Bartłomiej Wróblewski ws. zmian w Kodeksie Postępowania Karnego

Panie Marszałku, Panie Ministrze, Wysoka Izbo, mam zaszczyt przedstawić w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość stanowisko do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks Postępowania Karnego oraz niektórych innych ustaw to druk 3251. To kolejny projekt mający na celu zmianę polskiego wymiaru sprawiedliwości, uczynienia go bardziej sprawnym i przyjaznym obywatelom. Dlatego należy zgodzić się z celem, który jak czytamy w uzasadnieniu przyświeca urazie ministrów przy przygotowaniu tego projektu. Jest nim usprawnienie postępowania karnego, wyeliminowanie dostrzeżonych usterek i błędów legislacyjnych, które występują w ustawie procesowej oraz dostosowanie regulacji procesowej do wyzwań wynikających z rozwoju technologicznego. W szczególności chodzi o rezygnację ze zbędnego formalizmu procesowego, wprowadzenie ułatwień dla uczestników postępowania związanych z udziałem w nim, zapobieżenie obstrukcji procesowej i szersze zabezpieczenie interesu społecznego w postępowaniu. W Polsce, szanowne panie i panowie posłowie, istnieje ponadpartyjna zgoda dotycząca tego, że należy przyspieszyć postępowania sądowe. Dotyczy to także i w szczególnym stopniu procesów w sprawach karnych. Takie uproszczenie jest od dawna postulowane przez Prawo i Sprawiedliwość. Jednocześnie bliskie jest nam także stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości, zgodnie z którym nie powinno się odbywać to kosztem gwarancji procesowych stron, w szczególności oskarżonego oraz zasady rzetelnego procesu. Z satysfakcją, chodzi o ostrożnością, przyjmujemy deklarację, że proponowane rozwiązania mogą przyspieszyć postępowania nawet o 40-50% standardowego czasu rozpraw w sprawach karnych. Nawet gdyby ten szacunek był inny, tak czy inaczej jest to olbrzymia zmiana w polskim procesie karnym. Do postulowanych w projekcie zmian m.in. należą ograniczenie zasady bezpośredniości na rozprawie głównej, choć tak, aby nie miało to negatywnego wpływu na prawidłowość ustaleń faktycznych. Likwidacja konieczności wymieniania przez sąd na rozprawie wszystkich dokumentów, które zostaną zaliczone w poczet materiału dowodowego bez odczytywania. To pełna zgoda z tym, o czym mówił pan minister Warchoł. To działanie miało charakter czysto formalny, nie miało ono specjalnie sensu. Przeciwdziałanie możliwości obstrukcji procesowej strony oraz zapobieganie zbędnemu powtarzonu czynności dowodowych, w tym unikania ponownego wzywania świadków do sądu w sytuacji usprawiedliwionej nieobecności strony. Zlikwidowanie innych formalizmów postępowania, o których istnienie samo przez się przedłuża w naturalny sposób bieg postępowania, w tym poprzez wprowadzanie ujednoliconych formularzy, uzasadnień wyroków sądów pierwszej i drugiej instancji. Tu można też dodać, że jest to trend ogólnoświatowy, aby w sądach wprowadzać formularze, które są pewnego rodzaju oddejściem od długiej tradycji, ale jednocześnie wszystkim ułatwiają udział w wymiarze sprawiedliwości, lekturę wyroków, orzeczeń czy innych pism sądowych. Przyspieszenie prowadzenia postępowań przygotowawczych, szczególnie w skomplikowanych sprawach, w których występuje wielu pokrzywdzonych. Chodzi tutaj między nimi o to, aby nie powtarzać takich samych działań, tych, które w szczególności nie mają już wpływu, realnie rzecz biorąc, znaczenia w danym postępowaniu. Dalej, wzmocnienie pozycji pokrzywdzonego w procesie karnym poprzez urealnienie zasady równości między stronami, w szczególności wyposażenia pokrzywdzonego w instrumenty pozwalające w szerszym zakresie oddziaływać na przebieg postępowania. Tych zmian jest dużo więcej, ale w związku z tym, że czas przeznaczony na wystąpienie nieubłaganie zmierza do końca, ograniczę się. Pozostawiam pozostałe dobre zmiany z kodeksu bez wspomnienia. Proponowane zmiany wymagają nowelizacji czterech ustaw, kodeksu postępowania karnego, kodeksu karnego wykonawczego, kodeksu karnego skarbowego, kodeksu postępowania sprawach o wykroczeniu, a także wydania kilku nowych rozporządzeń wykonawczych. Podsumowując, społeczeństwo oczekuje przyspieszenia prac sądów, a przedstawiony projekt wychodzi tym oczekaniu naprzeciw. Dlatego oceniamy go pozytywnie. Mamy nadzieję, że w trakcie dalszych prac legislacyjnych uda się wyjaśnić kwestie podnoszone przez instytucje, które brały udział w konsultacjach społecznych. Jeśli będą dobre propozycje poprawek, jesteśmy gotowi je rozważyć ze względu na cel, który nam przyświeca. Chcemy lepszego wymiaru sprawiedliwości dla Polaków. W związku z powyższym, występując w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, oświadczą, że Klub poprze dalsze prace nad projektem. Bardzo dziękuję. Dziękuję pan poseł Robert Kropiwnik.