Koalicja Obywatelska wzywa do penalizacji przemocy ekonomicznej

Dobrze, dobrze. Dzień dobry, Szanowni Państwo. Przyszło nam żyć w dość dziwnych i trudnych czasach. W momencie epidemii, kiedy dramatycznie rośnie skala przemocy domowej, kiedy narzędzia do walki z przemocą domową wydają się być ograniczone, w najbliższym posiedzeniu Sejmu mamy rozmawiać i głosować o wypowiedzeniu konwencji istambulskiej, konwencji antyprzemocowej, która daje nam przy wdrażaniu realne narzędzia do walki z przemocą domową, do walki z wykorzystywaniem swojej przewagi materialnej, fizycznej, do walki z przemocą seksualną i psychiczną. To właśnie konwencja antyprzemocowa mówi m.in. o przemocy, która w polskim prawie nie jest rozpoznana, o przemocy ekonomicznej. My właśnie skończyłyśmy teraz posiedzenie zespołu parlamentarnego kobiet dotyczącego właśnie definicji, skali i rodzajów przemocy ekonomicznej. Przemocy, która występuje w bardzo wielu polskich domach, która opiera się na budowaniu przewagi materialnej i wykorzystywaniu tej przewagi do tego, aby kontrolować drugą osobę. Taka przemoc może rzadko przyjmować formę bezpośredniego szantażu, ale to może być kwestia wydzielania pieniędzy, kwestia niedzielenia się, nieposiadania wspólnoty majątkowej i wykorzystywania zazwyczaj partnerki do tego, żeby łożyła na dom. To kwestia niealimentacji przy rozstawaniu się, ale także kwestia zakazu pójścia do pracy, zakazu rozpoczęcia studiów, obłożenie koniecznością utrzymywania domu przez partner lub partnerka. Definicja ta jest bardzo trudna, ponieważ skala i rodzaje przemocy ekonomicznej są tak różne, jak wiele jest gospodarstw domowych. Nie dotyka tylko rodzin o niskim statusie społecznym, ale może dotknąć każdego z nas. Dotyka zarówno związki formalne, jak i związki nieformalne. Dotyka dzieci. Chcemy taką definicję przemocy ekonomicznej, o co proszą aktywistki, organizacje pozarządowe, które od lat walczą o to, aby taka forma przemocy także była penalizowana. Chcemy jako Koalicja Obywatelska taki projekt ustawy złożyć. To będą zmiany, które będą obejmowały zarówno zmiany w Kodeksie Karnym, Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym, w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy, ale także w akcie wykonawczym, czyli w procedurze niebieskiej karty. To będzie ciężka, intensywna praca, do której zapraszamy i w której wezmą udział także posłowi i posłanki innych klubów parlamentarnych. A rzecz najważniejsza, to oczywiście możliwość, aby taki projekt był w Sejmie czytany. W poprzedniej kadencji, gdy taki projekt ustawy o przemocy ekonomicznej złożyłyśmy, niestety nie doczekał się on nawet pierwszego czytania. Niestety nie możemy uwierzyć to, że w czasach, w których niebieska linia raportuje, że tylko w zeszłym roku liczba interwencji wzrosła o 71%, do Sejmu trafia projekt, który miałby wyrażać zgodę na wypowiedzenie konwencji antyprzemocowej. Konwencji, która chroni kobiety, która chroni rodziny. Tak jak powiedziała pani posłanka Monika Rosa stanowczo, sprzeciwiamy się temu, żeby wypowiadać tę konwencję. Konwencja wprowadza ład, jeżeli chodzi o kwestie prawne związane z przeciwdziałaniem przemocy. Konwencja wskazuje właśnie i różnicuje rodzaje przemocy i podkreśla rodzaj przemocy ekonomicznej. Wokół tej przemocy narasta wiele mitów. Pojawiają się takie opinie, że to jest kwestia tego, że partner nie dał partnerce środków na to, żeby wyjechała na luksusowe wakacje. Ale to są, proszę Państwa, kłamstwa. Kobiety często nie mają środków, żeby kupić środki higieniczne, nie mają pieniędzy na podpaski, nie mają pieniędzy na tampony. To jest przemoc, która jest wyrażana wobec seniorów. Nie wiem, czy Państwo zdają sobie sprawę, ale świadczenia z ZUS-u często są jedynym źródłem utrzymania wielu rodzin, a osoba, która otrzymuje te świadczenia, nie partycypuje w decyzji, w jaki sposób te środki będą dysponowane. Przemoc jest również stosowana wobec dzieci. Dzieci mają ograniczone posiłki, nie dostają pieniędzy na niezbędne do nauki środki edukacyjne. To jest też przemoc, którą stosują partnerzy względem, znaczy byli partnerzy względem swoich bliskich i chcą w ten sposób kontrolować ich wydatki. Ta przemoc ma bardzo różne znamiona, ale jest ona bardzo poważna. Ona bardzo często towarzyszy przemocy fizycznej i na to wskazują praktycy, na to wskazują prawnicy, którzy zajmują się tą tematyką. Uważamy, że jest niezwykle ważne, żeby w polskim prawodawstwie powstały narzędzia, które będą pozwalały skutecznie walczyć z tym znamionem przemocy, ale też wdrożyć wszystkie możliwe narzędzia, które w ogóle przeciwdziałają przemocy. Także zapraszamy wszystkie parlamentarzystki, wszystkich parlamentarzystów do tej wytężonej pracy, którą będziemy wkładać, żeby te rozwiązania prawne były skuteczne i żeby skutecznie broniły ofiary przemocy. Poza kwestiami narzędzi prawnych bardzo ważna jest także świadomość społeczna. Świadomość tego, że taka przemoc występuje. Czasem na nim po prostu się godzimy, bo tak byliśmy wychowani. To było naturalne, że to partner zarabia na dom i te pieniądze może wydzielać, albo ta hierarchia władzy w związku po prostu obowiązuje. To były zasady niepisane, które pojawiły się wraz z zawartym związku, małżeństwa, pojawienia się rodziny. Zmiana świadomości społecznej, równości ról partnera, partnerki, równości ról w gospodarstwie jest bardzo ważna. Dlatego poza narzędziami prawnymi konieczna jest także kampania społeczna, która będzie mówiła o tym, czym jest przemoc ekonomiczna, jak z nią walczyć i jak ją rozpoznać. Bardzo ważne jest też to, żeby skończyć z powszechnią tolerancją dla niepłacenia alimentów. To są środki, które są przeznaczane przede wszystkim na utrzymywanie dzieci. A z informacji, z danych, które mamy z września zeszłego roku, Big Info Monitor, 280 tysięcy osób zalega z płatnością alimentów. To jest ogromna skala i to też jest przemoc ekonomiczna. I to nie jest, tak jak może się wydawać, przemoc ekonomiczna stosowana względem kobiet, ale to jest przemoc stosowana względem dzieci. Także bardzo prosimy, żeby nie zgadzać na tę tolerancję i wprowadzać coraz większy ostracyzm społeczny wobec osób, które niestety stosują coś takiego w swoim życiu. Dziękujemy. Dziękujemy. Jest to sama ustawa, co do naszej kadencji? Nie, ustawa będzie zmieniona, rozszerzona i poprawiona. Właśnie dzięki m.in. dzisiejszej dyskusji, dzisiejszej debacie, udziałowi ekspertek, organizacji pozarządowych będziemy w stanie stworzyć lepszy projekt ustawy. Mam nadzieję, dojdzie do pierwszego czytania. Właśnie pewnie się z nimi stanie to, co z tym poprzedniej, poprzedniej kadencji. Naszym obowiązkiem jako opozycji jest wskazywanie dylematów, problemów społecznych, które trzeba rozwiązać. I naszym obowiązkiem jest także składanie projektów ustaw. Chodźmy po to, żeby zainspirować ciąg do działania. Chodźmy po to, żeby zmienić świadomość społeczną. I chodźmy po to, że gdy zmieni się władza, te projekty będziemy mogli złożyć i przegłosować. Dziękuję bardzo. Dziękuję.