Mirosława Nykel: żąda zamrożenia cen energii dla przedsiębiorców

Przechodzimy do kolejnego pytania. Pytanie przygotowane przez Pani i Panów Posłów z Klubu Parlamentarnego Koalicji Obywatelska w sprawie konieczności zamrożenia cen energii elektrycznej dla przedsiębiorców. Pytanie zadaje Pani Poseł Mirosława Nykel. Bardzo proszę. Dziękuję bardzo Pani Marszałek. Wysoka Izbo. Kryzys energetyczny już się zaczął. Ceny energii szaleją, galopują. Inflacja również. I mamy taką sytuację. Z jednej strony bogacą się na tym firmy energetyczne, państwowe molochy. Przypomnę, że PGE w zeszłym roku zarobiła 4 miliardy i budżet państwa przez inflację, mając jeszcze wpływy ZTS-u. A z drugiej strony mamy przedsiębiorców, którzy nie mają żadnego wsparcia. I wołają i proszą, apelują. A my w ślad za tym w ich imieniu też do rządu zwracaliśmy się kilka razy. Na ostatnim posiedzeniu Sejmu Koalicja Obywatelska złożyła poprawkę do ustawy wspierającą odbiorców indywidualnych. Została odrzucona. Ja prosiłam z mównicy sejmowej o zamrożenie cen energii. Odpowiedziano mi, że to niemożliwe. Pani minister, jednoosobowe spółki, jednoosobowe firmy mówią o tym, że przejdą szarą strefę. Mikroprzedsiębiorstwa planują już za zwolnienia pracowników na poziomie 30%, a po podwyższe płacy minimalnej i po wzroście płatności za ZUS od stycznia pewnie zwolnią jeszcze więcej. W jaki sposób rząd planuje wesprzeć przedsiębiorców? Bo przypomnę, że małe i średnie firmy wypracowują co drugą złotówkę do polskiego PKB i nie możemy ich zostawić teraz bez wsparcia. Mam pytanie, pani minister. Czy rząd i ministerstwo, pani pracuje nad wsparciem dla przedsiębiorców? Czy zamierzacie zamrozić ceny energii na poziomie pierwszego kwartału tego roku? Czy planujecie jakieś inne wsparcie? Unia Europejska, Urszula von der Leyen wczoraj też apelowała o te same sprawy, a państwo zawsze się tłumaczyliście, że to Unia Europejska nie pozwala. Dziękuję bardzo pani poseł. Z upoważnienia prezesa Rady Ministrów odpowiedzi udzieli podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, pani minister Anna Łukaszewska-Trzeciakowska. Bardzo proszę, pani minister. Szanowna pani marszałek, panie posłanki, panowie posłowie. Rzeczywiście mamy kryzys i mówimy o tym od dawna, że ten kryzys jest najtrudniejszy w historii powojennej Europy i dotyczy wszystkich nośników paliw. Rząd reaguje na ten kryzys reaktywnie i intensywnie. W celu ochrony polskich odbiorców wprowadzono tarczę antyinflacyjną. To również jest skierowane do przedsiębiorców. Ten pakiet to jest czasowe zmniejszenie obciążeń podatkowych w zakresie energii elektrycznej, gazu ziemnego, ciepła, paliw. Przypominam, że obniżono VAT na energię elektryczną do 5%, VAT na gaz ziemny do zera. Obniżono stawkę akcyzy na energię elektryczną do minimalnego, dozwolonego przepisami prawa europejskiego poziomu. I to jest to, co już się wydarzyło. W jednym zdaniu tylko państwu przypomnę, że jeżeli chodzi o odbiorców końcowych, to mamy już dodatek węglowy. Mam nadzieję i o to wnoszę też do państwa przy okazji, że dzisiaj zostanie przegłosowana ustawa dotycząca dodatków i kompensacji wzrost ceny paliw dla ciepła systemowego, peletu, oleju, grewna kawałkowego, gazu LPG. Także te działania się dzieją. Natomiast rząd nie pozostaje bierny, pracuje dalej. Proponuje i wdraża krajowe rozwiązania zarówno na poziomie detalicznego rynku, jak i hurtowego. Bo naszym głównym zadaniem i naszą główną ideą jest to, żeby obniżyć ceny na rynku hurtowym, co wpłynie na rachunki nie tylko końcowych odbiorców, ale również przedsiębiorców. I w tym zakresie przedłożyliśmy do konsultacji, one się zakończyły wczoraj, projekt zmiany rozporządzenia ministra klimatu, zmieniający rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego. I tam poza innymi zmianami wprowadzono nowy mechanizm uprzedniej weryfikacji ofert na rynku bilansującym. Jego elementami jest wprowadzenie obowiązku składania ofert bilansujących na podstawie indywidualnych kosztów zmiennych wytwarzania energii przez składających oferty bilansujące. I co ważne, wprowadzenie maksymalnej ceny ofertowej wraz z precyzyjnym określeniem sposobu jej ustalania i wprowadzanie automatycznego ograniczenia cen ofertowych składanych przez uczestników do maksymalnej ceny ofertowej. Jeśli taka cena ofertowa złożona jest wyższa niż ta maksymalna. Wykorzystanie tak ustalonych cen ofertowych to jest ważne do dalszych procesów na rynku bilansującym. Te wszystkie działania, mam nadzieję, że wdrożymy to i tak pracujemy jak najszybciej, będą miały określony skutek. Bo jeżeli obniżymy ceny na rynku technicznym, na rynku bilansującym, to jego skutkiem będzie obniżenie cen na tym rynku energii elektrycznych, a w konsekwencji pojawienie się kolejnych impulsów dla rynku hurtowego, a w horyzoncie rynku terminowego. I to jest działanie, które wpływa na ceny energii, na ceny ofertowe dla przedsiębiorców, obniżając je. Mamy sygnały z rynku, ale też komentarze ekspertów, że to jest bardzo skuteczne i dobre rozwiązanie. My je promujemy również w Europie, w czasie rozmów z naszymi europejskimi partnerami. Konsekwencją tego są analizowane i projektowane kolejne mechanizmy, które znów wpływają na rynek hurtowy, na to, żeby nie zakłócać konkurencji na tym rynku, a jednocześnie spowodować, że ceny ofertowe zbliżą się do kosztów wytwarzania. I teraz to, co pani poseł była uprzejma zapytać, a jeszcze ważna rzecz, zanim do tego przejdę. W Ministerstwie Rozwoju i Technologii trwają z kolei prace nad programem pomocy dla przedsiębiorców sektorów energochłonnych. Tam jest budżet blisko 5 miliardów złotych. I w ramach tego programu rozważane jest udzielenie wsparcia w formie dotacji dla podmiotów gospodarczych, które są w tej szerokiej liście, ale precyzyjnej liście podmiotów energochłonnych. Jeżeli chodzi o Unię i prace na forum unijnym, rzeczywiście to, co się dzieje na rynku energii, boli nie tylko Polaków, boli Włochów, Greków, Węgrów, Hiszpanów, Niemców, Francuzów. Widzimy te niepokoje na wszystkich rynkach, no bo rzeczywiście ten kryzys jest europejski. Rzeczywiście wczoraj zostało opublikowane rozporządzenie, które adresuje jakieś rozwiązania. Ja za chwilę o nich odrobinę państwu opowiem. W zeszłym tygodniu odbywała się Rada Ministrów do Spraw Energii, w czasie której była wymiana poglądów pomiędzy uczestnikami. Jakimś efektem tej pracy jest ten proponowany projekt rozporządzenia. Tu chciałabym zaznaczyć, że myśmy tam również, tak samo jak na rynku krajowym i w polskiej legislacji wprowadzamy to rozporządzenie dotyczące rynku bilansującego, przedstawiliśmy swoją propozycję non-papera, gdzie zaproponowaliśmy wprowadzenie limitu ceny na hurtowym rynku energii elektrycznej. Przypominam, że to jest wspólny rynek i limitu ceny na importowany do Unii gaz ziemny. Jeżeli chodzi o opublikowany 14 września projekt rozporządzenia, w którym zaproponowano wprowadzenie określonych środków, to najpierw je przedstawię państwu bardzo krótko. Jestem gotowa, jeżeli trzeba doprecyzować potem. A potem jedno zdanie komentarza. Pierwsze to jest ograniczenie zapotrzebowania na energię elektryczną, obowiązkowe redukcje w peak hours i ogół globalnego zużycia. Dalej ograniczenie przychodów wytwórców, wprowadzenie opłaty solidarnościowej. Ja bym prosiła jeszcze o dwie minutki. Będzie też odpowiedź uzupełniająca potem, ale bardzo proszę kończyć powoli. Ograniczenie przychodów wytwórców energii elektrycznej połączone z redystrybucją środków, wprowadzenie opłaty solidarnościowej płaconej przez branżę energetyczną inną niż elektroenergetyka, rozluźnienie przepisów dotyczących regulacji cen oraz możliwość regulacji cen poniżej kosztów. Ale niestety z naszego punktu widzenia póki co te propozycje Komisji Europejskiej skupiają się na ograniczeniu przychodów wytwórców oraz redystrybucji pozyskanych środków. I to niestety ma jedną wadę, o której mówiłam na początku, którą my się staramy adresować. Nie ma bezpośredniego wpływu na poziom cen energii elektrycznej dla obróców końcowych, a przekazanie środków jest przesunięte w czasie, no bo czas podsumowania i wpisania tych podatków to jest 2023 rok, więc jest to odsunięte w czasie. My stoimy na stanowisku, że należy interweniować na rynkach hurtowych, bilansujących, tak żeby cena końcowa energii dla użytkowników zarówno domowych, jak i tych przedsiębiorców była niższa. My dalej będziemy aktywnie w tych pracach uczestniczyć, tak aby jak najlepiej odzwierciedlały interesy Polski. Dziękuję bardzo. Dziękuję pani minister. Pani poseł Maria Małgorzata Janyska zada pytanie uzupełniające. Uprzejmie proszę pani poseł. Dziękuję bardzo. Pani marszałek, pani minister, szanowni państwo. Nie ma żadnych wątpliwości, że zamrożenie cen energii dla przedsiębiorców to jest podwójny efekt. To po pierwsze jest szansa na przetrwanie, czyli w wymiarze makroekonomicznym szansa na szybkie ożywienie gospodarcze po kryzysie, a po drugie wreszcie jakieś skuteczne działania, które byłyby antyinflacyjne, hamujące wzrost cen. Są kraje, które już to wprowadziły i te efekty już tam widać. Ja mam pytanie, czy w związku z tym monitorujecie państwo, co jest niezwykle istotne przy podejmowaniu decyzji, dane w zakresie zagrożenia firm likwidacją, jeśli nie zostaną zamrożone ceny energii, czy także zapowiadane przez przedsiębiorstwa ograniczenia produkcji i zwolnienia pracowników, bo jako posłowie otrzymujemy ze swoich okręgów szereg takich informacji i obaw przedsiębiorców. Dwa dni temu minister Dworczyk poinformował w mediach, że w ramach rządu trwają prace nad rozwiązaniami, które będą jakimś rodzajem pomocy przedsiębiorcom, ale prosi jeszcze o odrobinę cierpliwości. Czy to było to rozporządzenie właśnie? To jest pierwsze pytanie. Drugie pytanie, czy planujecie państwo konkretne rozwiązania skierowane nie tylko do gałęzi energochłonnej, ale także do tych konkretnych podmiotów, którymi są branża mleczarska, na przykład mięsna, piekarnictwo, inne branże, które właściwie zastanawiają się, czy wyłączyć lodówki, czy ograniczyć technologię i właściwie wpłynąć na to, że bezpieczeństwo żywnościowe Polaków może być zagrożone. Dziękuję bardzo. Pani minister, zapraszam do udzielenia odpowiedzi. Bardzo proszę. Dziękuję bardzo. Ja wracam do tego, że rynek energii jest rynkiem wspólnym europejskim i bardzo wyraźne sygnały z Unii Europejskiej płyną w tym kierunku, żeby wpływać raczej na obniżenie przychodów podmiotów, które zajmują się wytwarzaniem energii i redystrybuować wśród reszty społeczeństwa środki tak uzyskane w długiej perspektywie czasowej, natomiast nie wpływać na ceny hurtowe, bo to jest zachęta do oszczędzania. I to jest raczej takie stanowisko. Oszczędzajmy, redystrybuujmy środki, ale nie wpływajmy bezpośrednio na ceny energii elektrycznej. Ja mogę, jeżeli będzie taki czas i potrzeba, opowiedzieć dokładnie o tym rozporządzeniu Rady Europejskiej. Nasze stanowisko jest odmienne i stąd jest właśnie to rozporządzenie o rynku bilansującym, które w mojej opinii w bardzo szybkim czasie wpłynie nie tylko na rynek bilansujący, ale też rynek spotowy, czyli rynek dnia następnego, a kolejnie na rynek krótkoterminowy i terminowy. Czyli to będzie impuls, który obniży ceny energii dla wszystkich, a jednocześnie zachowa konkurencyjność. My tu nie zmieniamy w żaden sposób ustalania cen, tylko zbliżamy cenę wytwarzania i z ceną ofertową. I to jest to rozwiązanie. Jeżeli chodzi o rozwiązania dedykowane przedsiębiorcom, przygotowane przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii, no to tak, to o tym mówił pan minister Buda. To jest ten program pomocy dla sektorów energochłonnych. Ja tutaj nie będę jeszcze raz tego powtarzać. Państwo to na pewno wiecie. Wiem też, że wprowadzone są kolejne prace, żeby właśnie dedykowane przedsiębiorcom wsparcie i ulgi zapewnić bardzo szybko. Tak, żeby nie musieli czekać roku fiskalnego na uzyskanie wsparcia, tak jak jest to projektowane w rozporządzeniu unijnym. Przypominam też, że my bardzo tak precyzyjnie i po kolei planowo wprowadzamy te rozwiązania. W sierpniu miałam przyjemność mówić do państwa w ramach wypowiedzi o dodatku węglowym, o tym, że planujemy kolejne rozwiązania regulacyjne dla ciepła i innych nośników paliw. We wrześniu przedstawiliśmy projekt ustawy. Mam nadzieję, że Wysoki Sejm ją dzisiaj ostatecznie przyjmie. I będziemy lada moment komunikować kompleksowe rozwiązanie dla energii elektrycznej. To już zarówno pan prezes Kaczyński, jak i pan premier Morawiecki o tym mówili. Tak bardzo zgrubnie wiem, że w ciągu najbliższych dni będą mówić bardziej precyzyjnie te rozwiązania prezentować. Widzę, że czas się kończy, natomiast jeżeli będzie taka potrzeba, to ja o tym rozporządzeniu Rady Europejskiej oczywiście mogę państwu opowiedzieć. Ale bardzo bym chciała, żeby tutaj wybrzmiała jedna rzecz. Ono się skupia na ograniczeniu zużycia, w tym obowiązkowych redukcjach, też dla przedsiębiorców. 10% względem okresów referencyjnych to jest cel indykatywny, ale 5% w peak hours obowiązkowo ma być. My się z tym bardzo głęboko nie zgadzamy. Uważamy, że powinno być głosowane jednogłośnie. I reszta mechanizmów to jest raczej redystrybucja rozciągnięta w czasie, a nie wpływanie bezpośrednio na ceny dla przedsiębiorców, dlatego, że Unia stoi na stanowisku, że to wymusza oszczędność. Dziękuję bardzo. Dziękuję pani minister.