Daniel Milewski: Raport Rzecznika to obraz dwóch równoległych państw

Pani Marszałek, Szanowni Państwo, Panie Rzeczniku. Słuszne jest to, co zauważył Pan, że Rzecznik winien być w systemie bezstronnym gwarantem naszych praw, nie wpisującym się w życie polityczne, ale z raportu i praktyki wynika jednak co innego. W sumie to nic złego, że recenzuje Pan życie polityczne, więc taka też będzie moja recenzja tego raportu. Wypowiadamy się w imieniu parlamentarnych grup politycznych. Czytając raport mam takie przeczucie, że żyjemy Pan Rzecznik i ja w dwóch różnych państwach. Pana kraj jest opanowany przez bezprawie, narastające zagrożenia dla praw człowieka i obywatela, kryzys rządów prawa i ładu konstytucyjnego. Moja Polska natomiast jest krajem, w którym żyją wolni i odpowiedzialni ludzie. Ich głos jest słyszany, wolny i swobodnie wypowiadany. Mają prawo do aprobaty i dezaprobaty stanu polityki rządzących. Tak, szanowny Panie Rzeczniku, żyjemy w równoległych światach i moim zdaniem, bo czytam na przykład w raporcie, niepokój budzi utrzymująca się nieskuteczność mechanizmów mających zapobiegać torturom i poniżającemu traktowaniu. Torturom? W Polsce 2018 roku? Nadużycia? Który to rok? Słuchajcie, mówimy o roku 2018. Nadużycia, nadużycia. Powołujecie się na wydarzenie z zupełnie innego czasu. Nadużycia? Nie krzyczcie, nie krzyczcie. Nadużycia nie są regułą. I dalej. Poprawa sytuacji gospodarczej, polityka społeczna i spadek bezrobocia sprzyjały ograniczeniom obszarów biedy i podnoszeniu jakości życia obywateli. Jednocześnie brak jest efektywnych regulacji prawnych i skutecznych działań administracji w wielu występujących wciąż w przypadkach wykluczenia społecznego czy bezdomności. Ja nawet nie będę z tym dyskutować, bo po co? Możliwe, że pan rzecznik rzeczywiście żyje w kraju łamania praw człowieka, powszechnej bezdomności i tortur? Ale ja nie. Bo używa pan sformułowań stwarzających fałszywy obraz Polski. Wskazuje pan na to, że stajemy się społeczeństwem coraz bardziej podzielonym, skonfliktowanym, coraz częściej dopuszczającym w mowie i emocjach uczucia skrajne. Ale taki dokument, jak ten, który pan rzecznik zaprezentował, istotnie budzi skrajne emocje, tak jak i część pańskiej działalności. We mnie jako człowieka o dużym poczuciu odpowiedzialności na szczęście tylko zdziwienie. Zgadzam się natomiast z panem rzecznikiem, że 57 tysięcy spraw zgłoszonych przez obywateli do biury jego instytucji to więcej niż w roku 2017. I cieszy mnie diagnoza sytuacji, jaką pan rzecznik stawia, pisząc, że powinna wzrosnąć świadomość prawna obywateli, że państwo powinno edukować obywateli w tej sferze? Tak, powinno. Powinno też stwarzać im czytelne i jasne reguły, skuteczne sądy i instytucje odwoławcze. I my to, panie rzeczniku, robimy i zrobimy. Po to, aby obywatele nie zwracali się do rzecznika ze sprawami dotyczącymi opieszałości sądów i biegłych sądowych, aby nie rozkwierały im długie postępowania urzędnicze w kwestiach praw do zasiłków i opieki socjalnej. Dokument, który pan rzecznik przedstawił jest jak zwykle, bo to przecież rokrocznie przedkładany Izbie Raport, obszerny. To ponad 500-stojęcowy dokument, który zawiera opis wszelkich niedogodności, bolączek i usterek, jakie w naszym 38-milionowym społeczeństwie znalazło się w 57 tysiącach próśb o pomoc skierowanych do pana rzecznika. Z uwagą go studiujemy po to, aby te jednostkowe sprawy stały się dla nas impulsem do dalszych zmian w sądownictwie, opiece społecznej, służbie zdrowia, w dziedzinie finansów publicznych czy ochrony zdrowia. Z uwagą i rzetelnością. Bo jeśli są w raporcie sprawy istotne dla naszych obywateli, to ma on dla nas kluczową wartość. Jednak z wieloma stwierdzeniami, z za daleko idącymi wnioskami, jakie pan rzecznik wyciąga, zgodzić się nie mogę i nie zgodzę. Istotne są dla mnie zdania z raportu mówiące o tym, iż, cytuję, rzecznik jest zwolennikiem reformy sądownictwa w Polsce pod warunkiem, że reformy te będą spełniać standardy praworządności i nie będą wpływać na konstytucyjną zasadę trójpodziału władzy. Bo my właśnie tak reformy sądownictwa postrzegamy. Z uwagą czytamy fragmenty raportu dotyczące przeprowadzonego badania na temat dyskryminacji nierównego traktowania. Martwi nas fakt, który podaje rzecznik, że 84% osób, które dyskryminacji bądź doświadczyły, bądź były jej świadkami, nie zgłosiły tego faktu do żadnej instytucji. To bardzo ważna informacja. Zgody na dyskryminację, na pogłębianie i lekceważenie nierówności również nie ma i nie będzie. Dlatego ten fragment raportu uważam, że jest szczególnie istotny. Warto w tym miejscu poprosić pana rzecznika, aby doprecyzował, jakie działania podjął w zakresie ochrony praw np. osób wierzących, obrażanych i dyskryminowanych ze względu na wiarę. Bo w raporcie jest tego niewiele, a to co jest nawet nie ma sensu cytować. Dziękuję bardzo. Bardzo dziękuję pani pośle.