Anna Paluch o nowej ustawie i złagodzeniu kar za sprawozdania

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Przedstawiam sprawozdanie połączonych Komisji Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisji ds. Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo Ochrony Środowiska oraz ustawie o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji z druku 1514. Projekt wpłynął do Sejmu 30 sierpnia. 2 września został skierowany do wymienionych komisji do pierwszego czytania. Nastąpiło to 15 września, po czym komisje przeprowadziły szczegółowe prace nad projektem, czego rezultatem jest przedstawiane tu sprawozdanie zawarte w druku 1533. Projekt ustawy wdraża postanowienia po pierwsze decyzji wykonawczej Komisji Unii Europejskiej 2018 przez 1135 z dnia 10 sierpnia 2018 roku ustanawiającej rodzaj, format i częstotliwość przekazywania informacji, które mają być udostępniane przez państwa członkowskie na potrzeby sprawozdań z wdrożenia Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010 przez 75 przez UE w sprawie emisji przemysłowych. Po drugie wdrażają postanowienia decyzji wykonawczej Komisji UE 2019 przez 1741 z dnia 23 września 2019 roku, określającej format i częstotliwość przekazywania danych, które mają być udostępniane przez państwa członkowskie na potrzeby sprawozdawczości, na mocy rozporządzenia WS 166 przez 2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń i zmieniającego Dyrektywę Rady 91 przez 689 przez EWG oraz 96 przez 61 przez WE. Nowe zasady sprawozdawczości nakładają obowiązek na przekazywania przez państwa członkowskie dwóch odrębnych sprawozdań. Po pierwsze sprawozdania zawierającego dane identyfikacyjne zakładów przemysłowych objętych Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010 przez 75 przez UE w sprawie emisji przemysłowych, a także rozporządzeniem 166 przez 2006, które zasila rejestr eureżystry ustanowiony na mocy wymienionej tu już decyzji Komisji z 2018 roku nr 1135. Drugim sprawozdaniem, które musi przekazywać państwo członkowskie jest sprawozdanie zintegrowane, które zawiera dane dotyczące uwolnień i transferów zanieczyszczeń bądź odpadów oraz danych emisyjnych z dużych obiektów energetycznego spalania paliw. Tak więc państwa członkowskie mają obowiązek przekazywania Komisji Europejskiej również danych o zakładach, które w danym roku sprawozdawczym nie stwierdziły przekroczenia progów uwolnień i transferów zanieczyszczeń, a tylko prowadziły co najmniej jeden z tych rodzajów działalności określonych w załączniku pierwszym do rozporządzenia WE przez 166 przez 2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń. Ponadto nowe przepisy Unii Europejskiej skróciły terminy przekazywania przez państwa członkowskie sprawozdania do Komisji Europejskiej z 15 miesięcy do 11 miesięcy po zakończeniu roku sprawozdawczego. Przy czym po nowelizacji prowadzące instalacje będą, i to już są normy, które wprowadzamy do polskiego prawa, po nowelizacji prowadzące instalacje będą przekazywać do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska sprawozdania o przekroczeniu wartości progowych, a także dane niezbędne do identyfikacji zakładu do dnia 31 marca roku następującego po danym roku sprawozdawczym. Z kolei Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska będzie przekazywać Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska te właśnie dane, o których była mowa do dnia 31 sierpnia roku następującego po danym roku sprawozdawczym. Te wszystkie wzory sprawozdań, szczegółowy zakres danych, warunki techniczne, forma, sposób przekazywania zostaną określone w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw klimatu, do czego upoważnienie jest w ustawie. Oczywiście należy tutaj zauważyć, że w prawodawstwie europejskim został uchylony załącznik trzeci do rozporządzenia 166 przez 2006, a format przekazywania danych do Komisji Europejskiej określoną decyzją wykonawczą Komisji. Z drugiej strony został uchylony artykuł 16 rozporządzenia 166 przez 2006, który nakładał na państwa członkowski obowiązek przekazywania trzyletnich raportów z wdrażania tego rozporządzenia i ten obowiązek właśnie trzyletnich sprawozdań zostaje usunięty z polskich przepisów. Wysoka Izbo, wszystkie te zmiany w prawodawstwie unijnym zostają wprowadzone do polskiego porządku prawnego właśnie omawianym tutaj przeze mnie projektem ustawy. Ale oprócz tego projekt z druku 1514 odnosi się do przepisów karnych za nieterminowe wywiązywanie się z obowiązków sprawozdawczych przez zobowiązane do tego krajowe podmioty. Aktualnie obowiązujące kary są nieproporcjonalnie dotkliwe do wagi naruszeń tych przepisów. Obecnie np. kara administracyjna za niezłożenie w terminie sprawozdania w zakresie Krajowego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń wynosi 50 000 zł bez względu na to, czy to spóźnienie wynosiło dzień, tydzień, miesiąc czy dłużej. Natomiast kara za przekazywanie danych niekompletnych, niespójnych czy niewiarygodnych wynosi 5 000 zł również niezależnie od wagi naruszenia. I przepisy omawianego tutaj projektu ustawy, projektu likwidują te właśnie niedoskonałości, to niewyważenie kar, nadmiernie surowe kary. I zmiany w zakresie przepisów dotyczących kar administracyjnych są następujące. Po pierwsze wprowadza się sankcje za nieprzekazywanie danych identyfikacyjnych przez prowadzącego instalację, tzn. administracyjną karę pieniężną w wysokości 5 000 zł. To jest nowa kara, bo też obowiązek przekazywania danych identyfikacyjnych jest nowym obowiązkiem. Ale kolejne zmiany idą już bardzo na korzyść podmiotów obowiązanych. Po drugie, kary administracyjne za opóźnienia w przekazywaniu danych o przekroczeniu wartości progowych dla uwolnień i transferów zanieczyszczeń albo odpadów będą wynosiły 200 zł za dzień opóźnienia. Jednak nie więcej niż za 365 dni opóźnienia będzie można tę karę naliczyć. Więc ta kara będzie proporcjonalna do wagi naruszeń. Po trzecie, będzie kara za niezapewnienie jakości przekazywanych danych i ona będzie wymierzana od 500 zł do 5000 zł. Czyli też będzie można ważyć tę karę administracyjną w zależności od rodzaju tego naruszenia i niezachowania jakości właściwej przekazywanych danych. Po czwarte, będzie możliwe odstąpienie od nakładania kar administracyjnych. Wysoka Izbo, zmiany w przepisach krajowych, które wynikają z wejścia w życie nowych przepisów prawa Unii Europejskiej są następujące. Po pierwsze, rezygnujemy z określenia terminu przekazywania przez GIOŚ sprawozdania do Komisji Europejskiej. Skraca się termin dla wioź na ocenę jakości danych przekazywanych przez prowadzących instalacje i także na przekazanie tych danych do piętro wyżej, czyli do Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska. Po trzecie jest, o czym już mówiłam, ale dla porządku wspomnę, zniesienie obowiązku przekazywania trzyletniego raportu przez Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska Komisji Europejskiej. Po czwarte, jest wprowadzenie obowiązku przekazywania tychże danych identyfikacyjnych dla zakładu, na terenie którego jest prowadzona instalacja wymieniona w załączniku pierwszym do rozporządzenia 166 przez 2006, z przekroczeniem progów wydajności, niezależnie od tego, czy w danym roku sprawozdawczym prowadzący instalacje stwierdzi przekroczenie progów uwolnień i transmisji zanieczyszczeń, czy też nie stwierdzi tego. Po prostu wszystkie zakłady o właściwej wydajności muszą ten obowiązek informacyjny spełnić. Wysoka Izbo zaproponowane w przedmiotowej ustawie zmiany dostosowują te przepisy krajowe do znowelizowanych przepisów Unii Europejskiej, ale także umożliwiają racjonalne i sprawiedliwe traktowanie podmiotów obowiązanych do przekazywania informacji w omawianym tutaj zakresie. Wysoka Izbo. Artykuł pierwszy projektu zawiera zmiany do ustawy Prawo ochrony środowiska. Artykuł drugi z kolei zmiany do ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Artykuły trzeci i czwarty zawierają przepisy przejściowe, a artykuł piąty stanowi, że ustawa wchodzi w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia. Czyli to wakacje o legis jest stosunkowo długie, takie, żeby wszystkie obowiązane podmioty mogły się do tego przygotować. Wysoka Izbo. Połączone Komisje Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisja Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych przyjęły sprawozdanie o projekcie ustawy 42 głosami za, bez głosów przeciwnych i przy trzech głosach wstrzymujących. A zatem w imieniu obydwu komisji proszę Wysoką Izbę o uchwalenie projektu ustawy zawartego w sprawozdaniu połączonych komisji w druku 1533. Dziękuję bardzo. Dziękuję pani poseł.