Wadim Tyszkiewicz o 11 września: uchwała i pamięć ofiar

Panie Marszałku, Wysoki Senacie, zaproszeni goście, Szanowni Państwo. Zacznę od sprawozdania z prac Komisji Ustawodawczej o projekcie uchwały upamiętniającej ofiarę ataków terrorystycznych na World Trade Center w dniu 11 września 2001 roku. Komisja na posiedzeniu w dniu 8 września 2021 roku rozpatrzyła w pierwszym czytaniu przedstawionej przez wnioskodawców projekt uchwały i wprowadziła do niego poprawki i wnosi o przyjęcie przez Senat jednolitego załączonego projektu uchwały. Na Komisji senatorowie byli jednomyślni co do podjęcia uchwały. Szanowni Państwo, co było przedmiotem uchwały? W zamachach z 11 września 2001 roku na World Trade Center w Stanach Zjednoczonych zginęło blisko 3 tysiące osób, w tym 6 Polaków. 6 tysięcy osób zostało rannych. Do tej pory zmarło już blisko 3,5 tysiąca osób biorących udział w akcjach ratunkowych 11 września, a wielu kolejnych cierpi na poważne problemy zdrowotne. Wśród najczęstszych schorzeń są choroby układu oddechowego i nowotwory. 20 lat temu zamachowcy uprowadzili cztery samoloty, które uderzyły w budynki World Trade Center w Nowym Jorku i sieciwe Pentagonu w Waszyngtonie. Czwarta maszyna rozbiła się na polu w Pensylwanii. Od 11 września 2001 roku już przez dwie dekady terroryzm na stałe zagościł w powszechnej świadomości ludzi na całym świecie. Terrorystyczny atak na USA z dnia 11 września był szokiem dla wszystkich. Przede wszystkim ze względu na skalę tragedii. Jak też i nowość użytych środków, choć już w latach 90. planowano zamachy przy użyciu samolotów, np. na wieżę Eiffla czy siedzibę CIA. Te próby jednak udaremniono. W 2005 roku dokonano zamachów we Francji, kiedy to zginęło 130 osób, a 350 osób zostało rannych. Atak z 11 września z pewnością otworzył nowy okres w walce z terroryzmem międzynarodowym. Dokonał się też przełom w polityce amerykańskiej. Po ataku na World Trade Center stało się oczywiste, że terroryzm międzynarodowy wkroczył w nową falę. Za atakami inspirowanymi przez Al-Kaidę stała nienegocjowalna chęć zniszczenia, a celem była jak największa liczba ofiar. Straty własne dla fanatyków religijnych nie miały znaczenia. Po 11 września 2001 roku mnożyły się oceny, że już nigdy nie będzie tak jak przedtem. Pojawiły się jednak szybko sceptyczne wypowiedzi określające raczej ciągłość w polityce międzynarodowej, mimo dramatyzmu 11 września. 11 września będzie miał zapewne poważny wpływ na społeczeństwa świata liberalno-demokratycznego. Po zniknięciu świata sowieckiego rosło przekonanie, że świat zagrożeń ustopił miejsca światu ryzyka. Teraz nastąpił powrót strachów, wrogów i zagrożeń. I każdy może stać się podejrzanym, wpływając w istotny sposób na życie wewnętrzne krajów demokratycznych, prowadząc do ograniczenia praw i wolności obywateli. Istnieją teorie, które mówią, że 11 września zakończyła się ostatecznie zimna wojna i tego dnia doszło do konfliktu cywilizacji. Czy mamy więc do czynienia dziś z czołowym zderzeniem ze światem islamu? Wielu zadaje do dziś pytanie, czy atak 11 września można uznać za początek nowej ery w stosunkach międzynarodowych. Trzeba jednak przyznać, że 11 września żaden z wielkich procesów politycznych, takich jak jednoczenie się Europy, tworzenie się jednej przestrzeni bezpieczeństwa euroatlantyckiego, rozwój Chin, globalizacja gospodarki światowej nie zostały zatrzymane. Wszyscy zaczynamy sobie uświadamiać to, że fundamentem nowego ładu międzynarodowego nie może być tylko użycie siły militarnej, ale także respektowanie wolności, sprawiedliwości, demokracji i praw człowieka. Stany Zjednoczone i Ameryki odgrywają czołową rolę w walce ze światowym terroryzmem. Trudno jednak dzisiaj z perspektywy wydarzeń 11 września ocenić wycofanie wojsk z Afganistanu, co miało miejsce w ostatnich tygodniach. Stany Zjednoczone i Ameryki są nie tylko kolebką wolnościowych idei demokratycznego prawodawstwa. W 1787 roku została uchwalona pierwsza na świecie konstytucja, dzisiaj oceniana jako liberalna, jak na tamte czasy. USA nie tylko jako pierwsze wytyczyły drogę demokracji, ale po dwóch wielkich wojnach, kataklizmach XX wieku od 1945 roku pełnią mentora i światowego strażnika demokratycznego ładu. Role te wypełniają skutecznie przez kolejne siedem dekad. Zasługą tego państwa jest w dużej mierze fakt i w ciągu 75 lat od zakończenia II wojny światowej nie doszło na świecie do zbrojnego konfliktu w skali globalnej. Przedkładam przed Wysokim Senatem uchwałę upamiętniającą wydarzenia z 11 września 2001 roku, łącząc się w bólu z narodem amerykańskim i rodzinami ofiar, doceniając rolę Stanów Zjednoczonych w obronie demokracji i światowego bezpieczeństwa. Treść uchwały. Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej upamiętniająca ofiary ataków terrorystycznych na World Trade Center w dniu 11 września 2001 roku. W dniu 11 września 2001 roku doszło do serii czterech ataków terrorystycznych przeprowadzonych na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki przy użyciu uprowadzonych samolotów pasażerskich. Sprawcami byli przedstawiciele organizacji Al-Qaida, którzy po opanowaniu samolotów skierowali je na dwie wieże World Trade Center w Nowym Jorku oraz budynek Pentagonu. W przypadku czwartego samolotu atak nie powiódł się z uwagi na bezprzykładny heroizm pasażerów, w skutek czego maszyna rozbiła się w Pensylwanii. Łącznie w zamachach zginęło około 3 tysięcy osób. W gronie ofiar tego ataku znaleźli się przedstawiciele wielu narodów, w tym także Polki i Polacy. Tamtego pamiętnego dnia cały cywilizowany, demokratyczny świat zaniemówił. Celem tej bezprecedensowej w historii świata napaści stało się państwo będące kolebką demokracji, ustroju republikańskiego, niezbywalnych praw człowieka i obywatela. Podwaliny tego ustroju stanowiły trzy ideały. Wolność, równość i braterstwo. Członkowie Senatu Rzeczypospolitej Polskiej pochylają głowy chwili skupienia i głębokiej zadumy oraz składają uroczysty hołd wszystkim osobom, które poniosły śmierć w skutek tych tragicznych wydarzeń. Byliście, jesteście i będziecie symbolem ofiary poniesionej w imię wolnego świata, zaatakowanego przez przedstawicieli fundamentalistycznej, terrorystycznej organizacji, walczącej z tym, co bliskie wszystkim demokracjom na świecie. Łączymy się w bólu ze wszystkimi, którzy wtedy stracili swoich bliskich. Łączymy się w bólu z narodem amerykańskim, tak boleśnie doświadczonym tamtymi wydarzeniami. Stany Zjednoczone i Ameryki są nie tylko kolebką wolnościowych idei demokratycznego prawodawstwa, zarówno w odniesieniu do jednostki, jak i całych wielonarodowych społeczności, ale także państwem, którym została uchwalona pierwsza w świecie konstytucja. Wartości te są także niezwykle bliskie całemu narodowi polskiemu. Senat Rzeczypospolitej Polskiej pragnie z pełną stanowczością wyrazić głębokie przekonanie iż absolutnie niedopuszczalne jest rozstrzyganie konfliktów etnicznych, międzynarodowych zatargów, politycznych sporów, czy dochodzenie wzajemnych roszczeń jakąkolwiek inną drogą niż pokojowe rokowania i międzynarodowe mediacje. Niech pamięć o ofiarach ataków sprzed 20 lat będzie dla ludzkości zobowiązaniem, żeby nigdy w przyszłości nie uciekać się do przemocy, rozlewu krwi, czy ataków terroru w rozwiązywaniu sporów między państwami, narodami, grupami etnicznymi, religiami i jednostkami. Niech pamięć o tych wydarzeniach będzie moralnym przesłanie na lepszą przyszłość. Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej, Monitor Polski. Dziękuję. Dziękuję bardzo Panie Senatorze.