Zgłoś uwagi

Senator Bogdan Zdrojewski - Wystąpienie z dnia 27 października 2020 roku.

Ustawa o zmianie ustawy budżetowej na rok 2020

Brak odpowiedniej wtyczki Adobe Flash Player

Ściągnij
169 wyświetleń
0

Stenogram

Senator Bogdan Zdrojewski:

Pani Marszałek! Szanowni Koledzy i Koleżanki!

Na wstępie chciałbym panu ministrowi podziękować za dość cierpliwe i dość wyczerpujące odpowiedzi na nasze pytania. Temat budżetu jest niezwykle istotny, niezwykle kluczowy i ważne jest, aby traktowany był niezwykle poważnie. Nie zawsze tak było w przypadku odpowiedzi osób reprezentujących rząd, tak że tym bardziej jeszcze raz dziękuję.

Chcę dziś swoje wystąpienie podzielić na 3 części. Pierwsza część będzie dedykowana samorządom, samorządom terytorialnym. My zakładamy dzisiaj w poprawce pomoc dla tych samorządów. Ona ma 2-częściowy układ: z jednej strony jest to subwencja oświatowa, z drugiej strony pomoc dla służby zdrowia. Tam oczywiście jest partycypacja samorządu. I chcę od tego zacząć. Byłem prezydentem Wrocławia, przeszedłem czas wyprowadzania Wrocławia z poważnego kryzysu finansowego, trafiła nam się powódź, czyli nieszczęście… Może nie o skali pandemii, ale po prostu nieszczęście. Nigdy bym sobie nie pozwolił na to, aby zasłaniać się tym nieszczęściem, wprowadzając Wrocław w kolejne kłopoty. Dziś mamy sytuację następującą. Samorządy terytorialne tracą na PIT, tracą na CIT, tracą niestety także dochody wynikające z gospodarowaniem własnym majątkiem. Na ten majątek składają się lokale gastronomiczne, składają się kluby, także obiekty, w których działają kluby fitness, siłownie etc., nie będę tego wszystkiego wymieniać. Wszędzie tam odnotowuje się straty. Jeżeli samorządy chcą, mogą czy powinny pomóc tym podmiotom… Powinny schodzić ze stawek czynszu, najmu etc. W tej materii zostały pozbawione realnej pomocy, a straty w tej materii oznaczają kłopoty dużych grup mieszkańców. Dla mnie bardzo istotne jest, aby rząd utrzymywał kontakt z samorządowcami, przede wszystkim po to, aby reagować także na takie sytuacje. Sytuacja bazowa jest o tyle niedobra, że w samej subwencji oświatowej, bez pandemii, mieliśmy pewne niedoszacowanie. Ja zdaję sobie sprawę z tego, że zmieniły się przepisy, w związku z czym cała subwencja jako subwencja nie jest zaplanowana na pokrycie wszystkich kosztów funkcjonowania oświaty, ale jeżeli popatrzymy na te zwiększone dochody w PIT czy w CIT na pewnym etapie, a tu odnotowujemy straty… To w naturalny sposób w subwencji oświatowej mamy gigantyczną, powiększoną lukę. Niestety ministerstwo oświaty w ostatnich latach zamiast zbudować z prawdziwego zdarzenia platformę do edukacji cyfrowej, zajęło się likwidacją gimnazjów. Skutecznie zresztą, niestety. I dziś mamy sytuację taką, że coś, co funkcjonowało dobrze i miało szanse na to, aby… To były mniejsze grupy, odrębne budynki, to było pewne podzielenie grup młodych ludzi, co ministerstwo i rząd w chwili obecnej robi, na tych do dziesiątego, dwunastego roku życia i na starszych. Ten podział został de facto skasowany poprzez likwidację gimnazjów. Dziś widzimy, jaka to była poważna wada z punktu widzenia możliwości reagowania, zabezpieczenia pandemicznego, ale także w zakresie edukacji zdalnej wszystkich poszczególnych grup młodzieży czy dzieci. Zwracam na to uwagę, bo jest to niezwykle dotkliwe, istotne, teoretycznie nie związane z pandemią, ale to w czasie pandemii ujawniła się gigantyczna słabość w tej materii.

Jeżeli chodzi o subwencję oświatową, to potrzebna jest reakcja natychmiastowa. Nie wystarczy tylko i wyłącznie zastosować określony algorytm, aby samorządom pomóc – potrzebne są racjonalne decyzje dotyczące pokrycia kosztów, które samorządy poniosły do tej pory, także na skutek samej pandemii. Podkreślam: nie tylko na skutek samej pandemii.

Co jest dla mnie ważne, jeżeli chodzi o samorząd? Porównujemy dzisiejszą debatę o budżecie z debatą o kondycji finansów samorządów terytorialnych. Otóż samorządy terytorialne nie partycypują w obligacjach Skarbu Państwa, nie mogą wykonać ruchu, notabene dobrego ruchu… Tu chcę pochwalić rząd za wykonanie pewnego ruchu razem z Narodowym Bankiem Polskim – za przedterminowe wykupienie obligacji. Dzięki temu zmniejszono koszty ich obsługi. Ta niefortunna dyskusja, która odbywała się na sali, była o tyle nieprecyzyjna, że źle sformułowano pytanie i potem zła do tego pytania padła odpowiedź. Ale generalnie rzecz biorąc, ruch związany z obligacjami Skarbu Państwa należy ocenić pozytywnie. No ale samorządy nie mają takiej możliwości, nie mogą korzystać z pewnych okoliczności rynkowych, aby zmniejszyć swoje obciążenia finansowe, wynikające np. z pewnych zaszłości, w tym także długów.

Druga sprawa, też jest bardzo istotna. No, samorządy nie posiadają rezerw w złocie ani nie mają możliwości nienowelizowania budżetu przez tak długi czas, czyli od lutego do dnia dzisiejszego. Nie mogą posługiwać się instytucjami zewnętrznymi, które nie wchodzą w zakres budżetu. One musiały nowelizować swoje budżety. Obserwuję Wrocław, Katowice czy Poznań i widzę, jak samorządowcy mordują się z kolejnymi przetargami, bo to wszystko musi odbywać się w postaci przetargu. No, chodzi o pokrycie długów, zobowiązań bieżących. Te zobowiązania bieżące muszą być skontrolowane, muszą być obliczone, a to też pokazuje kondycję samorządów terytorialnych. Według mnie – i taką tezę chcę postawić w przypadku tego pierwszego, najważniejszego punktu – jeżeli samorządy nie uzyskają adekwatnej i dość szybkiej pomocy, to zaczną się sypać inwestycje, które są przez nie realizowane, a na które zostały już przygotowane środki europejskie. Według mojej oceny to wsparcie powinno nastąpić w okresie listopad – grudzień, a wsparcie zapowiadane na następny rok również musi być adekwatne.

Druga część mojego wystąpienia jest związana przede wszystkim ze skutkami niekonsekwentnych, nieadekwatnych reakcji na pandemię. Mieliśmy do czynienia z zamknięciem lasów i parków, a jednocześnie otwarte były nawet kluby muzyczne. Był czas, kiedy zamykano teatry, a otwierano stadiony. Dziś stadiony są zamknięte, a teatry jeszcze otwarte. I tak to się cały czas zmienia, a koszty tych wszystkich aktywności – o aktywnościach mówię w cudzysłowie – niestety spadają najczęściej na szefów instytucji artystycznych, szefów klubów sportowych, szefów czy właścicieli poszczególnych obiektów. O co chcę zaapelować? Pomijając następne przykre przykłady, powiem, że musimy wyprzedzać czas, musimy patrzeć na tę pandemię tak, aby antycypować sytuację, aby te wszystkie podmioty, w tym samorządy, szybciej wiedziały o takich krokach. Dzięki temu będą one ponosić koszty niższe niż te, które ponoszą w sytuacji, gdy o decyzjach dotyczących ograniczeń dowiadują się z dnia na dzień czy niemal z dnia na dzień.

Ostatnia sprawa dotyczy spółek Skarbu Państwa. Ja oczywiście z przykrością obserwuję spadającą wartość spółek na giełdzie, z przykrością obserwuję też gorszą kondycję samej giełdy. Mam świadomość tego, że to jest nie tyle tendencja światowa, ile zjawisko europejskie, choć światowe także. Brakuje mi jednak reakcji na tę sytuację. Jeden podmiot rzeczywiście zrobił furorę – mam na myśli emisję obligacji Allegro – ale to oczywiście nie załatwia sprawy. Pamiętam plany naszej giełdy, aby stać się właścicielem giełdy w Budapeszcie, a także giełd w innych państwach. Te giełdy były słabsze, a ich przejęcie miało wzmocnić naszą pozycję. Mam pełną świadomość, że te obszary, do których nie przywiązujemy dziś być może zbyt dużej wagi – a powinniśmy przywiązywać – stanowią, krótko mówiąc, własność Polaków, społeczeństwa. W związku z tym warto być aktywnym w tej materii, tak aby te wskaźniki rzeczywiście poprawiać.

I ostatnia uwaga. Trochę zmartwił mnie brak odpowiedzi na moje pytanie dotyczące VAT, dotyczące tego, czy ta luka VAT rzeczywiście rośnie. Wydaje mi się, że w stanie pandemii, w stanie takiego poważnego kryzysu, powinniśmy dość szybko wiedzieć, jaki jest stan finansów, tak żeby móc sprawnie reagować.

Na koniec chcę jeszcze podziękować panu ministrowi, bo już po zakończeniu pytań otrzymałem informację, że jest szansa na wsparcie inicjatywy pana Alaksandra Milinkiewicza, na uruchomienie tego uniwersytetu białoruskiego. Jego aktywność będzie oczywiście prowadzona w trybie zdalnym. Te skromne środki są tu już ponoć zapisane, znajdują się w tej ustawie, no i za to chcę podziękować. Dziękuję bardzo.

Czytaj więcej

Umieść film na stronie
Oceń senatora
Ocena
4.7
Pozycja w rankingu:
7
Liczba głosów: 14
Pliki cookies w naszym serwisie
Informacji zarejestrowanych w plikach "cookies" używamy m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Możesz zmienić ustawienia dotyczące "cookies" w swojej przeglądarce internetowej. Jeżeli pozostawisz te ustawienia bez zmian pliki cookies zostaną zapisane w pamięci urządzenia. Zmiana ustawień plików "cookies" może ograniczyć funkcjonalność serwisu.
Nie pokazuj więcej tego komunikatu.