KO: kary za znęcanie nad zwierzętami - pytanie do ministra

Przejdźmy do ostatniego pytania, a pytanie zadadzą przedstawiciele Klubu Parlamentarnego Koalicji Obywatelskiej w sprawie ostatnich działań rządu na rzecz ochrony praw zwierząt do ministra sprawiedliwości. A na pytanie odpowie sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, pan minister Arkadiusz Myrcha. Bardzo proszę, jako pierwsza pani poseł Katarzyna Piekarska. Szanowna pani marszałkini, szanowny panie ministrze. Trzeba przyznać, że jeżeli chodzi o ochronę zwierząt w Polsce, to ostatnio bardzo wiele się dzieje. I mam nadzieję, że ta kadencja zostanie zapamiętana jako kadencja, w której bardzo wiele dla zwierząt zrobiliśmy. Mam takie pytanie, czy ministerstwo planuje dokonanie analizy przepisów ustawy o ochronie zwierząt pod kątem ich efektywności w zakresie obejmującym przestępstwa i wykroczenia, w szczególności czy wystarczające są przewidziane w ustawie kary, czyli mówiąc wprost, czy ministerstwo popiera podniesienie kar za znęcanie się nad zwierzętami. I jak planuje rozwiązać problemy ze skutecznym realizowaniem zabezpieczenia zwierząt przed ich oprawcami przez np. policję. To jest organ zobowiązany do odbioru czasowego zwierzęcia na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, obok np. organizacji pozarządowej. Czy w tym zakresie pan minister widzi konieczność współpracy z ministrem spraw wewnętrznych i administracji, w celu ustalenia szczególnie problematycznych norm, które sprawiają problem organom policji, a wpływają negatywnie na tok postępowania. Poza tym, czy ministerstwo planuje stworzenie wytycznych dotyczących postępowań przygotowawczych, w szczególności obejmujących dokonywanie oceny sytuacji zwierzęcia i sposobów zabezpieczenia dowodów. I na koniec kwestia inspekcji weterynaryjnej, ponieważ widzieliśmy jak rozjeżdżały się, mówiąc kolokwialnie, ocena powiatowego lekarza weterynarii ze stanem faktycznym. Czy to jest pana zdaniem poświadczenie nieprawdy? Dziękuję bardzo. Poproszę oczywiście odpowiedź pana ministra Arkadiusza Rychy, ale jeśli mogę, po wszystkich konsultacjach rzeczywiście to zwróciła pani poseł uwagę, czyli na zmianę kodeksu karnego dotyczącego wysokości orzekania kar. Nie jest to związane ze zmianą ustawy o ochronie zwierząt, ale nowelizacją kodeksu karnego, gdzie prokuratury zwracali nam uwagę, że zwiększenie wymiaru kary powodowałoby inne podejście do spraw o znęcanie się nad zwierzętami czy o niezachowanie dobrostanu. Także bardzo bym podniosła też pytanie, czy będą prowadzone prasy związane właśnie ze zmianą kodeksu karnego. Panie marszałek, państwo posłowie, dziękuję w ogóle za wywołanie tego tematu, który jest niezwykle istotny społecznie, wrażliwy, ale także za którego odpowiedzialność spoczywa na barkach wielu różnych instytucji. Ministerstwo Sprawiedliwości przy współpracy prokuratury i Centralnego Zarządu Służby Więziennej, o czym także powie, staramy się podejmować wszelkie wysiłki wspierające, ogólnie rzecz ujmując instytucje państwowe w ochronie zwierząt. Te działania mają kilka wymiarów. Zacznę może od tego, które zostało wywołane przez panią przewodniczącą piekarską, a mianowicie dotychczasowe doświadczenia z postępowaniami przygotowawczymi i pewna analiza, która jest w tej chwili przeprowadzana w Prokuraturze Krajowej. Mianowicie pan prokurator generalny Waldemar Żurek nie więcej jak półtora miesiąca temu wydał polecenie, żeby faktycznie dokonać szeroko zakrojonej analizy aktowej spraw, czyli badania case by case postępowań prokuratorów w poszczególnych postępowaniach, już oczywiście zakończonych, zarówno pod kątem metodologii prowadzonego postępowania, wnioskowanych kar, ale także stosowania środków karnych przewidzianych w art. 35 ustawy o ochronie zwierząt. To nam pozwoli mieć szerszy obraz, jak wygląda w praktyce stosowanie tych przepisów, żeby mieć po prostu twarde dane. Czy w efekcie tej analizy będą podjęte czy to wytyczne, czy innego rodzaju działania o charakterze organizacyjnym, to jest oczywiście do decyzji prokuratora generalnego wytyczne. Są jednym z takich elementów, ale nie wyłącznym. Już też dzisiaj na poziomie Prokuratury Krajowej jest osoba koordynująca wszystkie rodzaje postępowań przygotowawczych, które związane są z art. 35 ustawy o ochronie zwierząt. Jak wiemy jest to przepis penalizujący znęcanie się, uśmiercanie zwierząt i różnego rodzaju czyny na tle złego traktowania. I to jest ten wymiar karny. Drugi wymiar ma wymiar oczywiście legislacyjny. Po pierwsze aktywnie współpracujemy z już nieobecną tu panią marszałek. Witam serdecznie. Jako przewodniczącej nadzwyczajnej komisji przy wszystkich projektach, które pojawiają się w toku tych prac. Ale oczywiście obecnie naszym największym zainteresowaniem wzbudza projekt z druku numer 700, gdzie m.in. wnioskuje się za ostrzenie kar zarówno w tym typie podstawowym, jak i w typie kwalifikowanym. I oczywiście stanowisko rządu dla tego projektu kierunkowo jest pozytywne ze wskazaniem, że ono musi podlegać pewnym drobnym zmianom. Nadmienię, bo może to gdzieś też ucieka w debacie publicznej. Sejm, Senat przyjął projekt, który szeroko nowelizuje kodeks postępowania karnego, ale jednocześnie uzupełnia artykuł 35 ustęp 3 ustawy o ochronie praw zwierząt, a mianowicie przepisy dotyczące przypadku tego zwierzęcia, które dzisiaj jest tylko ograniczone do sytuacji możliwości przeprowadzenia przypadku w stosunku do właściciela zwierzęcia. Natomiast ta ustawa rozszerzyła o możliwość dokonania, czyli fakultatywność w sytuacji, kiedy sprawca nie jest wyłącznym właścicielem tego zwierzęcia. Podpis ta ustawa leży na biurku prezydenta i czeka na, mam nadzieję, podpis. To są kwestie legislacyjne. Bardzo często podczas seminariów, które organizujemy w Ministerstwie Sprawiedliwości przy udziale parlamentarzystów oczywiście, ale przede wszystkim ekspertów, praktyków podnosi się potrzeby przeprowadzania szkoleń dla prokuratorów, sędziów, asesorów, czyli praktyków stosowania przepisów karnych. W związku z tym Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury zaplanowała i przeprowadza cykl szkoleń pod nazwą, żeby tutaj być precyzyjnym, K25 na 26, czyli ochrona zwierząt, odpowiedzialność karna. To jest program kierowany zarówno do prokuratorów, sędziów i asesorów, przede wszystkim pod kątem metodologii prowadzenia tych postępowań. Tak więc nie tyle, co na samej rozumieniu przepisów, bo to jest raczej jasne, ale samej metodologii prowadzenia. No i może ostatnia kwestia, która nie wiąże się już bezpośrednio z penalizacją czynów, ale jest w obszarze Ministerstwa Sprawiedliwości niezwykle istotna, a mianowicie element wsparcia schronisk, troski o zwierzęta w procesie resocjalizacji skazanych. I tutaj działania są zakrojone na bardzo szeroką skalę. Można wręcz powiedzieć, że działania na styku osadzeni, funkcjonowanie zakładów karnych, aresztów śledczych przy współpracy ze schroniskami jest bardzo szeroka i ogólnokrajowa. I to są oczywiście prace o charakterze bardzo często porządkowym, ale to są także akcje, programy, które są dedykowane na takie wielogodzinne, częste spędzanie czasu osadzonych z czworonogami. Są też nowe programy pilotażowe, które będą polegały na umiejscawianiu w sąsiedztwie zakładów karnych czy aresztów śledczych po prostu nowych schronisk czy nowych obiektów, tak żeby zbliżyć, zintegrować współpracę z podmiotami, które prowadzą ośrodki wsparcia czy ochronę dla zwierząt. Pani Marszałek, jeżeli będą oczywiście pytania uzupełniające, to jesteśmy do dyspozycji. I takie, Panie Ministrze, jest i należy do Pani posłanki Katarzyny Piekarskiej. Jednak Kostusia, Tomasza? Nieoczekiwana zmiana miejsc. Zapraszam bardzo. Pan poseł Tomasz Kostuś. Dobrze, dobrze. Ja się spóźniłem, Pani Marszałek, dlatego Pani poseł rozpoczęła beze mnie. No trudno, tak bywa. Proszę bardzo. Dziękuję bardzo. Szanowna Pani Marszałek, Pani Marszałek, Panie Ministrze, Wysoka Izbo. Ochrona zwierząt przestała być tematem niszowym. To miara wrażliwości państwa, jakości prawa i skuteczności jego egzekwowania. W ostatnim czasie opinia publiczna była poruszona informacjami o nieprawidłowościach w schroniskach dla zwierząt, a także decyzją prezydenta o niepodpisaniu nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt. To pokazuje, że system wymaga nie tylko zmian legislacyjnych, ale także realnych narzędzi działania tu i teraz. I pytania. Jakie konkretne efekty w zakresie liczby postępowań, wyroków i stosowania środków karnych rząd zakłada, aby osiągnąć dzięki wdrażanym szkoleniom i czy planowane jest objęcie podobnymi programami także innych służb i instytucji państwa? I jak rząd zamierza wykorzystać doświadczenia projektu mikroschronisk oraz współpracy z organizacjami pozarządowymi do systemowego ograniczenia problemu bezdomności zwierząt w Polsce? Bardzo proszę o udzielenie pytania. Dziękuję. Dziękuję bardzo i zapraszam pana ministra Arkadiusza Mera. Ale zanim to nastąpi, panie ministrze, pozwólcie państwo, że przywitam serdecznie młodzież, która przyjechała wraz z opiekunami ze szkoły podstawowej imienia Mieczysławy Butler w Ostrowach. To jest z gminy Nowe Ostrowy w powiecie hutnowskim. Witamy was serdecznie. Młodzież przywoła na zaproszenie posła Tadeusza Woźniaka z klubu parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość. Witamy was serdecznie. Cieszymy się, że przyglądacie się naszym obradom i naszej dyskusji. I teraz już zapraszam pana ministra Arkadiusza Mera. Dziękuję bardzo. Panie marszałek, dziękuję za te też pytania uzupełniające. Przede wszystkim pytanie dotyczące projektu pilotażowego mikroschronisk realizowanego przez Inspektorat w Olsztynie. On zakłada, że w dwóch jednostkach, zarówno w Olsztynie, jak i w Hajnówce, powstaną w bezpośrednim sąsiedztwie tych zakładów mikroschroniska, które pozwolą na taką stałą współpracę pomiędzy podmiotami prowadzącymi. Ale to także większa szansa i dużo większe możliwości na takie codzienne opiekowanie się, czy wspieranie samych schronisk i opieka nad czworonogami przez osadzonych. Widać, że ten projekt będzie się cieszył zainteresowaniem i ten pilotaż odniesie sukces. Planowane jest, jeżeli będzie taka możliwość, rozszerzenie tej akcji. Co więcej, już dzisiaj na terenie kraju różne zakłady czy areszty śledcze prowadzą tego typu akcje wspierające. Korzystają przy okazji także ze środków unijnych na rozwój stosownej infrastruktury. Tak więc staramy się w miarę możliwości na podejmowanie działań szeroko zakrojonych. Natomiast, tak jak wspomniałem na wstępie, na pewno istotnym elementem planowania kolejnych działań w zakresie polityki karnej będzie przeprowadzona to badanie aktowe zainicjowane w ubiegłym miesiącu, które nam przede wszystkim pokaże praktykę stosowania nie tyle, tak jak wspomniałem, samych przepisów i proponowanych wymiarów kary, ale to, co jest bardzo często potrzebne i które towarzyszy karze, a mianowicie stosowaniu środków karnych. To o tym czasami się zapomina, mówiąc o penalizacji wszelkiego rodzaju czynów zabronionych, że poza główną karą, poza karą pozbawienia wolności czy ograniczenia wolności, całe prawo karne przewiduje szereg różnego rodzaju dodatkowych sankcji właśnie środków karnych, które nakładane są bezpośrednio na sprawce. To są zakazy w przypadku ochrony zwierząt, zakazu posiadania, zakazu wykonywania konkretnych zawodów. Jest cała paleta różnych możliwości, które także są dodatkowym obostrzeniem.

---