Koalicja Obywatelska pyta o zakup ziemi przez prezesa PKN Orlen

Dziękuję. Pani poseł Dorota Niedziela, a w drugiej kolejności pan poseł Kazimierz Plocka. Panie Marszałku, Wysoka Izbo, w 2016 roku wstrzymano sprzedaż państwowej ziemi. Od tego czasu zadania ówczesnej Agencji Nieruchomości Rolnej, to znaczy od 2017 roku, dokładnie od 1 września, Krajowy Róch Środek Wsparcia Rolnictwa przejął te zadania. Ich głównym zdaniem miało być powiększenie gospodarstw rodzinnych poprzez dzierżawę państwowych gruntów, głównie w drodze przetargów ograniczonych i ofertowych, a także z tytułu realizacji ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego poprzez tzw. pierwokupy. Pozyskiwane w ten sposób grunty rolne miały bezwzględnie trafić do rolników indywidualnych. Taką narrację PiS oraz Resort Rolnictwa prowadzą niezmiennie od momentu przejęcia władzy w Polsce. Tymczasem w ostatnim okresie opinia publiczna coraz częściej dowiaduje się o patologię. Między innymi poddzierżawa 141 hektarów dla rodziny byłego wiceministra rolnictwa, czy poddzierżawa 250 hektarów dla spółdzielni Lubosina w Wielkopolsce na okres 49 dni. Dodatkowo ostatnio cała Polska dowiedziała się, że w sierpniu bieżącego roku KOW zrezygnował, nie skorzystał z prawa pierwokupu do ustawowego prawa w momencie nabywania 16 hektarów gruntów rolnych przez prezesa PKN Orlen. Na terenie, gdzie głód ziemi jest powszechnie znany, a rolnicy czekają na możliwość poddzierżawy ziemi, by powiększyć swoje gospodarstwa. Czy prezes Orlenu uznany został za pierwszego rolnika III Rzeczpospolitej? Proszę odpowiedzieć na pytania. Zasobu własności rolnej Skarbu Państwa w działkach o powierzchni powyżej 5 hektarów znajduje się na terenie oddziału terenowego Prusz Gdański, które w najbliższym czasie zostaną zaoferowane rolnikom na powiększenie gospodarstw rolnych. Ile takich działek znajduje się w miejscu Borkowo w Lęborskie, w gminie Choczewo oraz w pozostałych miejscowościach tej gminy? Jakie klasy gruntów nabył prezes Orlenu w miejscowości Borkowo, Łękowo, Lęborskie, gmina Choczewo? A w przypadku, w których KOWR nie skorzystał z prawa pierwokupu, szczególnie jakie to były grunty? Bardzo proszę pana ministra. Panie marszałku, szanowni państwo posłowie, pani poseł, tutaj pytania, które pani poseł zadała na samym końcu są bardzo szczegółowe. Nie dostałem wcześniej informacji, że będą one tego dotyczyć, rodzaju gruntów i tak dalej. Także ja odpowiem na piśmie już po tym posiedzeniu, tak żeby być precyzyjnym. Ja odniosę się do całości zarzutów dotyczących sprzedaży tych gruntów i systemu, jaki tak naprawdę funkcjonuje w Polsce, jeśli chodzi o pierwokupy, nie dla swoich, bo tutaj jakby to się jednak nie potwierdziło i myślę, że nie ma tutaj większego problemu w tym zakresie. Natomiast jeśli chodzi o tą sprawę bezpośrednio związaną ze sprzedażą czy zakupem 15 hektarów przez Daniela Obajtka w województwie pomorskim, to warto jakby spojrzeć na tę sprawę znacznie szerzej. Mianowicie takich postępowań w Polsce, czy takich zawiadomień o możliwości skorzystania z prawa pierwokupu w okresie od 1 stycznia 2020 roku do 30 września tego roku w Polsce miało miejsce 24 350. 24 350 zawiadomień o możliwości skorzystania z pierwokupu miało miejsce w różnych częściach naszego państwa za te 9 miesięcy w tym roku. I tylko w odniesieniu do 103 takich transakcji COWR skorzystał z tego prawa. To oznacza, że to stanowi 0,42% takich transakcji, czyli 0,5% tych transakcji, możliwości skorzystania z pierwokupu, to tylko w 0,5% tych okazji COWR z tego skorzystał. Więc stwierdzenie przez państwa, że tutaj doszło do jakiejś malwersacji, do jakiegoś wyjątkowego traktowania, absolutnie nie trzyma się kupy, nie ma żadnego uzasadnienia, ponieważ COWR za każdym razem dokonuje analizy przysługującego mu prawa pierwokupu. Analiza zwiąże się z zapotrzebowaniem na takie grunty przez lokalnych rolników, przez odpowiednią wielkość tych działek, również sąsiedztwo. W przypadku akurat tej działki bardzo ważnym argumentem, który występował również w wielu innych miejscach, w wielu innych sytuacjach, miało to, że sąsiednią działką była już działka należąca do osoby, która była właścicielem i która wystąpiła o zakup tego rynku. Szanowni państwo, również od wielu lat funkcjonujemy w systemie, również w systemie, które państwo jako Platforma Obywatelska... Ale jak pani poseł zadawała pytanie, to minister co chwila nie przerywał. Jeżeli pani poseł chce w trybie sprostowania, to będzie czas. Funkcjonujemy w systemie prawnym, który również był konstruowany w czasach Platformy IPSL-u za czasów waszych rządów i w ramach systemu prawnego, w którym my obok funkcjonujemy, Daniel Obajtek wykazał prawnie, że przysługuje mu tytuł rolnika i również jest zobligowany do prowadzenia działalności rolniczej na tym gruncie. Więc w świetle prawa wszystko jest tutaj w porządku i to się powtarza w wielu innych miejscach, w wielu innych działkach również w podobnym systemie. Dodatkowo KOWR w toku prowadzonej analizy podjął informacje z Urzędu Gminy Choczewo i Pomorskiej Izby Rolniczej, czyli podmiotów, które mają najlepsze informacje co do realnego zapotrzebowania, realnej sytuacji miejscowych rolników. I z tej analizy wynikało, że tam funkcjonuje średnie albo małe zapotrzebowanie na tego rodzaju grunty. Mało tego, w najbliższej przyszłości do zasobów własności rolnej Skarbu Państwa na terenie właśnie gminy Choczewo i gmin sąsiadujących mają wrócić nieruchomości rolne, które znacznie przewyższają te 15 hektarów, o których tutaj się rozbijamy, to będzie kilkaset hektarów, z których realnie będzie można dokonać analizę ewentualnego podziału i przekazania tych gruntów do rolników, do czego KOWR miejscowy już się przygotowując. Więc biorąc pod uwagę wszystkie te okoliczności i przepisy, trudno jest tutaj stwierdzić jakąkolwiek ingerencję sił trzecich i jakiekolwiek niewywiązanie się z kwestii formalnych, które obowiązują obecnie w Polsce. Ja tylko przypomnę, bo ja szczerze mówiąc nie znałem tej statystyki, przygotowując się do dzisiejszego spotkania poprosiłem o takie dane, 24 350 zawiadomień o możliwości skorzystania z pierwokupu. Dostał KOWR w tym roku do 30 września. Skorzystał z 103 takich transakcji, co stanowi 0,5% tego typu działań. Warto podkreślić, że ta ziemia krąży pomiędzy rolnikami. Ona jest dalej uprawiana. Dzisiaj te 15 hektarów w dalszym ciągu będzie uprawiane. Będzie tam prowadzona produkcja rolna, a to z punktu widzenia KOWR-u jest najważniejsze. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo. Pan poseł Kazimierz Plockę. Panie Marszałku, Panie Ministrze, mamy prawo sądzić, że te analizy, które przeprowadza Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa nie są do końca rzetelne. Natomiast też mamy prawo sądzić, że mamy tutaj do czynienia z selektywnością podejmowanych decyzji w stosunku do przyszłych nabywców gruntów rolnych. To opisują dziennikarze w swoich raportach. A teraz do rzeczy. Według informacji Najwyższej Izby Kontroli, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa od lat nie wykorzystuje zaplanowanych pieniędzy na realizację ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Na przykład w roku 2021 z zaplanowanych 220 mln zł na ten cel w planie finansowym wykorzystano zaledwie 112 mln, czyli 51% środków. Czyli to nie brak pieniędzy przeszkodził Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa na nabycie 16 ha ziemi rolnej na Pomorzu przez prezesa Orlenu, gdzie podobnie jak w przypadku całego kraju mamy gód ziemi. Wystarczyło zapytać rolników. Warto pamiętać też, że średnia wielkość gospodarstwa w Polsce to 11,3 ha. Dla Pomorza to jest ponad 20 ha. I teraz pytania, panie ministrze. Rozumiem, że nie jest pan do końca tutaj przygotowany, żeby na nie odpowiedzieć. Proszę o odpowiedź na piśmie. Ile gruntów nabył Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa w latach 2017 do końca października 2022 w ramach realizacji ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego? I prosimy o podanie liczby hektarów w podziale na lata. Drugie pytanie. Jaka była średnia powierzchnia działki nabytej przez KOWR w ramach ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w latach 2017 do końca października 2022? I również prosimy o podanie danych z podziałem na poszczególne lata. Trzecie pytanie. Jakie były najniższe, a jakie najwyższe powierzchnie działek nabytych w ramach ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w latach 2017 do końca października 2022? Panie marszałku, jeszcze jedno pytanie. I również prosimy o podanie danych z podziałem na poszczególne lata. Jakie były planowane wydatki na realizację ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w latach 2017 do końca października 2022? Prosimy o podanie danych z podziałem na poszczególne lata. I w jaki sposób zostały zagospodarowane grunty rolne nabyte przez KOWR w tych samych latach 2017 do końca października 2022? Dziękuję bardzo. Dziękuję panie marszałku za przedłużenie czasu. Panie marszałku, Wysoka Izbo, Panie pośle, oczywiście macie prawo domniemywać tego, co faktycznie w trakcie tej dyskusji z państwa ust wybrzmiewa. Natomiast to się po prostu nie łączy z faktami. To nie ma nic wspólnego z faktami. 24 tysiące postępowań, 0,5% wykorzystania tego prawa pierwokupu. Więc tutaj nie ma nawet możliwości o to, żeby jakakolwiek selektywna praca czy uznaniowość w tym zakresie miała miejsce. Po prostu to jest fizycznie niemożliwe. Natomiast w przypadku tej konkretnej gminy wiemy doskonale o tym, że w perspektywie najbliższych miesięcy do skarbu państwa zostanie przyłączonych naprawdę solidny obszar, który będzie można gospodarować. Każda z tych transakcji jest wnikliwie analizowana przez KOWR. Jest prowadzone postępowanie. I gdyby tam cokolwiek było nie w porządku, to myślę, że odpowiednie organy, które się tym zajmują i się przecież tym zajmowały, mogłyby to wykazać i to odpowiednio przedstawić również opinii publicznej. Natomiast jeśli chodzi o pytania pana posła, to oczywiście my udzielimy odpowiedzi, jak tylko się przygotujemy do tego i będziemy to na piśmie przedstawić. Dziękuję bardzo. W ramach sprostowania. Panie ministrze, jak się pan przygotowywał do odpowiedzi na nasze pytania, to pan cały czas epatuje cyfrą 24 tysiące. Pytanie moje, jakie to były działki? Bo jak pan może tak twierdzić, jeśli 16 hektarów to jest doskonale działające gospodarstwo w Polsce, bo średnia jest 11 hektarów, a u mnie w Małopolsce 5 hektarów. Więc jeżeli ktoś nie chce kupić 16 hektarów dobrej ziemi i mówi, że prezes Orlenu jako działkowic i pierwszy rolnik RP kupuje tą ziemię i mówi, że nikt tego nie chce, jeszcze panu powiem coś więcej. W tej chwili do prokuratury są wzywani wszyscy ludzie, którzy pisali o nieruchomościach i o nieprawidłowościach prezesa Orlenu w nabywaniu ziemi. Jak ci ludzie mają mówić, że chcą kupić, skoro się boją, bo nawet dziennikarze są zastraszani? Bardzo dziękuję.