Wojciech Król: Połączenie referendum z wyborami samorządowymi szkodzi

Zabierze pan poseł Wojciech Król. Panie Marszałku, postulaty dotyczące połączenia wyborów samorządowych z planowanym referendum konstytucyjnym godzi w demokrację lokalną. Tą najmniejszą, ale tak naprawdę tę najważniejszą. Wybory samorządowe, tak jak wspominał pan poseł Marek Sowa, to święto demokracji, tej demokracji lokalnej. Wszystkich ruchów miejskich, stowarzyszeń, wszystkich tych, dla których samorząd jest najważniejszy, dla których społeczność lokalna i życie społeczności lokalnej jest najważniejsze. Połączenie wyborów do jednostek samorządu terytorialnego z referendum ogólnokrajowym to zburzenie pewnej wartości wyborów lokalnych. To właśnie w tych wyborach samorządowych decydujemy o tym, kto przez najbliższe lata będzie miał wpływ na to, czy w naszej okolicy powstanie park, skwer, plac zabaw, czy ta przestrzeń zostanie zabetonowana. Właśnie te wybory samorządowe dla ludzi, dla Polaków są tymi najważniejszymi. Opowiadając się za przyjęciem zmian proponowanych przez Nowoczesną, wskazać należy, że takie rozwiązanie, za jakim postuluje prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, jest niedopuszczalne z kilku względów. Po pierwsze ustawa o referendum ogólnokrajowym wprost wskazuje, które wybory mogą zostać połączone z referendum ogólnokrajowym. Jako takie wymienia wybory do Sejmu i Senatu, wybory prezydenckie i do Parlamentu Europejskiego, ale milczy na temat wyborów samorządowych. Nie jest to przypadek. Ustawodawca wcale nie zapomniał o wyborach do jednostek samorządu terytorialnego, ale uznał za niedopuszczalne, aby referendum ogólnokrajowe łączyć z wyborami samorządowymi. Propozycja posłów nowoczesnej w tym projekcie ustawy rozwiązuje te problemy w przyszłości, wprost zakazując łączenia referendum ogólnokrajowego z wyborami samorządowymi. Po drugie koszty. Prawo i Sprawiedliwość podczas niedawnego protestu osób niepełnosprawnych mówiła o tym, że nie ma pieniędzy w budżecie, by spełniać te oczekiwania osób z niepełnosprawnością. Tutaj w tym konkretnym przypadku lekką ręką jednorazowo konsumowane są duże pieniądze. Zakup chociażby dodatkowych urn do głosowania szacowany jest na kwotę około 30 milionów złotych, bo przecież nie będzie możliwym wrzucenie kart z wyborów do jednostek samorządu terytorialnego do jednej urny z kartami z referendum. Dodam, że ten koszt zakupu urn może okazać się w przyszłości zupełnie nieprzydatnym. Idąc dalej, w jednym lokalu obecne będą dwie komisje wyborcze, ale czy ktoś się zastanowił, czy one się pomieszczą w mniejszych miejscowościach, lokale bywają niewielkie. W lokalach, w których będą obradować z kolei dwie komisje, może dochodzić do pewnego wymuszania wzięcia udziału w referendum i odwrotnie należy zadać sobie pytanie, na ile świadomy to będzie wówczas wybór, a na ile podyktowany pewnym przypadkiem, obecnością kolejnej karty do głosowania w tym samym lokalu wyborczym. Z kolei tam, gdzie komisje będą obradować w dwóch lokalach, może nastąpić znaczny spadek frekwencji i pomyłek, w których obwodowych komisjach odbywa się referendum, a w których wybory do jednostek samorządu terytorialnego. Kolejna istotna kwestia w głosowaniu samorządowym, wyborcy przypisani są do miejsca zamieszkania, nie mogą głosować za granicą, przeciwnie w referendum. Kolejna kwestia to towarzysząca wyborom kampania wyborcza. Ogólnokrajowe przekazy będą mieszać się z tymi lokalnymi, ale także ten lokalny przekaz, najważniejszy, może zostać osłabiony przez te kampanie centralne, co w efekcie zmniejszy świadomość wyborców, tak do pytań referendalnych, jak i do znajomości poszczególnych kandydatów w wyborach samorządowych. A przypomnieć należy, że w wyborach do jednostek samorządu terytorialnego wybierać będziemy radnych gmin, radnych powiatowych, radnych sejmików, wójtów, burmistrzów, prezydentów. Mnogość kart i wyborów jest już duża, a dodatkowo obciążona dodatkową kartą składającą się z kilku, bądź może z kilkunastu pytań, wprowadzi dodatkowy chaos. Myślę, że te propozycje złożone przez posłów nowoczesnych są jak najbardziej zasadne i konieczne, dlatego proponujemy, aby dalej pracować nad tym projektem. Bardzo dziękuję. Dziękuję bardzo. W imieniu... Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję.