Beata Małecka-Libera: profilaktyka alkoholowa wymaga ewaluacji

Dziękuję bardzo Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Myślę, że wszyscy na tej sali nie tylko jesteśmy zgodni co do tego, że program jest bardzo ważny, że powinien być dalej kontynuowany, rozwijany, a także w różnych aspektach pewnie przemodelowany. Wszystko po to, ażebyśmy kolejne sprawozdania, które będziemy w Wysokiej Izbie przedstawiać, rzeczywiście mogły pochwalić się lepszymi wynikami, ponieważ największym problemem jaki mamy to spożycie alkoholu, o którym wiemy i niestety to spożycie przez te ostatnie lata nie zmniejszyło się. Ja chcę z całą mocą powiedzieć, że te dwa sprawozdania, które przedstawiam dzisiaj w Wysokiej Izbie za rok 2011-2012 to pierwsze lata, kiedy był realizowany ten program. On ulega ewaluacji i mam nadzieję, że w następnych latach będzie jeszcze bardziej wzbogacony o różne elementy, przede wszystkim myślę tutaj o profilaktyce wczesnej. Padały pytania co do terminu sprawozdań. Dlaczego tak późno 2011-2012? Przyznaję, że to są historyczne sprawozdania i również podtrzymuję stanowisko, które przekazał wcześniej pan minister Winnicki o przyspieszeniu kolejnych sprawozdań. Za rok 2013 jest już druk sejmowy, druk 3095, a więc wkrótce trafi on do komisji i będzie przez państwa posłów procedowany. Natomiast na pytanie, dlaczego nie możemy w krótkim czasie procedować sprawozdania za rok 2014? Chcę tylko powiedzieć, że jest to niemożliwe w bardzo krótkim czasie z tego względu, że musi zostać przyjęty budżet i najwcześniej trafi on pod obrady Sejmu do komisji dopiero w drugim czy trzecim kwartale tego roku. Tak więc co do terminów pełna zgoda. Rzeczywiście to jest ważne, żeby rozmawiać w miarę wcześnie przyjmować te sprawozdania, ale także chcę zwrócić uwagę na to, że ważne jest, aby patrzeć na problem z punktu widzenia kilku lat, a nie tylko poszczególnych etapów rocznych. Dlatego najważniejsze sprawozdanie, jakie będzie, to będzie wówczas, kiedy będziemy oceniać program z perspektywy kilkuletniej. Tak jak większość programów profilaktycznych, efekt, skutek jest dopiero niestety realizowany, czy skutkuje nam to w jakikolwiek sposób ocenie dopiero o wieloletniej. Dziękuję wszystkim posłom, którzy zabrali głos w tej ważnej sprawie i wypowiedzieli się w poszczególnych kwestiach. Wszystkie te tematy, które państwo posłowie tutaj przedstawialiście, na pewno będziemy również wnikliwie analizować. Chcę powiedzieć, że również Ministerstwo Zdrowia analizuje te programy i przede wszystkim chcemy teraz rekomendować system programów profilaktyki i promocji, tak zwany system rekomendacji programów profilaktyki i promocji zdrowia psychicznego, który będzie wspólnym programem nie tylko dotyczącym rozwiązywania problemów alkoholowych, ale także rozwiązywania i przeciwdziałania problemom narkomanii razem z Ośrodkiem Rozwoju Edukacji, Instytutem Psychiatrii i oczywiście z Państwową Agencją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. To w tym systemie zostaną wypracowane standardy jakości programów, będzie prowadzona wspólna baza danych rekomendowanych programów, a także powołany międzyresortowy, podkreślam to bardzo ważne słowo, międzyresortowy zespół ekspertów, który będzie przygotowywał, oceniał, a także rekomendował właśnie najlepsze programy profilaktyki. Niewątpliwie problemem są działania, które są podejmowane na poziomie samorządów lokalnych, gdyż nie wszystkie one sięgają po proponowane rozwiązania. Nie wszystkie realizują najbardziej skuteczne strategie, jakie mogłyby realizować. Dlatego też to jest właśnie wyzwanie, jakie między innymi stawiamy sobie na najbliższe lata, aby zdrowie publiczne i pewne programy, które są z punktu widzenia efektywności zdrowia publicznego, były wzmocnione i aby wszystkie programy były realizowane w sposób spójny i w sposób rekomendowany. Co do odpowiedzi na pytania, które zadawali państwo posłowie, chcę się odnieść m.in. do pytania pana posła Tomaszewskiego, który tutaj mówił o profilaktyce właśnie poprzez działania sportowe. Zadał pytanie, na co te pieniądze są wydane. One powinny być wydane przede wszystkim na sprzęt i na instruktorów. Nie powinny być wydawane na infrastrukturę. Pan poseł Latos mówił o reklamie i obostrzeniach, które te reklama powinna być zawarta. Chcę tutaj powiedzieć, że w tej chwili rzeczywiście zwracamy uwagę na to, w jaki sposób oddziaływują reklamy. Czy mają one przełożenie rzeczywiste, czy nie z danych, które dysponujemy mają. Więc będziemy tym tematom na pewno wnikliwie się przyglądać. Natomiast wszelkie kampanie medialne, prozdrowotne, o których również pan poseł mówił, jak najbardziej będziemy uwzględniać w nowych programach przeciwdziałania alkoholizmowi. Była mowa o imprezach tak zwanych osiemnastolatkach, czyli zupełnie prywatnych, zamkniętych imprezach. Tutaj padały różne stwierdzenia, kto i w jaki sposób powinien nadzorować takie spotkania i dlaczego młodzież tam używa alkoholu. Jednak chcę z całą mocą tutaj stwierdzić, że to są jednak prywatne spotkania, które to powinny, ale nadzorują rodzice. I to oni organizują, to nie organizują żadne państwowe instytucje, tylko najczęściej za zgodą rodziców. I to ich rolą jest również, panie pośle, żeby zwracać uwagę na to, w jaki sposób zachowują się ich własne dzieci. Pan poseł Chmielowski też odnosił się do właśnie tego sprawozdania z roku 2014, a więc to już wyjaśniłam, że w tak szybkim terminie, w jakim spodziewa się, raczej nie byłoby to możliwe. To chyba tyle z odpowiedzi, które chciałabym udzielić. Jeżeli nie odpowiedziałam na któreś z pytań, to oczywiście możemy to odpowiedzieć w formie pisemnej. Bardzo dziękuję za wszystkie uwagi, które tutaj padły. Dziękuję państwu. Dziękuję pani marszałek. Dziękuję pani ministro. Dziękuję pani marszałek.