Koalicja Obywatelska pyta o nieprawidłowości w programie Willa Plus

Dziękuję. W imieniu będzie odpowiadał obecny już na sali sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji i Nauki, pan minister Tomasz Rzymkowski. Jako pierwsza pytanie zada pani poseł Krystyna Szumilas, a jako druga pani poseł Katarzyna Lubnauer. Dziękuję panie marszałku. Niedługo minie rok od rozstrzygnięcia programu Willa Plus. Wiemy, że w ramach tego programu ministerstwo rozdało 40 mln zł. Najwyższa Izba Kontroli potwierdziła nasze wątpliwości. Wykazała, że program był realizowany z pogwałceniem ustalonych przez ministra zasad, że co najmniej 6 mln zł wydano niezgodnie z zasadami konkursu. Minister nielegalnie wydał zgodę na np. wymianę nieruchomości. Chciałyśmy z panią poseł Lubnauer sprawdzić, jak ministerstwo zareagowało na uwagi Najwyższej Izby Kontroli. Czy poprawiło coś w programie. Okazało się, że właściwie ministerstwo nie zrobiło nic. Nie poszło nawet na kontrolę do tych instytucji, które zakwestionował NIK i które pokazały media. Dlatego z panią poseł Lubnauer postanowiłyśmy skontrolować organizację. Byłyśmy w organizacji w Fundacji Polska Wielki Projekt. Wila za 5 mln zł. Zamknięta, bez dzwonka. Mieszkańcy mówią, że tylko malarze od czasu do czasu się tam pojawiają. Wolność i demokracja. Nawet nie wiedzą, czy zakupili willę, więc zajęć dla dzieci i młodzieży nie ma. Ale największe kuriozum to Lokalna Organizacja Turystyczna Integra. Po pierwsze, nie ma fundacji w siedzibie, która jest wykazana w KRS-ie. Podobno się wyprowadziła. A nieruchomość kupiona za prawie milion złotych, to zarośnięte krzakami, chaszczami, zarośnięty ogród z zardzewiałą bramą i naczepą, w której podobno mają się odbywać zajęcia dla dzieci. Panie Ministrze, dlaczego nie kontrolujecie tych organizacji? Dlaczego nie zareagowaliście na zalecenia NIK-u? Dlaczego pozwoliliście na zakup chaszczy, zardzewiałej bramy i naczepy, w której tak naprawdę nie odbywają się zajęcia dla dzieci i młodzieży? Bardzo dziękuję Pani Minister i zapraszamy Pana Ministra. Szanowny Panie Marszałku, Wysoka Izbo, odpowiadając na pytanie, na wstępie pragnę zaznaczyć, że Minister Edukacji i Nauki nie realizował i obecnie nie realizuje programu pod nazwą Willa Plus. W dniu 22 sierpnia 2022 roku został ustanowiony program inwestycyjny pod nazwą Rozwój Potencjału Infrastruktury Podmiotów Wspierających System Oświaty i Wychowania na podstawie artykułu 90x ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty. W ramach programu minister udzielił dotacji celowej na finansowanie, dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji związanych z zakupem nieruchomości, budową obiektów, dostosowaniem obiektu bądź zakupem wyposażenia. W dniu 4 listopada 2022 roku zostały ogłoszone wyniki pierwszej edycji programu rozwój potencjału infrastrukturalnego podmiotów wspierających system oświaty i wychowania. Z beneficjentami podpisano umowy dotacyjne. Termin realizacji inwestycji oraz wydatkowania środków został wydłużony do końca grudnia 2023 roku, czyli bieżącego roku kalendarzowego. System nadzoru i kontroli nad zagospodarowaniem środków publicznych został szczegółowo określony w zawartych umowach dotacyjnych. Umowy dotacyjne zawarte z poszczególnymi beneficjentami były przedmiotem kontroli dokonanej przez Najwyższą Izbę Kontroli w przedmiocie wykonanie budżetu państwa w 2022 roku, w części 28 to jest Szkolnictwo Wyższe i Nauka i części 30 Oświata i Wychowanie oraz części 90 Akademia Kopernikańska. Informacja o wynikach kontroli została opublikowana na stronie internetowej Najwyższej Izby Kontroli i jest ogólnie dostępna. Każdy beneficjent, który otrzymał dotację celową jest zobowiązany do przedłożenia sprawozdania rocznego, a także po zakończeniu realizacji inwestycji szczegółowego sprawozdania końcowego wraz z niezbędnymi dokumentami. Na chwilę obecną wszyscy beneficjenci mieli obowiązek przedłożyć tylko i wyłącznie sprawozdanie roczne za 2022 rok, co uczynili. Natomiast sprawozdanie końcowe każdy beneficjent ma obowiązek złożyć w terminie 60 dni od dnia zakończenia i przekazania do użytku inwestycji. Dlatego też na tym etapie Ministerstwo Edukacji i Nauki nie może udzielić szczegółowych informacji z uwagi, iż termin na złożenie końcowego sprawozdania jeszcze nie upłynął. Aby stwierdzić, czy dana inwestycja została zrealizowana zgodnie z umową dotacyjną, Ministerstwo Edukacji i Nauki musi mieć wiedzę, czy dana inwestycja została już zakończona, a takiej ostatecznej jeszcze nie posiadamy. Należy zaznaczyć, że termin realizacji inwestycji i wydatkowania środków został wydłużony do końca bieżącego roku, czyli do 31 grudnia 2023 roku. Zatem wszyscy beneficjenci mają możliwość realizacji inwestycji do końca bieżącego roku, a obowiązek przedłożenia sprawozdań końcowych w takim przypadku upływa dopiero pod koniec pierwszego kwartału 2024 roku. Bardzo dziękuję, panie marszałku. Bardzo dziękuję panu ministrowi. Proszę o zadanie pytania panią poseł Katarzynę Lubnauer. Chciałam powiedzieć, że jedna z tych fundacji, dokładnie Polska Wielki Projekt, odpowiedziała na nasze zapytanie dotyczące zajęć edukacyjnych. Mówi, że na razie nie planują tam żadnych zajęć edukacyjnych, ponieważ ministerstwo w ogóle nie wymagało przedstawienia harmonogramu realizacji zadań związanych z tym konkursem od poszczególnych fundacji. Powiem więcej, fundacja druga, Integra, tam gdzie właśnie jest ta willa zarośnięta jak szakami, wprost odpowiedziała nam, że nie mają pieniędzy na to, żeby obecnie dokonać remontu. W związku z tym remont, być może to jest pół roku, być może rok, kiedy znajdą pieniądze. W związku z tym ministerstwo nie zapewniło tego, że był zrealizowany podstawowy cel konkursu, czyli wspieranie rzeczywiście inwestycji, które mają służyć edukacji. Mamy do czynienia z sytuacją, w której nie kontrolujecie nawet w sytuacji, które są informacje o działaniach nieprawidłowych, jak w przypadku jednej z dumni z Elbląga, gdzie były informacje medialne po kontroli posłanki, że mieszka jeden z fundatorów lub prezes. Wymagamy od ministerstwa, żeby kontrolowało tego, że inwestycje, które są kupione z środków publicznych, rzeczywiście działają w celu edukacji, a nie tylko służą temu, żeby ktoś w przyszłości nabył majątek dużej wartości. I przypominam, że wszystkie te projekty mają pewien kalendarz wartości, kalendarz trwałości projektu. Więc za jakiś czas w ogóle już będą mogły być zbyte i mogą wtedy zupełnie nie służyć ani momentu przed na edukację. Prosimy pana ministra. Szanowny panie marszałku, wysoka izbo, odpowiadając na to pytanie dodatkowe, tak jak na wstępie, w pierwszej mojej wypowiedzi mówiłem, program ten służy wsparciu infrastrukturalnemu na zakup, rozbudowę, doposażenie tych podmiotów, które prowadzą działalność wspierającą edukację i wychowanie. I bardzo dobrze, że te podmioty odpowiadając na pytanie, czy z tych środków planują realizację jakichkolwiek działań, programów, te pieniądze nie były przeznaczone na prowadzenie jakiejkolwiek innej aktywności, poza wsparciem ich struktury infrastrukturalnej. Zatem, ja opowiem w ten sposób, wszystko jest zgodnie z literą ustawy o systemie oświaty, jak również z umowami, które były zawarte z beneficjentami tego programu. I jeśli chodzi o kwestię kontroli, to w sytuacji, kiedy podmioty zakończą proces inwestycyjny, wówczas będziemy te podmioty rozliczać z wykonania i z wydatkowania środków im przeznanych. Zanim to nastąpi, wprowadzenie tego typu kontroli jest absolutnie bezcelowe i bezzasadne. Dziękuję bardzo. Pani poseł jeszcze chciała... Znaczy, mogę się zgodzić, że jest bezzasadne przeprowadzenie kontroli w tym znaczeniu, że tam nie ma co kontrolować, bo tam nie ma żadnych zajęć edukacyjnych, nie mamy żadnego wspierania procesu edukacyjnego, bo w żadnym na razie z tych miejsc nie odbywa się jakakolwiek forma edukacji. Po drugie, to co zwracam uwagę, nie chodzi o to, żeby za te pieniądze była działalność edukacyjna, ale w tych budynkach miała ta działalność edukacyjna się odbywać. A się nie odbywa, bo albo nie ma środków, oni nie mają na remont i nie przewidują na razie remontu, albo tak jak w przypadku Fundacji Polska Wielki Projekt, wprost piszą, że nie przewidują żadnych harmonogramów, bo nie wymagało tego od nich ministerstwo. Czyli nie wymagało od nich, żeby w ogóle zaplanowali jakiekolwiek działania edukacyjne. I o to chodzi. Bardzo dziękuję.