Henryk Smolarz o urlopach rodzicielskich i polityce prorodzinnej

Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Panie Ministrze, przyznam, że cieszę się z przebiegu dyskusji, nie mniej bardziej niż z samego projektu ustawy i z tego, że o nim rozmawiamy, że tak otwarcie i w sposób jawny rozmawiamy o planowej polityce prorodzinnej, której elementów jest bardzo wiele. Cieszę się również, że dzisiaj podczas omawiania konkretnego projektu dotyczącego wydłużenia urlopów macierzyńskich, poszerzenia urlop rodzicielski, padają bardzo różne propozycje ze strony wszystkich klubów rozwinięcia tych uregulowań, które dzisiaj mamy w obszarze polityki prorodzinnej. I przewaga głosów pozytywnych, nowych propozycji, zmieniających sposób myślenia jest wyraźnie widoczna nad słowami krytyki, nad argumentami, które padają negatywne w ocenie procesu legislacyjnego i samej zaproponowanej ustawy. Co jest zarzucane tej ustawie? Że jest uchwalana pospiesznie. Nie jest to do końca prawdą, bowiem plany co do wprowadzenia pomysłu urlopów rodzicielskich wydłużonych padły w ubiegłym roku. Zostały one potwierdzone w wystąpieniu premiera podczas swojego tak zwanego expose. I od tego momentu były intensywne prace w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej i przedstawione kolejne konkretne propozycje, które były bardzo szeroko dyskutowane w różnych środowiskach. Od środowiska kancelarii prezydenta, poprzez ruch społeczny, poprzez wszystkie środowiska, które były zainteresowane. Rozwiązania, które ostatecznie znalazły się w omawianym projekcie, przede wszystkim uwzględniają tą szeroką debatę publiczną i są odpowiedzią na oczekiwania ze strony rodziców. I co zostało tutaj podkreślane? Spełniają jedną podstawową rzecz, mianowicie fundamentalną. Kreują nowy sposób myślenia. Nowy sposób myślenia o polityce prorodzinnej, nowy sposób myślenia o rodzinie. Nowy sposób myślenia o tym, jak każdy z nas powinien odnosić się do polityki prorodzinnej, do opieki nad najmłodszymi, do kreowania warunków i możliwości do tego, aby rodziny, dzieci, rodzice miały jak najlepsze warunki do tego, aby dbać o własną rodzinę, aby dzietność w Polsce wzrastała. Ten ogromny problem demograficzny, dzięki tym rozwiązaniom, które są proponowane przez rząd, a to dzisiaj omawiane nie jest jedynym, mamy nadzieję, odwróci bardzo niekorzystny trend. Nowe rozwiązania są bardzo elastyczne. One dają szansę swobodnego wyboru, swobodnego wyboru skorzystania z urlopu macierzyńskiego, a później rodzicielskiego, zarówno dla obojga rodziców, jak również co do tego, w jakiej części on ma być wykorzystany. Jest możliwość przerwania urlopu i powrotu do pracy. Jest także możliwość powrotu do pracy na część etatu, gdzie czerpiemy z najlepszych wzorów z państw zachodnich, dających taką możliwość swoim rodzicom. Dzisiaj w Polsce niestety mamy niewielki odsetek osób, które łączą pracę z wychowaniem i opieką nad dziećmi. Ale jest także równowaga między tymi propozycjami dla rodziców, a obawami, jakie wysunowali pracodawcy. Jest dłuższy czas na powiadomienie o zamiarze skorzystania z urlopu. Jest wsparcie istotne dla samych pracodawców poprzez jasność tych rozwiązań. Mam nadzieję, że to rozwiązanie zniesie obawę utraty pracy dla wszystkich, którzy decydują się na rodzicielstwo. Spośród badań, które były prowadzone, na uwagę zasługuje informacja przedstawiona w diagnozie społecznej, mówiąca o tym, że to właśnie rodzice wskazują na to, iż wydłużenie urlopów rodzicielskich jest najlepszym rozwiązaniem, dającym możliwość pogodzenia życia rodzinnego zawodowym. I tak mówi o tym 26% kobiet i 20% mężczyzn. To rozwiązanie jest najwyżej oceniane przez nich i wskazują jako na główne, umożliwiające swobodne prowadzenie kariery zawodowej i decyzje o świadomym rodzicielstwie. To rozwiązanie jest również bardzo powszechne. Kogo ono obejmie? Otóż wszystkich, którzy płacą ubezpieczenie chorobowe, będących na etatach, osoby samozodrutnione, osoby korzystające z umowy zleceń. Co ciekawe, wszystkie te rozwiązania będą podlegały ocenie. Po 18 miesiącach funkcjonowania ustawy będzie możliwość zapoznania się z raportem, jaki przygotuje Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. I mam nadzieję, że zmodyfikowania w taki sposób, aby te rozwiązania były jeszcze bardziej korzystne dla rodziców. Dużym zadowoleniem dla nas wszystkich parlamentarzystów jest to, że rozwiązania, które są elastyczne, to ich oczekiwanie ze strony rodziców jest bardzo istotne, daje poczucie troski ze strony państwa i wszystkich obywateli o polską rodzinę. Dla samych rodziców daje wartość najcenniejszą, możliwość budowania mocniejszych więzi pomiędzy rodzicami a dzieckiem poprzez dłuższy czas wspólnego przebywania. Dla dziecka daje lepszy rozwój poprzez kontakt dłuższy ze swoim rodzicem. Dla gospodarki, dla rodziny, dla nas wszystkich daje możliwość godzenia pracy z obowiązkami rodzinnymi. Ale wśród tych argumentów, które tutaj padały, padał również taki, iż jest to być może zbyt mało. Ja przypomnę tylko, że nie jest to pierwsze rozwiązanie, które jest omawiane w Wsokiej Izbie o charakterze prorodzinnym. Tydzień temu uchwalaliśmy ustawę o opiece nad dzieckiem do lat 3, zwaną popularnie ustawą żłobkową, która jest istotnym wsparciem w procesie wychowania dzieci. Jest także bardzo elastycznym rozwiązaniem, dającym możliwość skorzystania z opieki w żłobkach, a tych miejsc w żłobkach będzie przybywało, bowiem wsparcie finansowe z budżetu państwa wzrośnie do 80% dla podmiotów, które będą chciały takie żłobki prowadzić. Ale także daje możliwość, bardzo elastyczną możliwość zatrudnienia opiekuna do dziecki i kontynuowania swoich obowiązków zawodowych. Ja przypomnę również, że w ramach polityki prorodzinnej budującej dla obywateli to poczucie bezpieczeństwa trzeba podkreślić podnoszenie wysokości zasiłków i świadczeń, odmrożenie progów uprawniających do pomocy społecznej i świadczeń rodzinnych, troska o rodziców, którzy posiadają dzieci niepełnosprawne, ona wyrażona została podniesieniem zasiłków pielęgnacyjnych. Co ciekawe jest także korekta ustawowa pewnych rozwiązań. Po wyroku, po niewyroku, a po orzeczeniu na Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale sędziów przygotowaliśmy poprawkę, która będzie w sposób jednoznaczny precyzowała osoby, które będą mogły skorzystać z zasiłku pielęgnacyjnego podczas osprawowania opieki nad dziećmi niepełnosprawnymi. Warto wspomnieć także o ustawie dotyczącej przedszkoli. Przedszkola za złotówkę to nie tylko hasło, to już powoli rzeczywistość. Te rozwiązania, które są tam zaproponowane, w bardzo istotny sposób wspierają samorządy. Nie tylko poprzez, jak to ciągle się powtarza i mówię to też jako były samorządowiec, nakładanie nowych obowiązków, ale poprzez dawanie warunków, stwarzanie możliwości. Wsparcie finansowe dla samorządów będzie istotne w rozbudowaniu opieki przedszkolnej. Ważnym elementem szeroko pojętej polityki prorodzinnej są także mieszkania dla młodych. Program, który jest w trakcie procedowania w Sejmie jest odpowiedzią na oczekiwania społeczne, na ten problem, z jakim także boryka się polska rodzina, poza bezrobociem, poza koniecznością sprawowania opieki nad dzieckiem, problemami mieszkaniowymi. I co bardzo istotne, chciałbym wspomnieć także o projekcie, który będzie bardzo szeroko odpowiadał na oczekiwania wszystkich, także tych z polskiej wsi, z polskiej prowincji, o ustawie dającej możliwość opłacania składek na ubezpieczenie społeczne za wszystkich rodziców przebywających na urlopach wychowawczych. Obejmie on osoby bezrobotne, przedsiębiorców, rolników, osoby samozatrudnione, a także osoby pozostające na umowach o dzieło i zleceniach. To rozwiązanie jest dedykowane także i to podkreślam, bo taka uwaga padała tutaj do osób ubezpieczonych w Kasie Rolniczej Ubezpieczenia Społecznego. Będzie to dla nich bardzo istotna pomoc. Kończąc swoje wystąpienie, podkreślę, iż z dużą radością przyjmujemy zaproponowane rozwiązania. Będziemy wspierać wszelkie działania mające na celu rozbudowę programu dla polskiej rodziny i otoczenie większą troską wszystkich obywateli. Popieramy zaproponowane sprawozdanie Komisji. Dziękuję bardzo.