Marek Biernacki o noweli Prawa o Zgromadzeniach: poparcie i uwagi

Panie pośle. Panie ministrze, panie ministrze generale, panie ministrze. Przypadł mi zaszczyt zaprezentowania stanowisku Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska do przedstawionego przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o Zgromadzeniach dróg 35. Czelem projektowanej ustawy jest, zgodnie ze stwierdzeniami wnioskodawców, prowadzenie regulacji, które przy poszanowaniu gwarantowanej w artykule 57 Konstytucji Wolności organizowania pokojowych zgromadzeń i uczestniczenia w nich, służyć mają zapewnieniu wolności i praw innych osób oraz istotnych wartości konstytucyjnych. Projekt, który przedłożył pan prezydent, jest projektem bardzo trudnym. Projektem poruszającym się w sferze praw obywatera, w praw jego wolności. Bardzo dobrze się stało, że to właśnie pan prezydent i kancelaria pana prezydenta podjęła się trud nowelizacji ustawy Prawo o Zgromadzenia, ponieważ gwarantuje to w jakiś sposób szerszą dyskusję i w parlamencie, i nie tylko, ponieważ ta ustawa i ten projekt wywołuje szereg już różnych i kontrowersji, i dynamicznych dyskusji. Sam nawet dzisiaj doświadczyłem to. Projekt przewiduje m.in. wprowadzenie obowiązku informowana przez organizatora o planowym udziale w zgromadzeniu osób, których rozpoznanie z powodu ubiory, zakrycia twarzy lub zmiany jej wyglądu nie będzie możliwy w konsekwencji na podstawie projektowanego art. 3 ust. 3. Takie osoby będą mogły uczestniczyć w zgromadzeniu tylko w przypadku realizacji tego obowiązku przez organizatora. Obecnie jesteśmy w sytuacji dosyć komfortowej z tego powodu, że Trybunał Konstytucyjny w swym wyroku z dnia 10 listopada 2004 roku, uznając za niekonstytucyjne rozwiązania zakazujące uczestnictwa w zgromadzeniach osób, których identyfikacja nie jest możliwa, dał jednocześnie bardzo precyzyjne wskazówki na temat kierunków, w którym powinien iść ustawodawca. Minimalizując ryzyko wystąpienia bezkarnych, bo anonimowych, agresywnych zachowań, jednocześnie nie ograniczał prawa do pokojowych zgromadzeń. Trybunia usłusznie podkreślił przy tym, że konstytucyjna ochrona wolności zgromadzeń dotyczy jedynie zgromadzeń pokojowych. Nie budzi więc raczej wątpliwości rozszerzenia obecnie obowiązującego w art. 3 ust. 2 zakazu posiadania podczas zgromadzenia określonych przedmiotów o wyroby pirotechniczne, materiały pożarowo-niebezpieczne. W tłumie petarda, a więc wyrób pirotechniczny, potrafi być również niebezpieczny, jak i granat. W publicznej dyskusji nad proponowanymi rozwiązaniami padały głosy, że anonimowość to ważny instrument gwarantujący wolność wypowiedzi. Taka argumentacja jednych przekonuje, u innych budzi szereg zastrzeżeń, zwłaszcza po ostatnich naszych doświadczeniach z 11 listopada. Pokojowe i zgodnie z prawem demonstrowanie swoich poglądów zwykle nie bywa przyczyną represji. Trzeba podkreślić, pokojowe i zgodne z prawem. Prezydencka propozycja daje zresztą możliwość zachowania w określonych sytuacjach zachowania uczestnikom anonimowości. I tak, intencja zamaskowania twarzy uczestników manifestacji, na przykład w ochronie praw pracowniczych, czy na rzecz tolerancji, tolerancji jest możliwa i w pełni zrozumiała i akceptowana, i społecznie, i prawnie. Trudno natomiast zaakceptować jest udział brany w komieniarki osobników w manifestacji o charakterze patriotycznym. Tutaj nie widzę żadnego uzasadnienia dla takiej postawy. Tego typu dyskusja toczy się nie tylko w Polsce, toczy się w Europie, toczy się w Kanadzie. W Kanadzie są nawet nowelizacje, które znajdują się, projekty nowelizacji, które znajdują się w parlamencie, w których dyskutuje się, zwłaszcza po doświadczeniach G8, G20, podczas szczytów w Toronto, do których dostąpę do szeregu manifestacji oraz też po meczu, popóki Stanleya w Vancouver, do bardzo, bardzo, bardzo drastycznych, nawet radykalnych, pewnych regulacji prawnych. Projektowane zmiany zawarte natomiast w realizowacji artykułu 7 i 8 to próba zapobieżenia kąt manifestacji, ale to należy kąt manifestacji w imię czysto fizycznym, umożliwiającym bezpośrednie starcie, czy to z osobami o przeciwnych poglądach, czy też zmuszoną do rozdzielenia obu manifestacji policją. W żaden sposób nie ogranicza to konstytucyjnej swobody do wyrażania swoich poglądów. Na pewno warto przepisy doprecyzować. Na pewno będzie temu czas, podczas pracy w komisji, ponieważ nawet same proponowane w projekcie uprzywilejowanie organizatora, który pierwszy zawiadomi o zgromadzeniu publicznym, nie wydaje się być wystarczające. Należy bowiem jeszcze brać pod uwagę podmiot organizujący zgromadzenie oraz cel tego zgromadzenia, aby uniknąć możliwych prowokacji i konfliktów. Na przykład sytuacji, gdy w dniu niepodległości ugrupowania anarchistyczne zgłoszą jako pierwsi organizatorzy zgromadzenie pod pomnikiem Romana Dwoskiego. Pani marszałek, już kończę. Pani marszałek, Pani ministrze Wysoka Izbo. W państwie demokratycznym rywalizacja polityczna polega na dyskusji. Zakres wolności pokrywa się z wolnością dyskusji politycznej dla wszystkich. Demokracja to wolne współzawodnictwo o wolny głos. W demokracji liczy się głowy i po to tylko, aby uniknąć ich rozbijania. Pani marszałek, Wysoka Izbo, Klub Parlamentarny Platformy Obywatelskiej popiera w pełni projekt, wnosi o skierowanie go do Komisji Administracji Spraw Wewnętrznych oraz do Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Dziękuję Pani pośle.