Senat RP pyta o tryb i zakres projektu COVID-19

Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dzień dobry. Rozpoczynamy posiedzenie Senackiej Komisji Zdrowia. Chciałam przywitać wszystkie osoby, które są tutaj osobiście. Wszystkie Panie i Panów Senatorów, Pana Ministra z osobami towarzyszącymi Senatorów. Wszystkie osoby, które są na sali, jak również te, które są podłączone zdalnie. Nasze posiedzenie jest transmitowane bezpośrednio. Część Senatorów jest również zdalna. Stwierdzam kworum na dzisiejszym posiedzeniu. Dzisiejszy porządek obrad, rozpatrzenie ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19. Drogi senackie 235 oraz sejmowe numer 683, 684, 685, 686, 698 do 698. Myślę, że formalności wszystkie zostały wyczerpane. Zanim oddam głos Panu, Panie Ministrze, to chciałabym jednak, żeby Pan na początku też jasno ustalił kwestię, jaki to był projekt. Czy to był projekt poselski, czy rządowy, bo co do tego mamy wiele wątpliwości i nie widzę również posła wnioskodawcy. Rozumiem, że nastąpiły jakieś przetasowania w tej kwestii, więc bardzo proszę o wyjaśnienie. Tym bardziej, że to jest dość istotne, ponieważ mówimy tutaj o ustawie, która ma pomóc przede wszystkim w ochronie zdrowia i pracownikom medycznym. Co do ilości zagadnień, jaka jest dedykowana pracownikom medycznym i ochronie zdrowia w tym akcie, mamy wątpliwości, czy aby na pewno jest to najważniejsza kwestia. Z tego względu, że w ustawie pojawia się szereg różnych innych artykułów dotyczących wielu innych kwestii, począwszy na przykład na prawie budowlanym, czy też innych rozwiązaniach, które akurat z ochroną zdrowia mają o wiele mniej wspólnego. To, czy ten projekt jest projektem poselskim, czy też rządowym, rodzi też konkretne pytania, z tego względu, że środowiska społeczne, środowiska, do których tak naprawdę ta ustawa jest dedykowana, skierowały do mnie szereg apeli i pism, w którym jednoznacznie podkreślają, że nie miały możliwości odbycia konsultacji w tym przedmiocie i często była nawet sytuacja taka, że projekt widziały dopiero w momencie, kiedy pojawił się już na stronie sejmowej. Tak więc rozumiem, że projekt ten nie był konsultowany, przygotowany na prędce przez grupę posłów, bo i sytuacja jest wyjątkowa. Tylko pytanie, czy na pewno przez ostatnie dwa, trzy miesiące nie starczyło czasu na to, żeby te kwestie, o których dzisiaj będziemy mówić, przewidzieć. Bardzo więc proszę pana ministra, żeby się pan do tej kwestii odniósł, jak również myślę, że to w trakcie już poprawek, w trakcie dyskusji nad artykułami, czy też poprawkami będziemy zadawać pytania, które nas tutaj nurtują. Chcę również powiedzieć, że wszystkie poprawki, jakie wpłynęły zostały dokładnie przez senatorów, senatorzy się zapoznali, jak również przedyskutowałam to z biurem prawnym, bo tak na ostatniej komisji zdrowia postanowiliśmy, że wszystkie poprawki będą wcześniej przed komisją zdrowia przedyskutowane i opracowane przez nasze biuro legislacyjne. Tak więc oddaję głos panu, panie ministrze. Bardzo proszę o wprowadzenie nas we wszystkie zagadnienia tej szerokiej ustawy, która dotyka wielu różnych tematów, a nie tylko pracowników ochrony zdrowia. Tak jak podkreślam pracownicy chyba czekali na taką ustawę jeszcze kilka miesięcy wcześniej, kiedy to domagaliśmy się różnych rozwiązań prawnych, między innymi związanych chociażby z testowaniem. Dzisiaj mówimy tylko i wyłącznie o potrzebie zwiększenia ilości pracowników i w związku z tym nagle pojawiają się właśnie tego typu rozwiązania. Bardzo proszę panie ministrze, oddaję panu głos. Dziękuję bardzo. Szanowna pani przewodnicząca, wysoko komisjo. Pytania niektóre mnie zaskakują, bo w oczywisty sposób jest to projekt poseczki. Taką ścieżką trafił do Sejmu. Tutaj jak rozumiem Sejm Rzeczpospolitej nie miał co do tego żadnych wątpliwości. W oczywisty również sposób materia tego projektu jest na tyle i rozbudowana i na tyle skomplikowana i tak jak pani przewodnicząca powiedziała dotyczy tylu różnych aspektów, wielu różnych aspektów, że w oczywisty sposób ten projekt był przygotowany we współpracy nie tylko z Ministerstwem Zdrowia, chociaż większość tych przepisów rzeczywiście reguluje kwestie z obszaru zdrowotnego, ale również z innymi ministerstwami, których on dotyczy. Także tutaj można powiedzieć, że powstał ścisłej współpracy ze stroną rządową. W oczywisty sposób jako projekt poselski nie podlegał wcześniejszym konsultacjom. Zresztą słusznie pani zauważyła, że sytuacja jest wyjątkowa, więc też trafił na posiedzenie Sejmu w takiej, można powiedzieć, ekstraordynaryjnej ścieżce. Zresztą samo posiedzenie Sejmu przecież było tym dodatkowym. No więc tutaj wydaje mi się, że dalsze wyjaśnienia, szczególnie z mojej strony chyba są zbędne. Projekt poselski. Dlaczego tak szeroki? Dlaczego reguluje kwestie inne niż tylko związane z personelem medycznym? No wydaje mi się, że to też jakby jest pewna oczywistość, czy pewna być może jakby przypadłość tych rozwiązań covidowych. One nie mogą skupiać się na jednym wątku, bo choćby decyzje o budowaniu szpitali polowych, czy pewne decyzje związane z rozbudową infrastruktury, pociągają za sobą wymagane zmiany prawa w ustawach poza medycznych, ustawie o zamówieniach publicznych chociażby, czyli rozluźnienie tej ścieżki formalnej z ustawy o zamówieniach publicznych, czy też pewne wymogi związane z prawem budowlanym, z wymaganiami tego prawa, no bo wiadomo, że byłoby bardzo trudnym, żeby czy podmioty funkcjonujące mogły dostosować pewne swoje rozwiązania w takiej szybkiej ścieżce, jeżeli by spełniały wszystkie te kroki wymagane prawem budowlanym. Takim wyrazistym być może przykładem również zmian wykraczających poza same wymogi Ministerstwa Zdrowia jest sposób oddawania szpitali polowych. Jak dobrze pamiętam w Komisji Sejmowej Komisji Zdrowia została złożona stosowna poprawka, została złożona stosowna poprawka, która chociażby rozluźnia pewne kryteria przyjmowania obiektu, przyjmowania takiego szpitala polowego do funkcjonowania. No stąd też ta ustawa być może częściowo albo w istotnej nawet części wykracza poza tematy stricte zdrowo. Dziękuję. Dziękuję bardzo. Panie Ministrze, no jednak to jest ważne, czy to jest ustawa poselska, czy też rządowa, jak sam Pan powiedział, konsultowana z różnymi ministerstwami, natomiast nie konsultowana ze środowiskiem, któremu tak naprawdę jest dedykowana. I ponieważ dostałam oficjalnie takie stanowiska, więc chciałabym jednak fragment chociażby tego stanowiska przeczytać, z tego względu, że mnie o to w tym piśmie poproszono. Nie ma innej możliwości przedstawienia swojej opinii, tylko właśnie poprzez senatorów. Otóż Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych Zarząd Krajowy m.in. pisze tak, że ta ustawa wygląda rzeczywiście i stan faktyczny dość groteskowo. Wychodzi bowiem na to, że jakaś zdeterminowana grupa kilkudziesięciu posłów, zaniepokojona stanem epidemii i bezczynnością premiera i rządu postanowiła aktywnie zadziałać. I na kolejne przygotowała rozwiązania prawne zmieniające kilka różnych ustaw, oszacowała ich koszty i dąży do ich natychmiastowego wprowadzenia. Tempo prac jest nie do zaakceptowania przez stronę społeczną. Ja już nie chcę powiedzieć jakie były naciski na pracę w Komisji Zdrowia w Sejmie, bo to Państwo widzieliście. Podobnie było również w Senacie, żeby jak najszybciej. Ja chcę powiedzieć, że Komisja nasza senacka projekt tej ustawy dostała dopiero w piątek o godzinie 15. Więc to, że dzisiaj o godzinie 10.30 rozpoczynamy procedowanie nie można chyba zaliczyć do opóźnienia prac, co z całą mocą podkreślam, ponieważ ustawa jest niestety obarczona wieloma błędami i wymagała w dalszym ciągu korekty i na dzisiejszej Komisji również będą zgłaszane poprawki. Dobrze, Pan Mecenas, bardzo proszę w takim razie o opinię prawną. Dziękuję uprzejmie. Pani Przewodnicząca, Panie Przewodniczący, Wysoka Komisja, Szanowni Państwo. Biura legislacyjne podniosło szereg zastrzeżeń co do zgodności ustawy zarówno z Konstytucją, jak również prawem Unii Europejskiej. Postaram się je zjęźle scharakteryzować. Po pierwsze, zwracamy uwagę, że możliwość władczego wkraczania w sferę działalności jednostek samorządu terytorialnego, w tym jednostek organizacyjnych tego samorządu, musi być rozpatrywana w świetle wyrażonych w przepisach artykułu 165 ust. 2 i artykułu 171 ust. 1 i 2 Konstytucji zasady samodzielności jednostki samorządu terytorialnego. W świetle tych wzorców konstytucyjnych negatywnie należy odnieść się do przewidzianej w nowelizacji ustawy o strażach gminnych propozycji, aby bez współuczestniczenia właściwego organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, wojewoda podejmował arbitralną decyzję polegającą na użyciu straży miejskiej z danego obszaru terytorialnego jednostki samorządu terytorialnego, do wspólnych działań z policją, w związku z czym proponuje się, aby tego rodzaju zarządzenie mogło być wydane jedynie za zgodą właściwego terytorialnie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Po drugie w świetle artykułu 87 Konstytucji za niedopuszczalne należy uznać te unormowania ustawy ujęte w zmienianej ustawie prawo farmaceutyczne oraz w zmienianej ustawie o świadczeniach popieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, które z jednej strony nakazują uregulowanie problematyki ewentualnego przedłużania terminu ważności recept w obwieszczeniu, a więc w akcie prawnym o charakterze informacyjnym, nie zaś w rozporządzeniu będącym źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Z drugiej zaś w zakresie dotyczącym kontroli regulowanej w zmienianej ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nakazują badać zgodność działalności podmiotu, cytuję, z wymaganiami określonymi przez Prezesa Funduszu. Zwracamy uwagę, że zarządzenie Prezesa Funduszu w świetle artykułu 93 Konstytucji nie ma charakteru powszechnie obowiązującego, a co za tym idzie wymagania te powinny być ograniczone do kontroli z obowiązującymi przepisami, tak jak dotyczy to również innych rodzajów kontroli przewidzianych w tej ustawie. Po trzecie przewidziana w dodawanym artykule 47b ustawy o zapobieganiu oraz walczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi możliwość wydawania przez ministra właściwego do spraw zdrowia decyzji administracyjnej w przedmiocie zawieszenia kierownika podmiotu leczniczego prowadzącego szpital budzi szereg zastrzeżeń natury konstytucyjnej. Po pierwsze, brzmienie dodawanego przepisu prowadzi do wniosku, że adresatem tej decyzji może być zarówno kierownik szpitala publicznego, ale również kierownik podmiotu leczniczego będącego klasycznym podmiotem prywatno-prawnym, na przykład przedsiębiorca, bądź też skupa kapitałowa utworzona przez jednostkę samorządu terytorialnego, co budzi wątpliwości zarówno w świetle zasady proporcjonalności, jak również w świetle zasady wolności i działalności gospodarczej, wreszcie w świetle zasady samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Odniesione wątpliwości są jedynie wzmacniane przez kolejne ustępy tego artykułu, gdyż ustęp 3 dodawanego artykułu 47b przewiduje, że decyzja ministra właściwego ds. zdrowia wygasa dopiero po upływie 30 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, a zatem w oderwaniu od przyczyny, dla której nastąpiło zawieszenie dotychczasowego kierownika i powołanie pełnomocnika ministra właściwego ds. zdrowia. Następnie ustęp 4 stanowi, że wniesienie od decyzji ministra właściwego ds. zdrowia skargi do sądu administracyjnego, zaledwie w skróconym 7-dniowym terminie nie wstrzymuje wykonania tej decyzji. I wreszcie ustęp 8 dodawanego artykułu stanowi, że na okres ustanowienia pełnomocnika i zawieszenia dotychczasowego kierownika ustają kompetencje innych organów podmiotu leczniczego, co oznacza, że przyczyna, dla której nastąpiło ustanowienie pełnomocnika oraz zawieszenie dotychczasowego kierownika, pozostaje bez związku z artykułem 47b ustęp 8. Zwróćmy uwagę, że przyczyna, dla której nastąpiło ustanowienie owego pełnomocnika, nie musi przecież abstrakcyjnie dotyczyć innych organów zawieszonego podmiotu leczniczego, np. Rady Nadzorczej Spółki Kapitałowej. Po czwarte, w świetle zasady równości wątpliwości budzą te przepisy ustawy, które nie odnoszą się w zakresie dotyczącym przyznawanego uprawnienia do niektórych podmiotów. Zwracamy również uwagę, że skoro ustawodawca postanowił, aby niektóre zmieniane ustawy pragmatyczne dotyczące funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Gminnych, Żołnierzy Zawodowych, funkcjonariuszy innych służb, wchodziły w życie z mocą od dnia 5 września 2020 roku, co jest jak najbardziej konstytucyjnie możliwe, gdyż dotyczy uprawnień tych podmiotów, to nie jest dopuszczalne nieprzewidzenie takiego uregulowania w stosunku do strażników miejskich, funkcjonariuszy służby więziennych oraz członków ochotniczych straży pożarnej. A okoliczność, że z dniem 5 września nastąpiła utrata dotychczasowych mocy obowiązującej przepisu art. 4d ustawy covidowej, który przewidywał prawo do preferencyjnego ustalenia wysokości uposażenia, jedynie wzmacnia tę uwagę, bowiem jedynie tytułem przykładu ten przepis już nieobowiązujący dotyczył funkcjonariuszy służby więziennej, która w tym zakresie została poprzez źle sformułowany przepis końcowy pokrzywdzona. Po piąte, w świetle zasady demokratycznego państwa prawnego zasadne jest ustanowienie stosownych przepisów przejściowych, których brakuje w ustawie, w szczególności w zakresie dotyczącym postępowań administracyjnych w sprawie skierowania do pracy oraz w sprawie tych decyzji, które zostały wydane w sprawie skierowania do pracy, a podlegają one albo procedurze odwoławczej, albo też w postępowaniu przed właściwym sądem. Stosowne propozycje poprawek zostały zamieszczone w opinii. Wreszcie po szóste należy zwrócić uwagę co do zastrzeżeń w zakresie zgodności z prawem Unii Europejskiej tych przepisów omawianej ustawy, które przewidują niestosowanie ustawy Prawo zamówień publicznych. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że dopuszczalność takiego unormowania budzi zasadnicze wątpliwości w świetle dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zamówień publicznych, które zawierają taksatywny katalog dostaw usług i robót budowlanych, które mogą nie podlegać reżimowi udzielania zamówień publicznych. Wreszcie, Wysoka Komisjo, analizie zostały poddane przepisy odnoszące się do tak zwanej klauzuli dobrego Samarytanina. Pozwoliliśmy sobie na zawarcie w tym zakresie następującej konkluzji. Dopuszczalność zawarcia takiego unormowania w omawianej ustawie uzależniona jest od rozumienia dodawanego przepisu. Jeżeli dodawany art. 23 ustawy, który przewiduje wyłączenie od odpowiedzialności karnej miałby dotyczyć wszystkich zawodów medycznych, niezależnie od tego, czy w konkretnym przypadku osoba udzielająca świadczenia zdrowotnego i uczestnicząca w rozpoznaniu COVID-19 posiada różną wiedzę, doświadczenie i umiejętności, a także formalne kwalifikacje, w tym specjalizacje, to takie rozumienie mogłoby budzić wątpliwości. Natomiast jeżeli ten przepis nie jest zrozumiany w oderwaniu od konkretnych przymiotów osoby udzielającej świadczenia, innymi słowy będzie inaczej stosowany w stosunku do osoby, której specjalizacja pokrywa się z problematyką chodni, a będzie inaczej stosowany w odniesieniu do osoby, która takiej specjalizacji nie posiada, dopuszczalność takiego uregulowania należy, jak się wydaje, dopuścić. Niezależnie od tego zawarliśmy szereg postulatów natury legislacyjnej i redakcyjnej, które w przypadku przejęcia poprawek będą przez nas szczegółowo omawiane. Dziękuję. Dziękuję bardzo. Otwieram dyskusję. Kto z Pań i Panów Senatorów chciałby w tej chwili zabrać głos? Proszę bardzo, Pan Senator Szeinfeld. Dziękuję bardzo Pani Przewodnicząca. Chciałem zasygnalizować Pani Przewodniczącej Wysokiej Komisji chęć zgłoszenia do tego projektu zmiany na podstawie artykułu 69 regulaminu Senatu. Chodzi o zmianę, która w mojej ocenie jest istotna dla ochrony zdrowia publicznego z jednej strony, ale z drugiej strony także ze względu na stan gospodarki i finansów publicznych. Natomiast w związku z czym wiąże się absolutnie bezpośrednio z tą ustawą i ze wszystkimi nazwę to anty-covidowymi ustawami przyjmowanymi do tej pory. Natomiast wykracza w pewnym zakresie poza materię tejże ustawy, ale nie wykracza oczywiście poza materię wszystkich ustaw anty-covidowych czy zwanych ustawami jako tarcze. Dlatego regulamin Senatu przewiduje taką inicjatywę w art. 69 i z niej chce skorzystać. Chodzi o wniesienie do tego, przy procedurze nad tym projektem, projektu uchylenia zakazu handlu w niedzielę. Jeżeli Pani Przewodnicząca pozwoli to teraz albo w innym momencie zaprezentuję i uzasadnię tę inicjatywę. Proszę teraz uzasadnić, bo później będziemy już procedowali nad tą ustawą i podejmowali decyzję co do wprowadzenia tejże inicjatywy. Dziękuję bardzo. W takim razie chciałbym powiadomić, że złożę za chwilę na piśmie na ręce Pani Przewodniczącej projekt ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem przeciwdziałami i zwalczaniem covid-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Ta ustawa przewiduje zmianę treści artykułu 15i w swoim artykule 1. Chodzi o ustawę z 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem covid-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanymi nimi skutkami kryzysowymi. Dziennik Ustaw pozycja 1842. W tymże artykule 15i nadaje temu artykułowi brzmienie, które nie będę czytał tylko omówię, a więc chociaż oczywiście mogę przeczytać. W którym chodzi o to, aby w okresie trwania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii oraz w okresie 90 dni od odwołania tego ze stanu, który obowiązywał jako ostatni, znosi się zakaz handlu w niedzielę. Wszystkie konsekwencje tego zakazu to jest ustęp 1 tego artykułu 15i w nowym brzmieniu. Natomiast w ustępie... ... ... ... ... ... ... ...