą właśnie takie, jakie są wyliczenia, nie ma najmniejszych przeszkód do tego, żeby te systemy w pozostałych służbach wprowadzać. A w Policji problem jest rzeczywiście największy. Bo w tej chwili mamy ponad 7 tysięcy wakatów. To oczywiście wynika z sytuacji w Policji z wakatami, która, mówię tu do posłów Koalicji Obywatelskiej i PSL-u, jest od dawna. W roku 2012 było 6 tysięcy etatów wolnych. Jeszcze rok temu były 4 tysiące etatów wolnych. Ale COVID spowodował paraliż pewnych naborów, przesunięcie się w terminów. Mam nadzieję, że ta ustawa sprawi, że mniej osób przejdzie na emeryturę i że ci doświadczeni policjanci i funkcjonariusze innych służb zostaną w służbie. A my mamy spore nabory. 13 lipca udało nam się do Policji... Czy mogę jeszcze, Panie Marszałku? 13 lipca udało nam się do Policji zakwalifikować 611 osób. Kolejne nabory to jest wrzesień, listopad i grudzień. Łącznie 2,5 tysiąca osób. To będzie silne wsparcie Policji. Ale też pamiętajmy o tym, że dobrym policjantem nie jest się drugiego dnia, jak się przychodzi do pracy po przyjęciu. Nie trzeciego, nie piątego. Nawet nie po pierwszym roku wymagane jest ogromne doświadczenie. Poszerzanie wiedzy. Najbardziej wartościowi funkcjonariusze to są właśnie ci, którzy mają 25 lat służby i mogą, i zdrowie im pozwala na to, żeby służyć dalej. I będziemy zabiegać o to tak, jak zabiegamy przez ostatnie 5 lat. Ustawa modernizacyjna, podwyczki płac dla funkcjonariuszy. Rzeczywiście też chcemy, żeby służba w Policji i w innych służbach mundurowych była jak najbardziej atrakcyjna finansowo. Od tego zależy nasze bezpieczeństwo. Zdajemy sobie z tego sprawę. Także wiemy o tym, że są sprawy nierozwiązywane przez lata, Pani Przewodniczącej. Nie chcę tutaj wskazywać palcami, który rząd bardzo, bardzo dawno temu problem 15a zrobił, ale rzeczywiście rozmawiałem dzisiaj z Panem Przewodniczącym Jankowskim ze Związku Zawodowego Policjantów. W najbliższym czasie przedstawimy propozycję związkowcom, bo do tego zobowiązaliśmy się, jak widzimy rozwiązanie problemu artykułu 15a, czyli tych osób, które przyszły do Policji, mając już pewien staż pracy wcześniej, a nie liczy się to do wysługi emerytalnej. Mamy na to pomysł i mam nadzieję, że wprowadzimy te rozwiązania, które będą korzystne zarówno dla Policjantów, jak i dla nas, bo będziemy z tego to widzieli na ulicy, gdzie będzie po prostu bezpieczniej. Przejrzę sobie, rzucę okiem szybko na notatki, żeby omówić większość tematów poruszanych przez Państwa, czy wszystkie. Dodatek emerytalny dla ochotników. Świetna inicjatywa. Wiem, w kampanii Pan Prezydent Andrzej Duda ten postulat zgłosił. I z tego, co wiem, był to... Ja pamiętam, Pani Poseł, która to władza obiecywała, obiecywała, obiecywała i nigdy takiego dodatku nie wprowadziła. Ale nie licytujemy się. Odpowiadamy na pytania i nie prowokujemy tutaj Pana Ministra. Uderzł stół, Andrzej Duda się odezwał w postaci Marszałka Sejmu. Pan Marszałek w sposób nieświadomy odpowiedział na to pytanie, która to władza. Ale nie chcę, Panie Marszałku, z Panem polemizować tutaj. Postaram się konkretnie poodpowiadać na pytania. Będziemy chcieli oczywiście zwiększyć policję, wypełnić etaty po to, żeby w końcu można było odbudować te 400 posterunków zlikwidowanych po 2000, bodajże w 2012 roku. To bardzo istotne. I Polacy czekają na te posterunki. Niezwykle ważny element naszej polityki. Nie możemy tego zrobić, bo często po prostu brakuje policjantów. Będziemy to robić konsekwentnie, żeby odbudować posterunki, bo policja ma być blisko obywateli. Także nie tylko duże miasta, nie tylko średnie miasta, ale małe miejscowości mają prawo ludzie mieszkający w nich czuć się bezpieczny, mieć posterunek, mieć się do kogo zwrócić w potrzebie. Będziemy ten program realizować. Chciałbym też powiedzieć, oczywiście, że jest jeszcze bardzo dużo do zrobienia. Zawsze jest dużo do zrobienia. Zgadzam się z panem przewodniczącym. Będzie nowa ustawa modernizacyjna. Jestem o tym przekonany. Jeszcze w tym roku, panie przewodniczący, będziemy mieli mnóstwo pracy i wysoki sejmie, bo chcemy modernizować służby mądorowe i nową ustawę modernizacyjną wprowadzić, żeby je doinwestować, żeby miały dobry sprzęt i działały jak najlepiej. Odpowiadając na pytanie pana posła Piechowa Wiaka, w tej chwili jest w służbie około, w policji tylko, prawie 9300 funkcjonariuszy, którzy 1 października powinni skorzystać z dodatku motywacyjnego, żeby nie przychodzili na emeryturę. Gdyby te 9 tysięcy osób przeszło nagle na emeryturę, polski system bezpieczeństwa miałby spory problem. Jeśli chodzi o wyżowienie strażaków i wątpliwości, które państwo posłowie macie, powiem państwu tak. Proszę być pewnym. Żaden strażak z akcji, gdzie strażak PSP dostanie talerz zupy, nie wyjdzie głodny. Uwierzcie mi. I tak jest w tej chwili. Tak jest w tej chwili. Dziękuję pani poseł za zgłoszenie tej poprawki i zwrócenie uwagi, że jest to nieuregulowanie prawne, że chcieli. Cieszymy się, że wprowadziliśmy ten zapis, ale tak jest w praktyce. Ci ludzie, którzy pracują dla naszego bezpieczeństwa, działają często niezwykle solidarnie. Zawsze działają zwykle solidarnie. To nie jest tak, że strażacy PSP gasząc pożar w Biebrzy dostają tak zwaną miskę, a strażacy OSP nie dostali. Nie. Ci ludzie dzielą się ze sobą i dbamy o to, żeby tak było. Bardzo dziękuję pani poseł za tą młodą poprawkę, żeby to było także w przestrzeni praw strażaków OSP. I będziemy też pracować nad dodatkami emerytalnymi dla OSP. Nie martwmy się o to. Przyjdzie na to czas. System OSP to system unikalny, kapitalny. Nie ma takiego długiego w Europie. I też dlatego bardzo ważny zapis, na który państwo posłowie wprowadziliście autorów tej ustawy, pisząc interpelacje, pytając się, dlaczego certyfikacja wozu strażackiego kupionego za granicą kosztuje 50-80 tys. zł. Też nie potrafiliśmy tego zrozumieć. Ustaliliśmy, że zmienimy przepisy. Tak, żeby za kilka tysięcy złotych, kilka, mówię kilka, to myślę, że to będzie 3, 4, 5 tysięcy, uzyskać pozytywną opinię techniczną. No, chyba, że nie można tej technicznej opinii uzyskać po to, żeby strażacy, którzy znajdują za granicą używane wozy, kupują je sobie przy pomocy swoich samorządów, mogli je wprowadzić do działań za naprawdę przyzwoite pieniądze, a nie dotychczas takie. No, niestety było to potężne zierstwo ze strony niektórych jednostek państwowych, publicznych. Ustawą to regulujemy, żebyśmy nie mieli tutaj wątpliwości i żeby zapewnić dopływ tego sprzętu dla strażaków ochotników. Przeglądam jeszcze sprawy, które państwo żeście poruszali w toku dyskusji. Zaległy urlop, ekwiwalent za zaległy urlop. W listopadzie 2018 roku Trybunał Konstytucyjny zauważył, że dlaczego kiedy któryś z nas idzie na kończy pracę, ma zaległy urlop dostaje jedną tam dwudziestą pierwszą wynagrodzenia za każdy dzień urlopu, a w służbach podległych MSW jest jedna, głównie w policji, bo to nie we wszystkich służbach było w PSP, tak nie jest. Jest jedna trzydziestka wynagrodzenia. Musieliśmy to zrobić, ale w mojej ocenie nie ma podstaw prawnych do tego, żeby ten wyrok Trybunału rozciągać za okres od 2001 roku. Już nie mówię o możliwościach faktycznych. Rzeczywiście kodeks pracy mówi, że należy wykorzystać zaległy urlop, ale kodeks pracy nie obowiązuje w służbach mundurowych. O tym też trzeba obowiązuje pracowników cywilnych, którzy są w służbach mundurowych, ale nie funkcjonariuszy. To właśnie chociażby wymiar urlopu niewykorzystanego pokazuje, jak to jest ciężka praca w tych służbach. Jak to jest ciężka praca. Służba, służba, nie praca, służba. I przyznam się, że cieszę się, że mogę dzisiaj tutaj z Państwem dyskutować na ten temat i mieć takie przekonanie, że są to rozwiązania dobre dla polskiej policji, dobre dla straży pożarnej, dobre dla pograniczników i prosić Państwa o to, żebyśmy w piątek przyjęli ten projekt ustawy, mam nadzieję, jednogłośnie, a przypominam, że w piątek jest święto policji 24 lipca. Policjanci bardzo sobie cenią to święto, obchodzą je, jest dla nich ważne. Mam nadzieję, że Wysoki Sejm w piątek przyjmie tę ustawę. Panie Przewodniczący, szansa była dyskusji na Komisji, a teraz nie zadajemy dodatkowych pytań ministrowi, który tak już przekroczył czas o blisko 10 minut. Panie Marszałku, jeżeli Pan pozwoli, ostatnie pytanie. Rzeczywiście te rozwiązania są bardzo różnych ze służb. Ja uważam, że trzeba było je zmienić diametralnie, ale trzeba na ten temat porozmawiać ze związkami zawodowymi. Część tych przywilejów jest przywilejami anachronicznymi. Czy się ma mieszkanie, czy się nie ma, przysługuje, ekwiwalent wyliczany w trudny sposób. Służba taka jak CBA ma inne rozwiązania. Ma możliwość dania dodatku mieszkaniowego, który pozwala na wynajęcie mieszkania niedużego funkcjonariuszowi, który służy w mieście, w którym nie ma mieszkania. Koniec, kropka. Proste, jasne rozwiązania i niezbyt drogie. Myślę, że przyjdzie czas na to, żeby zająć się jej tym. Natomiast wszystkim nie można się zajmować naraz. Przypominam, że będziemy pracować o 15a. Przypominam, że będziemy pracować, robić nową ustawę modernizacyjną i przypominam, że mamy jeszcze inne dobre pomysły dla tych służb, które będziemy przedkładać wysokiemu Sejmowi. Bardzo dziękuję za te deklaracje, które już padły i mam nadzieję, że w święto policji uda się przyjąć ustawę o wsparciu służb mundurowych. Bardzo Państwu dziękuję. Dziękuję.