Koalicja Obywatelska: Krytyka 11 mln zł dla kurii wrocławskiej

własnego. Szanowni Państwo, nie chodzi o to, żeby wspierać publicznymi środkami z Narodowego Funduszu, a przypomnę, że z tą umową prezes i wiceprezesi Narodowego Funduszu pojechali do arcybiskupa, żeby mu uroczyście wręczyć niemalże czek na te przedsięwzięcia. I nie chodzi o to, że nie chcemy, by tego typu przedsięwzięcia były wspierane. Chodzi o to, żeby były wspierane na równych zasadach dla wszystkich. Dla Polek i Polaków, którzy chcą likwidować swoje kopciuchy, chcą ocieplać swoje domy, by mniej płacić za energię. Dla samorządów, dla szkół na równych zasadach. Tak się działo kiedyś. Sama byłam prezesem Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska w Katowicach przez wiele lat i też wspieraliśmy obiekty, czy to sakralne, czy będące we władaniu podmiotów kościelnych. Ale odbywało się to po pierwsze na równych dla wszystkich podmiotów publicznych zasadach. Po drugie w formule pożyczkowej, bo to są pożyczki i inwestycje, które pozwalają na oszczędności. W tej chwili rząd proponuje nam zmianę także ustawy. Między innymi dzisiaj będziemy na komisji procedować drugie czytanie ustawy o efektywności energetycznej, gdzie rząd proponuje, by komercyjnie ocieplać budynki przez firmy w systemie tzw. ESKO i jednocześnie z oszczędności spłacały się te inwestycje. Tymczasem rozdaje po uważaniu 11 mln zł. I nie są to wszystkie środki, bo podobno nie jest to pierwsza umowa. Wnosimy o to, by ujawnić wszystkie dotacje z tego priorytetowego programu narodowego Funduszu Ochrony Środowiska, które się nazywa Budownictwo Energooszczędne i Zmniejszenie Zużycia Energii w Budownictwie. Przejrzystość jest ważna. Polki i Polacy powinni wiedzieć, na co są wydawane ich pieniądze, bo to są pieniądze publiczne. O tym, jak na inne wydatki wydawane są pieniądze, jak były i jak są obecnie, poproszę Piotra Borysa, proszę bardzo. Szanowni Państwo, co roku umiera 50 tys. Polek i Polaków w wyniku skutków smogu. Działania rządu muszą być konkretne, transparentne i przewidywać efekty. My po tych setkach milionów przekazanych przez PiS na rzecz ryzyka chcemy kontrolować dokładnie wydatkowanie każdej złotówki właśnie na środki związane z przeciwdziałaniem emisji, przeciwdziałaniem smogowi. Te 11 milionów złotych dla kurii biskupiej archidecezji wrocławskiej, przywiezione jeszcze przez prezesów Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska, pokazuje tak naprawdę, jaką politykę prowadzi Prawo i Sprawiedliwość. Otóż polityka, która de facto odbiera możliwości wsparcia samorządom środków, które mają przeciwdziałać właśnie emisji i smogowi, wyzykutowano program Kawka. Dzisiaj już ani samorząd, ani szkoły nie mogą być wnioskodawcami do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska, podobnie jak osoby fizyczne. Za te 11 milionów złotych 1100 osób mogłoby wymienić swoje piece i zmniejszyć szkodliwość niskiej emisji. Tak się nie stało. Kuria biskupia dostała dofinansowanie 11 milionów złotych. Chcemy uzyskać wszystkie informacje o kryteriach, o konkursach, o zasadach, aby Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska podał wszystkie informacje, dlatego że dzisiejsza polityka tego rządu polega na absolutnej centralizacji wszystkich środków i ukrywaniu wszystkich decyzji, które powinny być transparentne, otwarte według tych samych kryteriów. Jeżeli dany podmiot, bez względu na to, czy jest to samorząd, czy diecezja, spełni wymogi, powinien oczywiście takie dofinansowanie otrzymać. Dlatego domagamy się transparentności, domagamy się tego, aby środki finansowe publiczne szły przede wszystkim na faktyczne przeciwdziałanie emisji CO2 i przeciwdziałanie smogowi. Szanowni Państwo, żeby nie być gołosłownym, pozwolę sobie przedstawić Państwu i pokazać, jak wygląda pomoc dla Kowalskiego, czyli Polki i Polaka, którzy mają dom jednorodzinny, bo jak już wspomniałam, obecnie nie ma pomocy na budownictwo wielomieszkaniowe, ale ci, którzy są właścicielami domu jednorodzinnego i są ubodzy, ubodzy, bo bada się ich status finansowy, by mogli dostać pomoc. Ja posłużę się konkretami. Sławny program Czyste Powietrze od 2018 roku obowiązuje. Nie będę się pastwiła nad tym, że tak naprawdę nie ma tam pieniędzy i nie zanosi się, żeby w najbliższym czasie, o ile nie weźmiemy pieniędzy z funduszu odbudowy, tych pieniędzy dalej nie będzie. Ale co może Kowalski? Wyobraźcie sobie Państwo, że osoby ubogie o dochodach miesięcznych do 1400 zł na gospodarstwo wieloosobowe. Ile mogą dostać? Mamy rodziny, dwoje dorosłych pracujących i dwoje dzieci. Taka rodzina, jeśli ma poniżej 2800 na miesiąc i jest właścicielem domu jednorodzinnego. Ci, którzy mają jakąś orientację, to wiedzą, że takie rodziny to nawet czasami nie stać na podatek od nieruchomości, a nie na inwestycje. Ale jeśli taka rodzina chce przeprowadzić termomodernizację i wymianę kopciucha, na co musi wydać około 70 tysięcy złotych, to może dostać raptem 37 tysięcy. 37 tysięcy dotacji, a musi wydać 70 tysięcy co najmniej. Na resztę może sobie wziąć kredyt, o ile oczywiście ma zdolność kredytową, a tu nie wydaje się. I to jest wszystko, co może dostać Kowalska i Kowalski, a nie 100% dotacji jak kuria biskupia. I jeszcze jeden jest program dla skrajnie ubogich, który jest redystrybuowany przez gminy i środki są z zabranego na budownictwo wielomieszkaniowego programu w ramach Banku Gospodarstwa Krajowego. Otóż dla tych skrajnie ubogich energetycznie mamy program Stop Smog. W ciągu dwóch lat wydano z niego raptem 50 milionów. Tu jeden projekt 11 milionów, tu 50 milionów w ciągu dwóch lat na 1100 budynków jednorodzinnych. Czyli na jeden budynek państwo wydało 45,5 tysiąca. Ale to nie jest program finansowany tylko przez państwo. Przez państwo 70%. Nie tak jak dla kurii 100%. Państwo 70%, 30% musi dołożyć gmina. A człowiek musi być skrajnie ubogi. I gmina jeszcze będzie bada jego status finansowy, jakie on ma zasoby i czy aby nie będzie musiał udziału własnego jeszcze w tym ponieść. Tak to wygląda. Nikt nie bada statusu finansowego kurii. Nawet na tą pożyczkę nisko oprocentowaną nie jest potrzebne de facto zabezpieczenie. I tak wygląda ta równość. A najbardziej interesujące wydaje się być uzasadnienie tej dotacji, którą się chwali zresztą Narodowy Fundusz sam z siebie na swoich stronach internetowych. Stąd ta wiedza. Uzasadnieniem jest to, że archidiecezja wrocławska jest najstarszą bodaj, czy prawie najstarsza na ziemiach polskich i powstała na zjeździe gnieźnieńskim w roku 1000. Szanowni państwo, Polska powstała jeszcze trochę wcześniej. Polki i Polacy mają jeszcze dłuższą historię. Być może to jest powód, żeby najpierw Polkom i Polakom, którzy są ofiarami smogu i ich budżety są drenowane przez wysokie ceny energii, pomóc w pierwszej kolejności. Polska nie jest niczyją własnością. Polska ma służyć obywatelkom i obywatelom. Będziemy się domagali przede wszystkim pełnej przejrzystości w wydawaniu naszych pieniędzy, bo pieniądze także Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska pochodzą z opłat za korzystanie ze środowiska, które opłacają głównie polscy przedsiębiorcy. Czy są pytania z państwa strony? Bardzo dziękujemy w takim razie. Dziękujemy bardzo. Dziękujemy. Dziękujemy.