Marcin Warchoł o zaostrzeniu kar dla recydywistów i terroryzmu

Szanowna Pani Marszałek, SOKA Izbo. Mniejszy projekt stanowi realizację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2017 roku, konkretnie art. 9 ust. 2, poprzez penalizację zachowania polegającego na podróżowaniu do innego państwa członkowskiego, miało być czynem umyślnym w celu popełnienia lub przyczynienia się do popełnienia przestępstwa o charakterze terrorystycznym wskazanego w tejże dyrektywie. Po drugie uczestniczenia w działaniach zorganizowanej grupy terrorystycznej ze świadomością, że takie uczestnictwo będzie stanowiło wkład w działalność przestępczą tej grupy i prowadzenia działań lub odbycia szkolenia na potrzeby terroryzmu, o czym mowa w artykule 7 i 8 dyrektywy. Implementacja dyrektywy odbędzie się poprzez zmianę w artykule, który przewiduje właśnie popełnienie przestępstwa terrorystycznego i następnie, mając na uwadze te kwestie, proponujemy, aby usunąć z przepisu artykułu 259a sformułowanie na terytorium innego państwa. Zatem, nowelizując artykuł 259a Kodeksu Karnego poprzez wykreślenie z niego wyrazów na terytorium innego państwa, będziemy tym samym mogli karać czyny polegające na przekroczeniu granicy na terytorium innego, przejechaniu na terytorium innego państwa członkowskiego w celu popełnienia przestępstwa o charakterze terrorystycznym lub przestępstwa określonego w artykule 255a. Rozpowszechnianie treści mogących ułatwić. Pełnienie przestępstwa lub artykułu 258, paragraf 2 lub 4, zorganizowana grupa i związek przestępczy. Spowoduje to rozszerzenie zakresu penalizacji na zachowania polegające na przekroczeniu granicy Polski również w celu popełnienia na jej terytorium wyżej wskazanych przestępstw. Tyle jeśli chodzi o projekt. Natomiast autopoprawka. W pierwszym punkcie wprowadza ona zaostrzenie odpowiedzialności multirecydywistów. Decyzja ramowa Rady z dnia 24 października 2008 roku w sprawie zwalczania przestępczości zorganizowanej zobowiązuje nasz kraj do dostosowania prawa w kierunku przyjęcia odpowiednich reguł, sankcji i uznawanie za okoliczność obciążającą udziału zorganizowanej grupie przestępczej. Mówię konkretnie o artykule trzecim. Artykuł trzeci powołanej decyzji ramowej wskazuje, że państwo, konkretnie artykuł 3 ustęp 2, nakłada na państwo członkowskie obowiązek przyjęcia niezbędnych środków w celu zapewnienia, że fakt popełnienia przestępstw w organizowanej grupie przestępczej powinien być uznawany za okoliczność obciążającą. To jest po pierwsze. Po drugie, zalecenia komunikatu Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 2 czerwca 2005 wskazują, że bardziej surowe kary, adekwatne do przestępstw spełnianych przez zorganizowane grupy przestępcze, powinny zostać wdrożone i brak surowych uregulowań w tym zakresie, w zakresie powrotności do przestępstwa członków zorganizowanych grup przestępczych, jest niewłaściwym, nienależytym wdrożeniem postanowień decyzji ramowej 2008-841, a także tychże zaleceń. Warto też wskazać w trzecim punkcie na Konwencję Narodów Zjednoczonych przeciwko Międzynarodowej Przestępczości Zorganizowanej z dnia 15 listopada 2000 roku, która w artykule 11 ust. 1 wskazuje na konieczność zaostrzenia kar dla członków zorganizowanych grup przestępczych. Tymczasem w prawie polskim wielokrotni recydywiści, a zatem osoby, które po raz trzeci zostają wskazane na karę pozbawienia wolności, mogą liczyć na skazanie w dolnych granicach wymiaru kary. Szanowni Państwo, przepis dokładnie wskazuje powyżej dolnej granicy ustałowego zagrożenia. Powyżej, a zatem to może być jeden miesiąc zaledwie. Projekt zatem przewiduje, że wobec takich sprawców, multirecydywistów, sąd będzie musiał wymierzyć karę pozbawienia wolności w wysokości od podwójnej wysokości dolnego ustałowego zagrożenia, zwiększonej o połowę. Dziś może jedynie zaostrzyć, ale wcale tego nie musi czynić. Punkt drugi. Zaostrzenie odpowiedzialności recydywistów seksualnych. Artykuł 9 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z 13 grudnia 2011 roku w sprawie zwalczania niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystania seksualnego dzieci oraz pornografii dziecięcej wskazuje, że określone tam przestępstwa powinny być surowiej karane. W szczególności chodzi o recydywistów seksualnych. Tymczasem w prawie polskim ci sprawcy mogą liczyć na wymierzenie kary pozbawienia wolności nawet poniżej dolnego zagrożenia poprzez tzw. nadzwyczajne złagodzenie kary. Artykuł 64, paragraf 1 tutaj się stosuje, gdzie przepis wskazuje, iż karze podlegają do wysokości, do górnej granicy ustałowego zagrożenia zwiększonego o połowę. Projekt przewiduje, że sąd będzie musiał wymierzyć karę pozbawienia wolności w wysokości od dolnej granicy ustałowego zagrożenia zwiększonego o połowę do górnej granicy zwiększonego o połowę. I to zarówno w przypadku występków, jak i zbrodni. Dziś po pierwsze sąd jedynie może zaostrzyć górną granicę, wcale tego nie musi czynić. Po drugie nie dotyczy to wcale zbrodni. I po trzecie wreszcie mamy dziś tę sytuację, że w dolnych granicach, nawet poniżej dolnych granic sąd może tego typu karę wymierzyć. Tym samym obecne nasze ustawodawstwo nie realizuje tejże dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady. Po trzecie zaostrzenie odpowiedzialności sprawców popełniających występki i zbrodni w ramach zorganizowanych grup przestępczych. Decyzja ramowa Rady z dnia 24 października 2008 roku, o której już wspominałem, w sprawie zwalczania przestępczości zorganizowanej, w artykule 3 ust. 2, zobowiązuje kraje członkowskie do traktowania jako okoliczności obciążającej sprawców, którzy działają w zorganizowanych grupach przestępczych. Tymczasem w naszym ustawodawstwie mamy rozwiązanie, które pozwala na to, że wobec takich sprawców sąd może wymierzyć karę w dolnych granicach jej wymiaru. Powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, jak wskazuje artykuł 65, który odsyła do artykułu 64, paragraf 2, tym samym generalnie w dolnych granicach można wymierzyć tego typu karę. Propozycja jest, aby wobec sprawców tego rodzaju występków, ale i zbrodni, kary były odpowiednio obligatoryjnie podwyższane. Jeśli chodzi o występki, dwukrotność dolnego zagrożenia, jeśli chodzi o zbrodnie, podwyższenie o połowę. Kolejna zmiana jest to zaostrzenie odpowiedzialności sprawców działających w zorganizowanych grupach przestępczych, zakładających te grupy przestępczej i kierujących nimi. Artykuł 258. Odpowiednie zwiększenie sankcji o dwukrotnie w każdym typie czynu zabronionego, wskazanego w tychże paragrafach. I w ostatnim punkcie projekt autopoprawki przewiduje zapewnienie zgodności z prawem Unii Europejskiej w zakresie przeszukania w zakładach karnych, a także dokonywania połączeń telefonicznych przez osadzonych w zakładach karnych. Artykuł 6 ust. 3 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wskazuje, że prawa zagwarantowane w Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz wynikające z tradycji konstytucyjnych wspólnych państwom członkowskim stanowią część prawa Unii jako zasady ogólne prawa. W wyroku Dejnek przeciwko Polsce oraz wyroku Milka przeciwko Polsce Trybunał wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż zasady przeszukania powinny zostać uregulowane w ustawie. Wymóg poddania się kontroli osobistej musi być uregulowany na podstawie ustawy zgodnie z Rzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, który jest transponowany na prawo Unii Europejskiej przez artykuł 6 ust. 3 traktatu. Identyczne rozstrzygnięcie wydał w tej mierze nasz Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 2017 roku, 17 na 14. Tym samym autopoprawka wdraża zarówno standardy z Rzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, czyni zadość wymogą traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, jak i naszego Trybunału Konstytucyjnego. I ostatnia kwestia, zapewnienie zasad bezpieczeństwa w jednostkach penitencjarnych. Tu również wspomniany artykuł 6 ust. 3 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej odsyłając do prawa Rady Europy, nakazuje nam przywołanie europejskich reguł więziennych, które wskazują w punkcie 24 punkt 2, iż komunikacja i wizyty mogą być poddane ograniczeniom i monitoringowi potrzebnym dla kontynuacji śledztwa utrzymania porządku, bezpieczeństwa, zapobiegania przestępstwom karnym oraz ochrony ofiar przestępstwa. Jednak takie ograniczenia, włączając w to określone ograniczenia wprowadzone przez władze sądowe, mogą przewidywać dopuszczalny minimalny kontakt. I wprowadzona w lipcu 2015 roku zmiana dopuszczała kontakt bez jakichkolwiek ograniczeń. Przyjęcie tego rozwiązania zdezorganizowało porządek wewnętrzny w zakładach penitencjarnych. Spowodowało gigantyczne nadużycia przez osoby pozbawione wolności. Wymusiło konieczność dostosowywania zasad funkcjonowania jednostek penitencjarnych do jednego wybranego uprawnienia osób pozbawionych wolności. De facto pełna realizacja przyjętych wtedy rozwiązań spowodowała utrudnienia, a w skrajnych przypadkach uniemożliwiła realizację uprawnień przez inne osoby pozbawione wolności. Przecież jeżeli jedna osoba na okrągło dzwoni, to inna osoba nie będzie mogła wykonywać tych połączeń. Nawet w szkole uczeni nie może wykonywać tyle połączeń telefonicznych w trakcie lekcji, kiedy mu się to podoba. Tymczasem w zakładzie karnym taki osadzony na każde skinie ma prawo do telefonu i dzwonią do rząd, do kochanek, do adwokatów. Prowadzamy reguły. Prawo do kontaktu oczywiście pozostaje. Prawo do jednokrotnego kontaktu z adwokatem, z brońcą raz w tygodniu. Natomiast trzeba wyraźnie wskazać, że nie może to naruszać. Po pierwsze, praw osadzonych innych poprzez blokowanie im dostępu do tego typu połączeń oraz nie powinno zakłócać ustalonego w zakładzie karnym w porządku. Przyjęcie proponowanego rozwiązania utrzyma prawo osób pozbawionych wolności do kontaktu z obrońcą i w uzasadnionych przypadkach nawet w nieograniczonej ilości artykuł 8, paragraf 2 i artykuł 217c, paragraf 1a proponowanej zmiany pozwoli także na pełną i bezpieczną realizację uprawnień innych osadzonych. Nie ograniczy to absolutnie innych form kontaktu osób pozbawionych wolności ze swoimi przedstawicielami prawnymi. W tej chwili w obrocie funkcjonuje ponad 9 tys. zgód dla osób tymczasowo aresztowanych. Szacuje się, że w jednej jednostce penitencjarnej tego typu zgód jest około 127. Nie ma możliwości szef takiej jednostki w żaden sposób zorganizować tego typu, czy uporządkować tego typu kontaktów ze światem zewnętrznym, co rozi ryzyko nadużyć, co rozi ryzyko przekazywania różnego rodzaju informacji bezprawnych poza zakład karny. Też zagraża siłą rzeczy ofiarom przestępstwa, świadkom tego przestępstwa. Więc tutaj absolutnie uporządkowanie tego systemu jest niezbędne. Dziękuję bardzo.