Menu
VideoParlament
VideoParlament Polska polityka w jednym miejscu — pobierz aplikację
Pobierz
VideoParlament
VideoParlament dla Windows Pobierz aplikację desktopową — powiadomienia o nowych wystąpieniach
Pobierz
[TK]: Wybór sędziów TK a regulamin Sejmu

[TK]: Wybór sędziów TK a regulamin Sejmu

Grupa posłów, reprezentowana przez posłów Marcina Warchoła i Michała Wójcika, wniosła przed Trybunał Konstytucyjny zastrzeżenie, że zasady wyboru sędziów TK są regulowane regulaminem Sejmu zamiast ustawą. Wnioskodawcy twierdzą, że takie rozwiązanie narusza konstytucyjne zasady podziału władz, legalizmu i równego dostępu do służby publicznej.

Najważniejsze ustalenia


W imieniu wnioskodawców wystąpili posłowie Marcin Warchoł i Michał Wójcik; Sejm oraz Prokurator Generalny nie stawili się na rozprawie. Wniosek kwestionuje przepisy ustawy o statusie sędziów TK oraz regulamin Sejmu jako podstawę wyboru sędziów.

Argumenty wnioskodawców


Wnioskodawcy powołują się na artykuły Konstytucji (m.in. art. 194, 197, 10, 7, 60) i orzecznictwo Trybunału, argumentując że wybór składu sędziowskiego nie może być jedynie aktem wewnętrznym Sejmu, gdyż ma wpływ na niezależność i stabilność wymiaru sprawiedliwości.

Odwołanie do orzecznictwa i doktryny


W wystąpieniu przytoczono wyroki TK oraz opinie doktryny (m.in. Leszek Garlicki, prof. Banaszak), które wskazują, że organizacja Trybunału obejmuje mechanizmy obsadzenia stanowisk sędziowskich i że regulamin Sejmu nie może kształtować materii zastrzeżonej dla ustawy.

VideoParlament  — kadr z przemówienia: [TK]: Wybór sędziów TK a regulamin Sejmu (17.03.2026)

Konsekwencje i kontekst


Jeżeli Trybunał uzna zarzuty za zasadne, może to oznaczać konieczność uregulowania trybu wyboru sędziów TK na poziomie ustawowym, co miałoby wpływ na procedury Sejmu i równowagę władz. Sprawa dotyczy kluczowych gwarancji konstytucyjnych w kontekście funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego.

Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.

Tego samego dnia Wszystkie wystąpienia z tego dnia →

Transkrypcja
z artykułem drugim, artykułem siódmym, artykułem dziesiątym, artykułem sześćdziesiątym, artykułem sto dwunastym i artykułem sto dziewięćdziesiątym siódmym Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Po drugie, artykuł 2 ust. 2 ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego w zakresie, w jakim dopuszcza wybór sędziego Trybunału Konstytucyjnego, a z naruszeniem zasady ciągłości i działania Trybunału Konstytucyjnego oraz ciągłości i indywidualnego charakteru kadencji sędziego Trybunału Konstytucyjnego z powodu pominięcia mechanizmu zapewniającego urzeczywistnienie tych zasad. B. Z pominięciem wyboru proporcjonalnego do liczby miejsc wolnych w Trybunale Konstytucyjnym, w szczególności w okolicznościach opisanych w punkcie drugim, litera A, kandydata zgłoszonego przez grupę posłów działających w menu klubu parlamentarnego z najliczniejszą liczbą posłów w danej kadencji Sejmu. Z wynikającą z przełomowej konstytucji zasadowo sprawności i rzetelności działania instytucji publicznych z artykułem drugim, artykułem czwartym, artykułem dziesiątym, artykułem sześćdziesiątym, a z artykułem sto dziewięćdziesiątym czwartym ustęp pierwszy Konstytucji. Po trzecie, artykuł cztery, ustęp jeden, ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego w zakresie, w jakim ta nakłada na Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej obowiązek odebrania ślubowania od osoby wybranej przez Sejm Rzeczpospolitej Polskiej w Serbii i na zasadach o podstawie prawnej waliwości, których orzekł Trybunał Konstytucyjny, jak również mimo zaskarżenia przepisów stanowiących podstawę wyboru do Trybunału Konstytucyjnego przed wydaniem ostatecznego orzeczenia przez Trybunał z wynikającą z preambuły Konstytucji zasadowo sprawności i rzetelności działania instytucji publicznych w związku z artykułem sto dziewięćdziesiątym Konstytucji, z artykułem drugim, z artykułem sto dziewięćdziesiątym ustęp jeden i artykułem sto dziewięćdziesiątym Konstytucji. Raz po czwarte, artykuł dwadzieścia sześć, artykuł trzydzieści, artykuł trzydzieści, artykuł trzydzieści jeden, uchwały Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej z dnia trzydziestego lipca tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego drugiego roku, regulamin Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej, monitor Polski z dwa tysiące dwudziestego drugiego roku, pozycja dziewięćset dziewięćdziesiąt ze zmianami, w zakresie w jakim regulują zasady oraz tryb zgłaszania kandydatów oraz wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego, w tym określa większość głosów wymaganą dla wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Z wynikającą sprawą były konstytucje ze względu na sprawności, rzetelność i działanie instytucji publicznych w związku z artykułem drugim, artykułem siódmym, artykułem dziesiątym, artykułem sześćdziesiątym, artykułem sto dwunastym oraz artykułem sto dziewięćdziesiątym Konstytucji. Na rozprawę stawili się w imieniu wnioskodawców grupy posłów poseł pan Marcin Warchoł oraz poseł Michał Wójcik. W imieniu Sejmu niestety nikt się nie stawił Sejm o terminie rozprawy powiadomionej prawidłowo. W imieniu Prokuratora Generalnego nikt się nie stawił także niestety Prokurator o terminie rozprawy powiadomionej prawidłowo. W dniu 13 marca bieżącego roku do Trybunału Konstytucyjnego wpłynęło pismo, tak zwane pismo procesowe Prokuratora Generalnego informującego, że Prokurator Generalny ani jego przedstawiciel nie weźmie udziału w rozprawie przed Trybunałem Konstytucyjnym. Pełno mocnictwa w aktach. Trybunał Konstytucyjny informuje, że rozprawa transmitowana jest w internecie. Czy w obecnym stadium postępowania uczestnik postępowania ma wnioski formalne? W tak wysokiej Trybunale mamy wniosek formalny o uzupełnienie wniosku poprzez wskazanie wzorca kontroli, który już występuje, ale jedynie w zakresie zarzutu numer 2. Natomiast chcemy go rozszerzyć również na pozostałe zarzuty. Opisane to jest wzorzec z artykułu 194 ust. 1. Uważamy, że on jest kluczowy. Inniejszym pozwolę sobie przedłożyć na ręce Wysokiego Trybunału. Dziękuję bardzo. Składacie, panowie posłowie, formalnie? Tak jest. To jest formalny wniosek. Dziękuję bardzo. Czy są jeszcze jakieś wnioski formalne? W związku z powyższym zadam pytanie panom posłom. Czy grupa posłów oczybuje wniosek także o wydanie zabezpieczenia przez Trybunał Konstytucyjny w takiej formie, w jakiej on został złożony? Tak, Wysoki Trybunale. Podtrzymujemy ten wniosek. Dziękuję bardzo. Przystępujemy zatem do wysłuchania uczestnika postępowania. Udzielam głosu przedstawicielowi wnioskodawcy. Szanowny Panie Prezesie, Wysoki Trybunale, Szanowni Państwo, mam zaszczyt w imieniu wnioskodawców grupy posłów przedstawić pierwszy zarzut wniosku w podniesieniu do artykułu 2 ust. 2 ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego z 30 listopada 2016 roku. Ten przepis mówi o tym, że zasady wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego oraz tryb postępowania w tej sprawie określa regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Na pierwszy rzut oka wydawać by się mogło, że ten przepis ma charakter techniczny, organizacyjny, porządkowy, natomiast nic bardziej błędnego. Dlatego, że ten przepis mówi o tym, że coś, co jest rdzeniem tak naprawdę tego organu, w którym dzisiaj jesteśmy, jest regulowane w regulaminie, który jest aktem wewnętrznym, jest aktem organizacyjnym, porządkowym jednej z izb Polskiego Parlamentu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. A naszym zdaniem ta materia organizacyjna jest niezwykle ważna z punktu widzenia zabezpieczenia praw obywatelskich, praw obywateli. Ta materia powinna być regulowana na poziomie ustawowym. To jest kluczowa sprawa i dlatego uważamy, że pewne przepisy, które za chwilę przedstawię są tak jednoznaczne, że tak naprawdę ta materia powinna być materią ustawową, jest fundamentalną, ponieważ dotyczy kwestii ustrojowych. W pierwszej części chciałbym odnieść się do artykułu 194 ust. 1 Konstytucji. Ten przepis mówi o tym, że Trybunał Konstytucyjny składa się z 15 sędziów wybieranych indywidualnie przez Sejm na 9 lat spośród osób, które wyróżniają się wiedzą prawniczą, a więc wiemy jaki jest podmiot, który wybiera, wiemy na jaki czasokres, wiemy jaką liczbę osób, wiemy jakie są wymogi kwalifikacyjne, ale ten przepis nie mówi jednoznacznie, w ogóle nie mówi o kwestii tak naprawdę, gdzie to powinno być regulowane. Chodzi o kwestię zasad wyboru sędziów, postępowania w tym trybie. Czy to powinien być regulamin, czy to powinna być ustawa. A to jest kwestia kluczowa i w odczuciu wnioskodawców jest to materia ustawowa, nie materia regulaminu Sejmu, dlatego że regulamin Sejmu jest uchwałą Sejmu, która może być dowolnie zmieniana przez daną większość parlamentarną, większość rządzącą, można powiedzieć, w tej Izbie Parlamentu. Materia ustawowa jest inna zupełnie. Ona oznacza tak naprawdę konsensus, który wyraża się w tym, że swoje stanowisko przedstawia Sejm, Senat i Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. I dlatego naszym zdaniem, w przypadku dotyczącym wyboru sędziów, jednego z najważniejszych organów państwa, który decyduje o stabilności porządku, jest strażnikiem konstytucji. To powinna być tak naprawdę materia ustawowa. Artykuł 197 Konstytucji mówi o tym, że organizację Trybunału Konstytucyjnego oraz tryb postępowania przed Trybunałem określa ustawa. To niezwykle ważny przepis. Pytanie, co znaczy organizację Trybunału, czy wybór składu sędziowskiego mieści się w tym pojęciu, czy nie. I tutaj chciałbym odnieść się do orzecznictwa samego Trybunału Konstytucyjnego, ale także i stanowiska chociażby niektórych przedstawicieli doktryny. Jako przykład podaję zdanie profesora Leszka Garlickiego w komentarzu do Konstytucji, który napisał, cytuję, organizacja Trybunału obejmuje nie tylko jego strukturę wewnętrzną, lecz również mechanizmy zapewniające obsadzenie stanowisk sędziowskich. Podobnie, jeżeli chodzi o Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniach, zwłaszcza wyroku z 3 grudnia 2015 roku, wyroku o sygnaturze K34 przez 15, gdzie Trybunał stwierdza m.in., cytuję, procedura wyboru sędziego Trybunału nie jest wyłącznie wewnętrzną kwestią organizacji prac Sejmu. W innym miejscu Trybunał podkreśla, cytuję, wybór sędziego Trybunału stanowi jedną z konstytucyjnych gwarancji pozycji ustrojowej Trybunału oraz statusu jego sędziów. I jeszcze w innym miejscu tego wyroku regulacje dotyczące wyboru sędziego Trybunału mogą oddziaływać na cały system sprawowania władzy publicznej. To pokazuje, że te sprawy, sprawy organizacji nie są wewnętrzną kwestią Sejmu. Aczkolwiek oczywiście jest artykuł 112 Konstytucji, który mówi, że organizację wewnętrzną i porządek prac określa właśnie regulamin Sejmu. Ale to ani nie jest źródło prawa, jest to akt wewnętrzny. Oczywiście na tej podstawie można wybierać marszałka Sejmu, wicemarszałków, przewodniczących komisji, składy komisji parlamentarnych. Ale nie naszym zdaniem osoby, które w tym miejscu decydują o tym, czy dany akt prawny jest zgodny z Konstytucją, interpretują Konstytucję, czy też rozstrzygają różnego rodzaju spory, które dotykają gdzieś w tle całego ustroju Rzeczypospolitej Polskiej. Artykuł w orzeczeniu Trybunału U10 przez 92 Trybunal wskazuje, że autonomia regulaminowa dotyczy przede wszystkim wewnętrznej organizacji Izby. Podobnie jest wyroku K8 przez 99, gdzie Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że regulamin Sejmu nie może wkraczać w materię zastrzeżone dla ustawy. Prawdopodobnie i doktryna odnosi się do tej kwestii. Między innymi podkreśla to pan profesor Banaszak, który cytuje, pisze, regulamin Sejmu nie może regulować kwestii ustrojowych dotyczących innych organów konstytucyjnych. To oczywiście powoduje szereg daleko idących konsekwencji w naszym zdaniem. Takim wzorcem kolejnym kontroli powinien być artykuł 7 Konstytucji, który dotyczy zasady legalizmu. Organy władzy publicznej powinny działać na podstawie i w granicach prawa. Niezwykle ważny przepis. A jeżeli tak, to nie ma do mniemania kompetencji, które sobie przyznał Sejm w tej sprawie. W wyroku Trybunału o sygnaturze K53 przez 5 Trybunal stwierdza kompetencji organów władzy publicznej nie można domniemywać i trudno się z tym nie zgodzić. Tak naprawdę ustawodawca stworzył sobie podstawę prawną dla działania, która jest w istocie sprzeczna z samą konstytucją w naszym odczuciu. Kolejnym ważnym przepisem jest artykuł 10 Konstytucji. Często ten przepis pojawia się publicznej, bo dotyczy podziału władzy na władzę ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. A jeżeli tak, to ta kwestia, którą dzisiaj we wniosku poruszamy, to jest kwestia, która jest na styku dwóch władz. Władzy ustawodawczej i władzy sądowniczej. W wyroku K12 przez 03 Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że rozdzielenie władz oznacza zakaz ingerencji jednej władzy w istotę kompetencji drugiej. A gdyby przyjąć tę logikę, że to wszystko powinno być uregulowane właśnie w tym akcie wewnętrznym, w regulaminie Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, to w tym przypadku można powiedzieć, że jedna z władz, nawet częściowo, bo to chodzi tylko o Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, tak naprawdę mógłby określać zasady wyboru sędziów i pozostałe władze musiałyby się, zwłaszcza chodzi o władzę sądowniczą, do tego dostosować, czyli instrumentalnie tak naprawdę wpływałby na skład organu. Miałby takie możliwości, ponieważ bez większego problemu większość parlamentarna może dokonać zmiany regulaminu. Oczywiście w tle pojawia się jeszcze jeden przepis. Jest to artykuł 60. Konstytucji. On mówi, że obywatele polscy mają prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach. I to jest ta gwarancja dla obywatela, jeżeli to jest ustawowo tak i jest gwarancją. Jeżeli regulaminowo, to naszym zdaniem absolutnie nie. Trybunał Konstytucyjny wyroku SK 57 przez 6 wskazał, że przepis ten wymaga ustanowienia jasnych, przejrzystych i stabilnych reguł dostępu do stanowisk publicznych. A więc, Szanowni Państwo, jeżeli chodzi o ten wniosek, który składamy, to jeżeli chodzi o zarzut z punktu pierwszego, po pierwsze oznacza obejście artykułu 197 Konstytucji, po drugie narusza zasadę podziału władz, po trzecie umożliwia dowolne kształtowanie...