Władysław Kosiniak-Kamysz o blokadzie odnawialnych źródeł energii

Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Nie słyszę przez głośniki. Nie słyszę tu przez mikrofon, przez głośniki mojego komputera. Dobrze, tylko widzę. Dziękuję. Szanowni państwo, chciałem bardzo serdecznie powitać wszystkich na naszej konferencji. Konferencji, która jest poświęcona jednej ze spraw, po pierwsze dzisiaj bardzo ważnej dla Polaków, ale także takiej sprawie, która jak mało co ilustruje zasadniczy fałsz, który krył się za sukcesem Prawa i Sprawiedliwości w roku 15. Jak państwo pamiętacie doskonale, ta władza przyszła do władzy pod hasłem dobrej zmiany. To co stało się w dziedzinie energii odnawialnej jest doskonałym przykładem tego, że podobnie jak nazwa Prawo i Sprawiedliwość znaczy dzisiaj dokładnie coś odwrotnego, to hasło dobra zmiana w tej sprawie, jak w soczewce można zobaczyć, że oznaczała gorszą zmianę. I myślę, że między innymi o tym będziemy dzisiaj rozmawiać, ale ponieważ cała filozofia, która towarzyszy koalicji polskiej, Polskiemu Stronnictwu Ludowemu jest filozofią patrzenia w przyszłość, a nie w przeszłość, bo jak to często powtarzamy, od historii są historycy, a politycy biorą pieniądze za to, jaka będzie przyszłość Polski, to będziemy rozmawiać o tym, jakie są nasze propozycje i jakie są nasze refleksje związane z tą bardzo ważną dziedziną naszego życia. Ja chciałem bardzo serdecznie podziękować panu posłowi Andrzejowi Grzybowi, który jest nie tylko ekspertem w tej dziedzinie, nie tylko niezwykle doświadczonym politykiem, ale także łączy w sobie niezwykle potrzebny w tym obszarze kilka spraw. Wiedzę merytoryczną i doświadczenie zarówno polskiego, jak i europejskiego parlamentu. I chciałem rozpoczynając naszą konferencję oddać głos temu, bez kogo koalicja polska i Polskie Stronnictwo Ludowe nie byłyby w Sejmie i w Senacie i nie mogłyby dzisiaj z odwagą rozpoczynać z Polakami w przededniu następnych wyborów parlamentarnych tej najważniejszej debaty, czyli debaty o przyszłość Polski. Bardzo serdecznie witam też panią poseł Paulinę Henning-Kloskę i zapraszam do stołu prezydialnego, gdzie na panią poseł czeka miejsce. Bardzo proszę o zabranie głosu pana przewodniczącego, pana prezesa Władysława Kosiniaka-Kamysza. Tak jak powiedziałem, stoimy w obliczu bardzo ważnej i chyba nie zawaham się powiedzieć, najważniejszej w ostatnich 30 latach kampanii wyborczej przed najważniejszymi w ostatnich 30 latach wyborami. Panie prezesie, bardzo panu dziękuję za obecność na tej konferencji, bardzo panu dziękuję za tę odwagę podniesienia tematów, o których chcemy z Polakami rozmawiać i tych wyzwań przyszłości, które przed nami stoją. Bardzo proszę o zabranie głosu naszego szefa. Dziękuję bardzo, wielce szanowny panie marszałku senatu, wielce szanowni pani, panowie senatorowie, posłowie, eksperci, profesorowie, panie premierze, zaproszeni goście, wszyscy uczestniczy dzisiejszej konferencji. Dla nas ten temat jest ściśle związany i z naszą historią i z naszą przyszłością. Bo wielu formacji na świecie nie było jak Waldemar Pawlak mówił już o odnawialnych źródłach energii. Jak stawialiśmy na biopaliwa, na to wszystko co się wiąże z niezależnością energetyczną. To co się dzieje szczególnie od roku, bo zaraz będzie ta smutna rocznica wybuchu wojny na Ukrainie. Dzieje się od siedmiu lat smutnego w Polsce w obszarze odnawialnych źródeł energii. Ale od roku jest to albo zdrada albo głupota. Jedno i drugie jest dyskwalifikujące ze sprawowania władzy, jedno i drugie. Zdradą jest to, że niezależność energetyczna może być dzisiaj obecna w Polsce, mogłaby być dużo większa. Jeżeli ktoś realizuje nie cele bezpieczeństwa Polski, no to niestety ulega takim, a nie innym działaniom i prowadzi do takich, a nie innych sytuacji. Mówię o tym, że zablokowanie odnawialnych źródeł energii było zagrożeniem i jest zagrożeniem dla bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej. Sama Rosja to wpisuje w swoich materiałach dotyczących bezpieczeństwa. Rozwój na Zachodzie odnawialnych źródeł energii jest zagrożeniem dla bezpieczeństwa Rosji. No i co mamy do czynienia, z czym mamy do czynienia od kilku lat w Polsce? Jedna z pierwszych decyzji to było zablokowanie wiatraków, styczeń 2016 roku. Są tu posłowie, którzy wtedy byli na sali sejmowej. Kto reprezentował wtedy rząd w tej sprawie? Nie minister energii, nie minister środowiska, nie minister gospodarki. Pani Anna Zaleska, minister ówczesna, minister edukacji. I co było powodem? Zabobony. Zabobony. Głupota. Oszustwo. Że wiatraki zabijają, przenoszą choroby zakaźne. Pole elektromagnetyczne po prostu rozwala komórki w naszych organizmach. No jeżeli to wszystko byłoby prawdą, no to przecież w Holandii, w Niemczech, w Austrii, na Słowacji. No tam już by były połacie do zasiedlenia. Znaczy Polska by miała wielką misję zasiedleńczą zachodniej Europy, bo wszyscy by tam wyginęli. A mamy katastrofę demograficzną. I to nie przez wiatraki mamy katastrofę, a przez brak poczucia bezpieczeństwa możemy mieć jeszcze większą. Czy to się dzieje? I to później wycofanie się z energetyki prosumenckiej i tak naprawdę do początku tej kadencji też fotowoltaika była zablokowana. Później troszkę się to odblokowało, ale w momencie, gdy ludzie się rozkręcili, to co się dzieje w kwietniu ubiegłego roku? Zmiana warunków. Znów takie, które są po prostu nieopłacalne. Przyłączenie do sieci prawie niemożliwe. To są wszystko fakty. Wybucha wojna na Ukrainie, no to powiem szczerze, ja już myślałem, że pójdą po rozum do głowy i powiedzą, no kurczę, no. Jednak krowy dają mleko, kury się niosą, a ludzie nie chorują i trzeba dbać o bezpieczeństwo i o tanią energię, bo to jest tani prąd, czyste powietrze i bezpieczna Polska. Trzy rzeczy. I my o te trzy rzeczy dzisiaj zabiegamy wśród partii demokratycznej, bo to są posłowie, senatorowie, wszystkich tych środowisk demokratycznych, które czują i myślą podobnie. No i do dzisiaj nie ma odblokowanych wiatraków. Daliśmy szansę jeszcze tydzień temu w Sejmie, skłaszając poprawki, dając też taką poprawkę, która powoduje, że to ludzie będą decydować, gdzie stoi wiatrak, zmniejszać te odległości, ale dawać też zasadę korzyści. O tym pewnie będzie mowa szerzej jeszcze w panelach dyskusyjnych. To się nie wydarzyło. Znowu się nie wydarzyło. Znów była jedna wielka mistyfikacja z konsultacjami społecznymi, a finał jest opłakany. Proszę Wysoki Senat o poprawę tej ustawy. Proszę, żebyście zrobili tak, żeby Polska była bezpieczna energetycznie, żeby prąd był tani i żeby powietrze było czyste. To jest możliwe do zrobienia w tej ustawie. Proszę Was, koleżanki, koledzy senatorowie, naprawcie tą ustawę i przyślijcie ją do Sejmu w najlepszej możliwej formule. My zrobimy wszystko, żeby ją obronić w Sejmie. Jeżeli to się nie uda, to chcę Wam obiecać, w październiku energia odnawialna będzie energią powszechną, dostępną dla wszystkich. Będzie tani prąd i bezpieczna Polska energetycznie. To jest nasza obietnica. Przywrócimy wszystko, co zostało zabrane. Ba, damy więcej. Damy to wspólnotom lokalnym decyzję w tej sprawie. Trzeba dążyć do biogazownie. O tym będą mówić lepsi eksperci ode mnie na czele z panem posłem Andrzejem Grzywem, który tak jak powiedział marszałek Kamiski przygotował tą konferencję. Z innych ugrupowań będą też przedstawiciele i myślę to jest ta wartość programowej współpracy, programu dla Polski, który po październiku będziemy realizować. Po wyborach październikowych będziemy realizować. Ale on musi być gotowy dzisiaj, żeby wszedł w życie jak najszybciej. Bo szkoda czasu do stracenia 7 lat zmarnowanych. Mniej bezpieczna Polska przez to. Ludzie bardziej obciążeni finansowo. Więc do roboty, do dzieła, do zielonej energii. Dziękuję bardzo. Bardzo dziękuję panie prezesie. Ja chciałem powiedzieć, że z prawdziwą radością widzę tutaj i panią poseł Paulinę Henning-Kloskę, bo jak państwo wiecie nasza współpraca jest czymś, co wzbudziło uzasadnione zainteresowanie opinii publicznej. I myślę, że też tych wszystkich, którzy dobrze życzą polskiej opozycji wzbudziło prawdziwą radość. Że oto są dwa ugrupowania polityczne, które potrafią ze sobą rozmawiać. A przecież właśnie o to chodzi i iść razem, bo są skierowane do przyszłości. Ja bardzo się cieszę, że widzę tutaj moich przyjaciół z Senatu, reprezentujących koalicję obywatelską, pana senatora niezależnego, ale jakże dla nas wszystkich ważnego, Krzysztofa Kwiatkowskiego. To, co robimy w Senacie, jest też dowodem na to, że współpraca opozycji ma głęboki sens. Tej współpracy nie byłoby, gdyby nie decyzje pana prezesa w przededniu poprzednich wyborów, zgody na wspólny blok do Senatu, który okazał się sukcesem i który jest dla nas też cenną lekcją tego, że wszędzie tam, gdzie rozmawiamy, to nie ma się czego bać, bo wszędzie tam jesteśmy w stanie iść do przodu. Ja, proszę państwa, poskromię moją, jak niektórzy twierdzą, wrodzoną gadatliwość i ustąpię miejsca panu posłowi Andrzejowi Grzybowi, który już będzie prowadził tę konferencję i także dokona prezentacji poszczególnych mówców i gości. Ja mam nadzieję, że nikt nie poczuł się urażony. Dzisiaj i pan premier Steinhoff jest z nami, pan premier Waldemar Pawlak. Ja nie wymieniłem na początku wszystkich gości, za co bardzo przepraszam, ale z całą pewnością nie uchybi to naszej konferencji. Odwrotnie, poskromienie mojego gadania zostawi tylko więcej czasu na to, abyście mogli państwo i moglibyśmy rozmawiać merytorycznie. I ja teraz dziękując jeszcze raz za przybycie wszystkim, dziękując panu posłowi, panu prezesowi, pani poseł, za przybycie panu premierom. Bardzo proszę o rozpoczęcie konferencji pana posła Andrzeja Grzyba i w ten sposób oddając to zaszczytne miejsce przewodniczącego. Ja... Ja... Dziękuję bardzo. Szanowni Państwo, bardzo mi miło, że w tak licznym gronie jesteśmy tutaj dzisiaj, ale w sposób szczególny pozwólcie państwo, że powitam właśnie zaproszonych gości na tą dzisiejszą konferencję, które jednocześnie są współtworzącymi konferencję. A więc witam serdecznie pana premiera Waldemara Pawlaka, który będzie uczestniczył w panelu dyskusyjnym. Witam serdecznie pana premiera i ministra gospodarki, pana Janusza Sztańhofa, który będzie występował w tej części wprowadzającej. Jednocześnie chcę zapowiedzieć, że w tej części wprowadzającej inicjować ją będzie pani Barbara Głowacka, która reprezentuje gabinet, komisarz do spraw energii pani Kadri Simpson już jest z nami na łączu. Tak trochę przyspieszam, proszę wybaczyć, powiem, że pani Barbara Głowacka o godzinie jedenastej trzydzieści pięć ze względu na posiedzenie dzisiaj Parlamentu Europejskiego w Strasburgu. Będzie tam zaangażowana, więc chciałbym jej jak najszybciej oddać głos. Ponadto w części wprowadzającej głos zabierze tutaj jest zmiana, nie pan Peter Lize, który jest koordynatorem do spraw środowiska energii, klimatu w Komisji Środowiska Parlamentu Europejskiego, tylko będzie pan Adam Jarubas, który też jest członkiem tejże Komisji, jednocześnie sprawozdawcą w kilku w kilku dyrektywach, nad którymi pracuje akurat Parlament, w tym również na temat dyrektywy CPAM. No i proszę Państwa, po przerwie będziemy prosili też o to, aby w naszym panelu dyskusyjnym wzięli udział i tu też serdecznie witam panią poseł Paulinę Henik-Kloskę, reprezentującą Polskę 2050, również będzie pan poseł Paweł Poncyliusz, będzie pan poseł Marek Sawicki, tylko będzie zdalnie z nami się tutaj łączył. I proszę Państwa, wymieniony już wcześniej przeze mnie pan premier Waldemar Pawlak. Proszę Państwa, w tej części dyskusyjnej, tak ją postaram się poprowadzić, aby Państwo mogli po takim wprowadzeniu rozpocząć, też zadać pytania, aby była ta część panelowa interaktywna, a nie tylko była monologiem. Zatem, proszę Państwa, wiemy, jaki jest stan rzeczy. Wiemy też, ile Polska wydała na import surowców energetycznych. Gdybyśmy to tak zsumowali, to prawie półtora biliona złotych od roku 2000 do roku 2022 roku. Półtora biliona złotych. Tylko w roku 2022 tego szacunku ostatecznego jeszcze nie znalazłem, to jest ponad 200 miliardów. W roku 2021, kiedy ten rachunek jest już w pełni zrobiony. To było 17,7 miliarda euro, czyli ponad 110 miliardów. I proszę Państwa, to stanowiło 3,1% polskiego PKB. Tyle wydaliśmy na import surowców energetycznych. Zważywszy na ten kontekst wojny Rosji przeciwko Ukrainie, który był poprzedzony też inspirowanym wzrostem cen energii, paliw, surowców. Widzimy, jak to obciążyło gospodarkę nie tylko polską, nie tylko europejską, ale również światową. A z drugiej strony mamy przed sobą te wyzwania, które określamy jako konieczność polskiej transformacji energetycznej. I w tym kontekście, że tak powiem widzimy tą dzisiejszą konferencję. Żeby nie rozciągać tej sprawy ponad miarę i udostępnić głos naszym wprowadzającym do dyskusji. Chciałbym teraz zaprosić Panią Barbarę Głowacką, która tak jak powiedziałem na wstępie reprezentuje Gabinet Komisarzy do Spraw Energii Pani Kadri Simpson, która powie na temat odnawialnych źródeł energii w transformacji energetycznej i strategii Repower EU, która została ogłoszona przez Komisję Europejską 8 kwietnia ubiegłego roku. Pani Barbaro, udostępniam Pani głos, zapraszam do zabrania tego głosu. Dziękuję uprzejmie. Nazywam się Barbara Głowacka, pracuję w kabinecie Komisarz do Spraw Energii, Kadri Simpson, gdzie zajmuję się energią odnawialną, ale także portfolio międzynarodowym, w tym sprawami dotyczącymi Ukrainy. Bardzo się cieszę, że mogę przedstawić Państwu dziś punkt widzenia Komisji odnośnie odnawialnych źródeł energii i faktycznie ta rola odnawialnych źródeł energii całkiem zmieniła się po ataku Rosji na Ukrainę. Jak Państwo dobrze wiedzą, Komisja Prezydent Urszuli van der Leyen rozpoczęła pracę ze strategią Green Deal'u, więc od razu bardzo silny nacisk był na energię odnawialną. Jednakże po ataku Rosji na Ukrainę stało się jasne, że odnawialne źródła energii są potrzebne nie tylko, aby pomóc w zwalczeniu gazów cierplianianych, czyli ochrony klimatu, ale są przede wszystkim kluczowe w formowaniu strategii bezpieczeństwa energetycznego. Jest oczywiste, że w Unii Europejskiej nie mamy dostatecznej ilości źródeł paliw kopalnianych. Ten kryzys energetyczny, z którym mieliśmy do czynienia tej zimy to dosyć mocno uwypuklił. Kiedy Rosja szczególnie zaczęła zakręcać kurek z gazem i przesyłać coraz mniej gazu do Unii Europejskiej, żeby manipulować rękami, żeby manipulować z nami, stało się jasne, że nawet nie brakuje tylko gazu, ale nawet węgla zabrakło. Więc jakbyśmy niekolwiek spojrzeli na to, co mamy za zaoferowania na terenie całej Unii, no nie mamy nawet tych źródeł paliw kopalnianych, nawet jakbyśmy chcieli. Dlatego energia odnawialna daje nam zupełnie nowe możliwości, ponieważ to jest jedyna energia, którą jesteśmy w stanie na terenie Unii Europejskiej wyprodukować sami. Według modeli, które sprawdzamy w Unii Europejskiej, w Komisji przede wszystkim na pewno nawet opierając się w pełni na energii odnawianej, nie uda nam się nigdy jej całkowicie wyprodukować w Unii Europejskiej, ale na pewno te ilości, które będziemy musieli importować, będą znacznie mniejsze niż to, co musimy importować teraz. Dlatego już dwa tygodnie po inwazji Rosji na Ukrainę, 8 marca po raz pierwszy komisja zaadoptowała ten komunikat odnośnie strategii odejścia od zależności energetycznej od Rosji. I tutaj głównym celem było zmniejszenie zakupów gazu z Rosji o 2 trzecie, aż do 2022, czyli do grudnia zeszłego roku. Tak zwany Repower EU zaadoptowany w marcu, on również został, ta strategia dokładnie podkreślona w maju z konkretnymi celami na różnych etapach i odnośnie każdej indywidualnej produkcji energii. Ale całość energii opierała się na trzech głównych filarach. Po pierwsze oszczędności energetycznej, po drugie dywersyfikacji, a po trzecie rozwoju energii odnawialnej. I możemy potwierdzić, że dzięki temu planowi do końca zeszłego roku udało się zastąpić 70 miliardów m3 rosyjskiego gazu. To są znaczące ilości. Tych pieniędzy nie musimy już oddawać Rosji. To są dzięki dużej mierze oszczędności energetyczne i rozwój energii odnawialnej, która udała nam się uniknąć sponsorowania maszyny wojennej w Rosji. Dzisiaj może bym chciała się skupić na tych dwóch konkretnych pilarach. Mianowicie oszczędność energetyczna i energia odnawialna. Jak Państwo wiedzą, w lipcu zeszłego roku na wniosek komisji państwa członkowskie zaakceptowały wspólny cel oszczędności energetycznej. I tutaj za cel ustanowiliśmy sobie zmniejszenie zużycia energii elektrycznej o 15%. I możemy tutaj potwierdzić, że dane z sierpnia do listopada zeszłego roku pokazują, że na poziomie Unii przekroczyliśmy ten cel. Wspólnie udało nam się osiągnąć 20% oszczędności energii w Unii Europejskiej. Oczywiście pytanie, czy te oszczędności uda się utrzymać długoterminowo, raczej nie na tak wysokim poziomie. jest to na pewno w dużej mierze odpowiedź na wysokie ceny energii, ale pewnie część tej energii oszczędności zostanie utrzymana, ponieważ spółki zorientowały się, że pewne oszczędności uda się wprowadzić i nie będą musieli do nich wrócić w przyszłości. Ale jednym z najważniejszych punktów, na których chciałabym się skupić dzisiaj, to jest właśnie przyspieszenie wprowadzania odnawialnych źródeł energii. Tutaj, jeśli chodzi o rok 2022, mamy bardzo dobre wiadomości. Udało się do końca 2020 roku wprowadzić 55 gigawatów nowych mocy wiatrakowych i słonecznych. To jest 40% przyrostu w porównaniu, co widzieliśmy w 2021 roku. Przyczynia się oczywiście to do celów Europejskiego Zielonego Ładu. Ale przede wszystkim przyczyniło się to do bezpieczeństwa energetycznego i tak jak mówiłam zmniejszenia potrzeb zakupu gazu z Rosji. Oczywiście dużą częścią tego, aby udało się to przyspieszenie utrzymać, albo nawet zwiększyć, bo my, żeby utrzymać nasze wysoko idące cele, musimy nawet przyspieszyć ten rozwój energii odnawialnej. I kruczowym elementem przyspieszenia jest wydawanie pozwoleń na rozwój energii odnawialnej. Żeby Państwu dać przykład na poziomie Unii Europejskiej, żeby otworzyć Park Słoneczny produkujący energię, średnio zabierało to do tej pory pięć lat, żeby uruchomić farmę wiatrakową około dziesięciu lat. My tego czasu po prostu nie mamy. Jeżeli będziemy szli w takim tempie, będziemy cały czas mocno uzależnieni od paliw kopalnianych, a to oznacza cały czas uzależnienie od Rosji. Dlatego jest konieczne, żeby to przyspieszyć i dlatego Komisja proponuje specjalne zmiany przepisów, które mają na celu ułatwienie wydawania pozwoleń. te przepisy są negocjowane teraz na poziomie unijnym, w dyrektywie odnośnie źródeł odnawialnych, a potem będą musiały być wdrożone w państwach członkowskich. Tutaj głównym celem tych przepisów, tak jak mówię, ułatwienie i przyspieszenie dla osiągnięcia bezpieczeństwa energetycznego. Tutaj jednym z takich ciekawostek, może wspomnę tylko o jednej kwestii. Komisja proponuje, aby przeznaczyć specjalne zony, gdzie o wiele łatwiej będzie budować energię odnawialną. To znaczy na przykład miejsca, gdzie jest szczególnie wietrznie, utworzyć specjalny obszar, gdzie ta ocena środowiskowa jest robiona na poziomie całoobszarowej i w momencie, kiedy ta ocena już jest sprawdzona, na przykład nie jest to głównym miejscem, gdzie przelatują ptaki w celach migracyjnych wtedy pozwalać, żeby ta rozbudowa szła bardzo szybko, bez konieczności specjalnych sprawdzeń na poziomie instalacji. Uważamy, że to jest absolutnie konieczne. Tak jak mówię, nie tylko o ochronę środowiska chodzi teraz, ale przede wszystkim o nasze wspólne bezpieczeństwo energetyczne. dodać, że rola odnawianych źródeł energii wzrasta i będzie rosła dalej. Rynkowe szacunki branży fotowoltaicznej przewidują, że w najbliższych ratach wzrost tej instalacji będzie znaczący. 2023 50 gigawatów, w 2026 85 gigawatów. Czyli są to przyrosty dobre, ale nie może to sprawić, że zboczniemy na laurach, przestaniemy działać. Tak jak mówię, chodzi o nasze bezpieczeństwo energetyczne. Na poziomie komisyjnym ustalamy również i wdrażamy nową strategię przemysłową. Jest bardzo ważne, żeby z tej sytuacji, w której znaleźliśmy się jeśli chodzi o uzależnienie od gazu z Rosji, wyciągnąć wnioski daleko idące, nie tylko jeśli chodzi o tą konkretną sytuację, ale o badanie naszych uzależnień na poziomie unijnym ogólnie. Ponieważ jeśli chodzi o źródła energii odnawialnej, bardzo ostrożnie podchodzimy do tego, czy nie doprowadzi to dodatkowych uzależnień. Państwo na pewno wiedzą, że większość paneli cały czas na tym etapie budowanych jest w Finach. Nie możemy sobie pozwolić, żebyśmy zastąpili jedno uzależnienie drugim uzależnieniem. Dlatego podchodzimy do tej strategii kompleksową i jest to jeden z głównych założeń tej strategii przemysłowej, żeby starać się po pierwsze zaktywizować to, co jesteśmy w stanie budować w Unii, a jeżeli nie jest to możliwe, rozwijać umowy handlowe, aby udawało się nam dywersyfikować z jakich źródeł jesteśmy w stanie kupować to, co do tej rozbudowy energii odnawialnej w Unii Europejskiej będzie potrzebne. Dlatego też, tak jak mówię, plan przemysłowy Zielonego Ładu nie polega na tym, żeby zamykać gospodarkę, ale żeby tę strategię szeroko zakresowo ocenić i sprawdzić, co możemy budować w Unii i z jakimi partnerami handlowymi powinniśmy zawierać układy i robić to w taki sposób, żeby żadnych uzależnień nowych nie budować. To samo widzimy o innych dużych gospodarek światowych, takich jak Stany Zjednoczone, takich jak Japonia. Dlatego jest bardzo ważne, żebyśmy w Unii Europejskiej o tym też myśleli. Ważne tak samo jest, żeby razem z rozbudową energii odnawialnej cały czas stawiać na nowe technologie. Jak Państwo wiecie, bardzo często słyszycie ten argument, że energia odnawialna jest niestabilna, nie produkuje energii w sposób stały. Dlatego mogę Państwu zapewnić, że na poziomie unijnym bardzo staramy się, tak, żeby inwestować w nowe technologie, jeszcze ogólnie odnośnie