Sławomir Patyra apeluje o wybór niezależnego Rzecznika

Przed głosowaniami, przed wyborem Rzecznika Praw Obywatelskich, którego mam nadzieję dzisiaj dojdzie i mam nadzieję, że zostanie nim pan profesor Sławomir Patyra. Dzisiaj w tym szczególnym dniu, kiedy upolityczniony Trybunał Konstytucyjny podjął tą złe decyzję o tym, że Rzecznik Praw Obywatelskich, Adam Bodnar, nie będzie mógł dłużej niż trzy miesiące pełnić swojej funkcji. I to zwróćcie państwo uwagę, że nagle zostało to dzisiaj też opublikowane. I nikt nie czekał na uzasadnienie, a podobno wcześniej trzeba było czekać na pisemne uzasadnienie wyroku, żeby móc go opublikować, co było absolutnie wierutną bzdurą i oszustwem. Ten dzisiejszy wyrok też jest oszustwem konstytucyjnym i nie mamy co do tego żadnych wątpliwości. Ale jest szansa, żeby ten pad dzisiaj przerwać, żeby zakończyć dzisiaj ten chocholitaniec i wybrać osobę niezależną, specjalistę, profesora, który zna się na sprawie i który gwarantuje apolityczność tego urzędu i gwarantuje, że każda ze stron sporu politycznego będzie mogła mieć do niego zaufanie. Taką osobą jest pan profesor Sławomir Patyra, wybitny specjalista prawa konstytucyjnego. I proszę o zabranie głosu, panie profesorze. Bardzo dziękuję. Witam państwa bardzo serdecznie. Mniej więcej dwa tygodnie temu stałem w tej sali i mówiłem o tym, jaka jest moja wizja piastowania Urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich. Od tego czasu nie zmieniło się nic ponad to, o czym wspomniał przed chwilą pan poseł Kropiwnicki. Mamy do czynienia już właściwie z wygaszeniem ostatniego organu państwa, którego zadaniem jest ochrona wolności i praw jednostki. Po Trybunale Konstytucyjnym, po Prokuraturze, po sądach, które co prawda funkcjonują jeszcze w miarę dobrze, ale jednak też wywierana jest na nie presja, która absolutnie nie powinna mieć miejsca w państwie demokratycznym. Dzisiaj przyszedł czas na Rzecznika Praw Obywatelskich. Chcę powiedzieć, że jeżeli zostałbym wybrany na ten szlachetny urząd, niewątpliwie podejmowałbym szereg działań we wszystkich właściwie obszarach, szczególnie wrażliwych z punktu widzenia relacji pomiędzy państwem i jednostką, a zatem zarówno w wymiarze godnościowym, wolnościowym, jak i równościowym. Jest bardzo wiele problemów, z którymi dzisiaj nasze państwo się boryka i z którymi zmierzyć się musi również Rzecznik Praw Obywatelskich, zarówno w odniesieniu do pandemii i problemów w ochronie zdrowia, jak i kwestii dotyczących praw socjalnych, ekonomicznych, czy wreszcie kwestii dotyczących wolności osobistej, swobody wyrażania poglądów, wolności sumienia i wyznania, a także przekonań oraz wolności słowa. To są te najbardziej istotne, dotyczące bezpośrednio każdego z nas, kwestie, którymi Rzecznik Praw Obywatelskich powinien się zajmować co najmniej tak skutecznie, jak zajmowali się tym do tej pory dotychczasowi Rzecznicy. Kluczem do tego, aby zapewnić efektywność ochrony wolności i praw człowieka w Polsce jest niezależność tego organu, przede wszystkim niezależność od władzy politycznej. Dziękuję. Szanowni Państwo, dzisiaj można zakończyć ten spór, dzisiaj można zakończyć historię przeciągania, funkcjonowania niepewności Rzecznika Praw Obywatelskich i można wybrać Rzecznika, którego również poprze Senat. Bo wiemy, że Pan Profesor Patyra ma poparcie w większości Senatu i to jest bardzo istotne. Też apeluję z tego miejsca do posłów porozumienia, tych, którzy się wahają, którzy mówią, no dobrze, może jak nie na tym okrążeniu, to może na następnym okrążeniu zgłoszą kogoś swojego. Nie musicie zgłaszać kogoś swojego. Dzisiaj możecie poprzeć kogoś niezależnego, kogoś, kto będzie gwarantem praw i wolności wszystkich. Również posłów, którzy mogą być poniżani przez swoich liderów politycznych, posłów porozumienia czy nawet Solidarnej Polski, którzy są gnębieni często przez swoich liderów. Więc proszę o to, żebyście dzisiaj głosowali na Sławomira Patyrę, świetnego kandydata. Jeżeli są jakieś pytania, bardzo proszę. Pan kandydat mówił o potrzebach związanych z obroną praw obywatelskich podczas pandemii. Chciałem spytać, które z regulacji przyjętych przez rządzących, wszystko jedno, czy one dzisiaj obowiązują, czy obowiązywały i przestały. Uważa pan za, uważa pan profesor za warte takich interwencji. Niestety generalnie uważam, że podstawowym błędem, jaki został popełniony, wolę przyjąć, że to błąd, a nie świadome działanie, było to, iż nie został w Polsce wprowadzony stan klęski żywiołowej, o którym mówiło się właściwie od samego początku, od momentu, kiedy okazało się, że pandemia nie skończy się jednak tak szybko, jakby to można było pierwotnie przypuszczać. Właśnie ustawa o stanie klęski żywiołowej przewiduje w artykule czwartym, że ten stan ma zastosowanie wówczas, kiedy dochodzi do szerzenia się chorób zakaźnych u ludzi. Nie ukrywam, nie tylko ja, ale wielu konstytucjonalistów mieliśmy nadzieję na to, że Rada Ministrów rozporządzeniem ten stan wprowadzi, co bardzo by ułatwiło po pierwsze zarządzanie tym kryzysem, który ma obecnie miejsce, a po drugie także nie stwarzałoby problemów prawnych związanych z nakładaniem przez rząd w drodze rozporządzeń, a więc aktów wykonawczych do ustaw, szeregu ograniczeń, które w państwie demokratycznym w tej formie prawnej nie powinny być wprowadzane. Dzisiejsze problemy, z którymi mamy do czynienia, a z którymi za chwilę także będzie się musiał zmierzyć polski rząd dotyczące chociażby przygotowywanych pozwów zbiorowych przez przedsiębiorców w związku z zamykaniem poszczególnych branż ich działalności, ale także problemy dotyczące nakładania mandatów karnych na obywateli nieprzestrzegających obostrzeń wprowadzanych w sposób niezgodny z artykułem 31 ust. 3 Konstytucji, to znaczy nie w drodze ustawy, tylko w drodze rozporządzeń i to jeszcze nie do ustaw, które absolutnie statusu jednostki nie dotyczą, bo za taką uważam zarówno ustawę z 2008 roku o chorobach zakaźnych, jak i te tak zwane kolejne tarcze covidowe. W tym zakresie błędem było właśnie nie podjęcie takiej decyzji, stąd wszystkie te regulacje w aspekcie ich formalnym uważam za błędne i takie, które będą generowały szereg dalszych problemów, zwłaszcza jeśli chodzi o odszkodowania skarbu państwa. Ja w takim razie jeszcze o trzy rzeczy szczegółowe chciałem spytać, czy w pana ocenie to, że jest rażąca dysproporcja między sportem wyczynowym, który wolno uprawiać, a sportem amatorskim, wobec którego orzeczono zakaz pierwszy od czasów okupacji hitlerowskiej, bo w czasach stalinowskich nawet zachęcano, powstawały te wszystkie LZS-y, czy to jest sprawa na miarę interwencji rzecznika. Druga kwestia, hotele, restauracje zostały zamknięte teraz, a były otwarte właśnie podczas okupacji, wszystkich okupacji, zresztą wszystko jedno, niemieckiej, radzieckiej. I trzecia kwestia, czy kwalifikuje się do interwencji rzecznika z kolei jeden zakaz za mało, a nie za dużo. To znaczy z jednej strony wygaszono przymusowo pewne branże, z drugiej strony jest jedna branża, która święci dzisiaj tryumfy. To są lichwiarnie, to są windykatorzy, to jest cały ten przemysł parabankowy i ściągający długi. Bardzo dziękuję za to pytanie. Przede wszystkim chcę powiedzieć, że o tym, na ile zasadne były, z punktu widzenia czysto merytorycznego oczywiście, czy zdrowotnego owe ograniczenia, no to wielokrotnie wypowiadają się specjaliści epidemiolodzy, specjaliści lekarze. Mogę powiedzieć tak, nie widzę za bardzo logicznego związku pomiędzy umożliwieniem uprawiania sportu wyczynowego, a zamknięciem możliwości uprawiania sportu w tej warstwie amatorskiej. Tym bardziej, że jeżeli wierzyć, a nie wypada mi nie wierzyć, specjalistom z zakresu medycyny, no to właśnie uprawianie w tej chwili sportu amatorskiego, oczywiście przy założeniu, że będzie się to odbywało w warunkach bezpiecznych, epidemicznych, jak najbardziej sprzyjać może zapobieganiu, ale także i rehabilitacji osób, które przeszły już zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Więc nie bardzo widzę tutaj powód, dla którego taka decyzja została podjęta. Co do hoteli, co do restauracji, też wielokrotnie była o tym mowa. Raz otwierane, raz zamykane, raz tylko i wyłącznie żywione obietnicą otwarcia, która też wywołała bardzo określone konsekwencje finansowe dla hotelarzy i przedstawicieli branży gastronomicznej, którzy się przygotowywali do otwarcia i jak słyszę, zainwestowali również w możliwość ponownego uruchomienia swojej działalności, duże zasoby finansowe, a potem po prostu okazywało się z dnia na dzień, że tej działalności swoje prowadzić nie mogą. Widzę, też uważam, że jest to znacząca sfera, w której rzecznik powinien interweniować, ponieważ tego typu przypadkowe działania przede wszystkim naruszają zasadę zaufania obywateli do państwa i zasadę także bezpiecznego funkcjonowania również w zakresie prowadzenia działalności, z której się przecież przedstawiciele tych branż tak naprawdę utrzymują. Przypadki, gdzie ktoś musi sprzedać swoje mieszkanie, aby utrzymać swoją działalność gospodarczą, uważam za absolutnie kuriozalne, niedopuszczalne i uważam także, że w dużej mierze jest to efekt owej przypadkowości braku pełnej strategii państwa dotyczącej tego, w jaki sposób zarządzać tym kryzysem. Kwestia trzecia dotycząca branż, których nie zamknięto, a właściwie w pytaniu, które pan redaktor zadał, kryje się już tak, że odpowiedź moja nie mogę innej udzielić, jak tylko takiej, że nie widzę również absolutnie racjonalnego uzasadnienia, dla którego te branże, które pan wymienił, miałyby dalej funkcjonować. No chyba poza jedną tylko taką, że one dzisiaj mają rzeczywiście swoje złote dni z uwagi na to, że przedsiębiorcy bankrutują i z powodu groźby bankructwa także, no chwytają się brzytwy, również zaciągając tego typu lichwiarskie pożyczki. Dziękuję bardzo. Dziękuję państwu bardzo. Dziękuję. Dziękuję.