Koalicja Obywatelska: KPO do zmiany, żąda kontroli i przejrzystości

Dzień dobry Państwu. Witamy Państwa. Proszę Państwa. Przed chwilą odbyło się w Senacie pierwsze czytanie ustawy ratyfikacyjnej. Ustawy, która jest kluczowa dla wszystkich naszych obywatelek i obywateli, bo ona pozwoli na to, żeby pozyskali Polacy te pieniądze, które należą się Polakom z Funduszu Odbudowy. Fundusz Odbudowy jest kluczowy nie tylko dla Polaków, ale też dla wszystkich innych krajów Unii Europejskiej. Dla nas oznacza odbudowę służby zdrowia po pandemii, wzmocnienie i rozwój naszej gospodarki, wprowadzenie nowych technologii, zieloną Polskę, ale też oznacza to, że te duże środki powinny trafić do samorządów oraz do wszystkich wspólnot lokalnych. W Platformie Obywatelskiej od samego początku zależy na tym, żeby te środki szybko do wszystkich Polek i Polaków trafiły. W Platformie Obywatelskiej zależy także na tym, żeby one nie były roztrwonione i żeby nie stały się dla żadnej partii politycznej funduszem wyborczym, żeby zostały równo, sprawiedliwie i w sposób przejrzysty rozdzielone pomiędzy wszystkie potrzebujące instytucje, wspólnoty lokalne oraz obywatelki i obywateli. W związku z tym, dzisiaj podczas pierwszego czytania w Senacie złożyliśmy projekt preambuły do traktatu ratyfikacyjnego, który był tematem tego pierwszego czytania. Miło mi powiedzieć o tym, że w tym pierwszym czytaniu większość senacka przyjęła ten projekt preambuły. A jeszcze milej powiedzieć o tym, że w głosowaniu nad całością ustawy ratyfikacyjnej wraz z tą preambułą była jednomyślność. Wszyscy, bez względu na to czy z prawej czy z lewej strony sali senackiej głosowali za przyjęciem ustawy ratyfikacyjnej wraz z tą preambułą. Mamy taką nadzieję, że pozwoli to jednomyślnie przyjąć Senatowi 27 maja na posiedzeniu plenarnym ten projekt ustawy ratyfikacyjnej wraz z tą preambułą. Ze swojej strony, czy z naszej strony chcę powiedzieć, że ta preambuła, którą możecie państwo przeczytać, mówi zarówno o tym, że koalicja obywatelska opowiada się po stronie pieniędzy dla Polaków, jak i po stronie tego, żeby one były wydatkowane w sposób przejrzysty, jasny i z równym dostępem wszystkich tych, którzy ich potrzebują. Z naszych informacji, które płyną z Brukseli wynika, że pan premier Morawiecki i pan minister Buda mogli wprowadzić parlamentarzystów w błąd. Bowiem stwierdzili, że przed głosowaniami nad ratyfikacją rozporządzenia stwierdzili, że wysłali do Brukseli ostateczną wersję Krajowego Planu Odbudowy. A otóż okazuje się, że Krajowy Plan Odbudowy nadal jest przedmiotem dialogu technicznego z Brukselą, z Komisją Europejską i że ten dialog techniczny na prośbę polskiego rządu będzie trwał co najmniej do końca maja. A więc po pierwsze nieprawdą jest, że nie można do Krajowego Planu Odbudowy wprowadzać już zmian, bo po to jest dialog techniczny, żeby właśnie te zmiany mogły być jeszcze wprowadzane i pewnie będą wprowadzane. A po drugie nieprawdą jest, że bardzo szybko ten Krajowy Plan Odbudowy będzie przez Komisję Europejską zatwierdzony, bowiem ten termin dwóch miesięcy na zatwierdzenie KPO będzie biegł dopiero od 1 czerwca. Pytamy pana premiera i pana ministra, czy to prawda. I czy to prawda również, że Komisja Europejska zażądała, żeby w Krajowym Planie Odbudowy znalazły się istotne reformy. Połowa środków przeznaczonych na Krajowe Plany Odbudowy musi iść na istotne reformy dla danego kraju. Na przykład reformy wymiaru sprawiedliwości, reformy służby zdrowia. W Polskim Krajowym Planie Odbudowy tego nie ma. Nie ma też wskazanych celów i wskaźników osiągania tych celów. Nasz Krajowy Plan Odbudowy jest dokumentem natury ogólnej i te cele do osiągnięcia nie są dookreślone. Z tymi pytaniami zwracamy się dzisiaj na konferencji prasowej, ale również na piśmie zwrócimy się do pana premiera Morawieckiego. Na razie nieoficjalnie, ale wiemy, że Komisja Europejska podważyła mechanizmy monitorujące i kontrolne, jakie rząd PiSu zawarł w Krajowym Planie Odbudowy. Co to znaczy? To znaczy, że debata, która niespełna dwa tygodnie temu przetoczyła się przez Polski Sejm, debata nad tym, czy posłowie mają wystarczające gwarancje tego, że środki z Funduszu Odbudowy będą wydawane w Krajowym Planie Odbudowy w sposób transparentny, uczciwy, czy będą podlegały kontroli Sejmu, czy będą wreszcie miały wpływ na wydawanie środków samorządy i organizacje pozarządowe, czy wreszcie Komitet Monitorujący, prawdziwy, niefasadowy, złożony z tych wszystkich, którym te pieniądze mają służyć, a więc z samorządowców, z organizacji pozarządowych, ze społeczeństwa obywatelskiego i z przedstawicieli pracodawców i pracowników. Czy te wszystkie środowiska będą miały wpływ na to, jak rząd wydaje pieniądze? I co się okazało? Że Klub Koalicji Obywatelskiej, wstrzymując się od głosu, nie dając carte blanche zaufania rządowi PiSu, miał rację, bo dzisiaj Komisja Europejska potwierdza nasze wątpliwości i mówi rządzie Prawa i Sprawiedliwości, musisz coś w tym KPO zmienić, musisz dać większą rolę samorządom, organizacjom pozarządowym, musi być mechanizm kontrolny. Przypomnę, to poprawki Klubu Koalicji Obywatelskiej dotyczyły Komitetu Monitorującego, kontroli Sejmu i tego, że premier raz w roku miał zdawać sprawozdanie z tego, na co i ile środków wydał i jakie wskaźniki osiągnął. Dokładnie tego dotyczyły nasze poprawki. Na szczęście mamy wolny Senat i to wolny Senat dzisiaj do tej ustawy wprowadził preambułę. Preambułę, która upomina się dokładnie o te wartości, o tę przejrzystość, transparentność i uczciwość w dzieleniu środków z Funduszu Odbudowy. Dlatego teraz Koalicja Obywatelska będzie mogła z czystym sumieniem taką ustawę ratyfikacyjną, taki Fundusz Odbudowy z mechanizmami kontrolnymi, zabezpieczającymi przyjąć i zagłosować za. Jeśli macie państwo pytania, jesteśmy do dyspozycji. Jeśli nie, dziękuję. Dziękujemy bardzo. Przekajcie panowie, jest pytanie pana redaktora. Na pnp24.pl. Ja chciałem spytać o ten wątek, że Komisja Europejska jest niezadowolona z kształtu rządowego planu, czy z kształtu, który rząd temu planowi nadał, bo nie, jak rozumiem, pewien niedosyt trwałych gwarancji dotyczących służby zdrowia. Czy ta wiedza jest efektem wyłącznie rozmów, czy jakiś dokument powstał w tej kwestii ze strony Komisji Europejskiej? Jeśli mogę i zaraz pan poseł. Dialog techniczny jest dialogiem toczonym przez Komisję Europejską z danym rządem. I tak jak powiedział pan poseł Protas, PiS doskonale wiedział, że ten dialog techniczny będzie trwał. Co więcej, z naszych informacji wynika, że specjalnie prosił o odłożenie o cztery tygodnie tej formalnej, ostatecznej oceny KPO, żeby w dialogu technicznym pewne rzeczy poprawić. A pamiętamy, co było mówione z Mównicy Sejmowej przez ministra Budę i innych ministrów, że w ogóle już nie da się teraz nic poprawić, że nie możemy nawet przecinka jednego tam postawić. Więc ten dialog techniczny trwa i to jest oczywiście dialog roboczy. Nie powstają żadne oficjalne dokumenty. Natomiast ani Bruksela, ani Polska nie są na Księżycu. Po prostu mamy tam nie tylko parlamentarzystów, ale pokazały się także doniesienia medialne. Właśnie o tym, o czym mówił pan poseł Protas. Chcę powiedzieć, że myśmy zresztą od początku to podkreślali. Pieniądze w ramach Funduszu Odbudowy nie są wzmocnieniem polityki spójności. Nie są wzmocnieniem tych środków, które normalnie trafiają do każdego kraju Unii Europejskiej. Są środkami, które mają posłużyć zreformowaniu istotnych sektorów gospodarki, czy też sektorów na przykład służby zdrowia, czy sądownictwa. I w polskim KPO nie położono nacisku na reformę. O reformie sądownictwa nie ma w ogóle mowy. Natomiast nie widać również niestety tam reformy służby zdrowia. Oczywiście środki na służbę zdrowia są kierowane. Są refundacje za szczepionki i tak dalej. Ale to nie są środki na istotne reformy. Powtarzam to słowo istotne reformy, a tego wymaga Komisja Europejska. Panie aktorze, trzeba postawić kropkę na di. I trzeba sobie jasno powiedzieć, że jest szczytem hipokryzji ze strony PiSu, który z jednej strony nawołuje do tego, aby już, teraz, dzisiaj zakończyć proces ratyfikacji. A z drugiej strony sam występuje do Brukseli o to, aby wprowadzić jeszcze dodatkowy czas ponad te dwa miesiące na negocjacje z Komisją Europejską ostatecznego kształtu KPO dla tak zwanego dialogu technicznego. Najlepszym potwierdzeniem są informacje, które zostały dzisiaj przekazane tu w parlamencie przez obie strony, czyli przez stronę samorządową oraz stronę rządową, że rozmowy co do ostatecznego kształtu KPO jeszcze trwają. Więc niech PiS nie wprowadza obywatelek i obywateli Polski w błąd. Niech PiS nie robi szarży naprawdę. Niech PiS nie kłamuje ludzi. Jesteśmy przekonani co do tego, bez względu na to, jakie jest stanowisko Komisji Europejskiej, że mechanizmy monitoringu są za słabe. Nie wystarczy tej wielkości akapit w grubym kilkusetstonicowym krajowym planie odbudowy, że zostanie powołany Komitet Monitorujący. To powinno być regulowane ustawą. To powinno być ciało, do którego zostaną wprowadzeni nie tylko przedstawiciele rządu, ale także przedstawiciele organizacji pozarządowych, organizacji pracodawców, organizacji związkowych i wreszcie organizacji samorządowych. Te cztery podmioty muszą być reprezentowane w Komitecie Monitorującym. Na zasadzie wyłonienia tych przedstawicieli przez zainteresowane środowiska, a nie przez wybór ze wskazaniem ze strony Ministra Rozwoju, tak jak to jest możliwe w tym zapisie, który się znalazł z KPO. I dlatego w tej preambule, o której dzisiaj rozmawiamy, jest także duży akapit poświęcony temu, z kogo ma składać się Komitet Monitorujący i że zasada wyboru poprzez te podmioty powinna być zasadą uregulowaną w odrębnej ustawie. Dziękujemy bardzo. Dziękujemy.