Agnieszka Gorgoń-Komor o ustawie Aktywny Rodzic

Szanowne Panie Marszałku, Wysoko Izbo, mam zaszczyt przedstawić Państwu sprawozdanie z posiedzenia Komisji Rodziny Polityki Senioralnej i Społecznej i zrozpatrzenia ustawy o wspieraniu rodziców aktywności zawodowej oraz wychowaniu dziecka aktywny rodzic. Sejm uchwalił tę ustawę 15 maja. Projekt ustawy stanowił przedłożenie rządowe w druku sejmowym, tak jak Pan marszałek powiedział, 319. Pierwsze czytanie odbłośniono na posiedzeniu Sejmu w dniu 9 maja. Został zgłoszony wniosek o odrzucenie projektu ustawy w pierwszym czytaniu, który nie uzyskał poparcia Sejmu. W pokrótce omówię cele ustawy. Ustawa o wspieraniu rodziców aktywności zawodowej oraz wychowaniu dziecka, aktywny rodzic przewiduje wprowadzenie trzech świadczeń. Aktywnie rodzice w pracy, aktywnie w żłobku, aktywnie w domu. Na to samo dziecko zadane miesiąc będzie przysługiwało tylko jedno świadczenie z tych właśnie przeze mnie wymienionych. Świadczenie aktywnie rodzice w pracy, tzw. babciowe, które tak potocznie jest nazywane, wyniesie 1500 złotych miesięcznie, a w przypadku dzieci z niepełnosprawnościami 1900 złotych. W okresie od 12 do ukończenia 35 miesiąca życia dziecka. W ramach tego świadczenia rodzice będą mogli między innymi sfinansować opiekę sprawowaną przez nianie czy babcie. Jeśli rodzice zdecydują się na zawarcie z nianią lub babcią umowy uaktywniającej, to składki od tej umowy będą dodatkowo finansowane przez państwo do wysokości podstawy nie wyższej niż 50% wysokości minimalnego wynagrodzenia za tę pracę. Świadczenie aktywne, aktywnie w żłobku zastąpi obecnie dofinansowanie w wysokości 400 złotych pobytu dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub dziennego opiekuna i wyniesie maksymalnie 1500 złotych miesięcznie na dziecko lub 1900 złotych na dziecko z niepełnosprawnością, ale nie więcej niż wysokość opłaty ponoszonej przez rodzica za pobyt dziecka w instytucji opieki. Świadczenie aktywnie w domu będzie przeznaczone dla rodziców dzieci o 12 do 35 miesiąca życia, którzy nie będą mogli lub nie będą chcieli skorzystać z dwóch wyżej opisanych świadczeń i wyniesie o to 500 złotych miesięcznie przez 24 miesiące. I z nowych rozwiązań rodzice będą mogli skorzystać od 1 października 2024. W czasie posiedzenia komisji wypowiadała się Pani Minister i w jej ocenie procedowany projekt zawiera ambitne i kompleksowe rozwiązania i podejście, bardzo elastyczne podejście do polityki rodzinnej. Kompleksowo odpowiadając na potrzeby dzieci i rodziców, wprowadza trwałe systemowe rozwiązania, które skutecznie przyczynią się do rozwoju instytucjonalnej opieki nad dziećmi do lat trzech. Ułatwi to powrót rodzicom, w szczególności matkom, na rynek pracy oraz zapewni rozwój zawodowy i korzystne warunki do połączenia roli rodzica właśnie z karierą zawodową. Chodzi m.in. o zwiększenie aktywności zawodowej kobiet. Jak wykazała Pani wiceminister rodziny, w wypadku kobiet widoczne jest powiązanie aktywności zawodowej z liczbą dzieci i wiekiem najmłodszego dziecka. Pani minister poinformowała nas, że osoba korzystająca ze świadczenia aktywnie rodzice w pracy podczas gdyby wystąpiło rozwiązanie umowy o tej pracy nie będą pozbawieni tego świadczenia w miesiącu, w którym np. ktoś stracił pracę. Wskazano także, że wsparcie ze strony państwa wpływa na decyzję sprawie założenia rodziny i posiadania potomstwa, co jest szczególnie istotne ze względu na dramatyczny spadek urodzin i sytuację demograficzną w naszym kraju. Za ważne Pani minister uznała także zwiększenie dostępu do opieku instytucjonalnej poprzez program Aktywny Malów i także w czasie omawiania tego projektu mówiliśmy o tym, że ten projekt nie spełni pewnych oczekiwań i w tej chwili jest postawiana diagnoza. Ministerstwo stara się uściślić, dlaczego tylko 37% dzieci skorzystało z tego projektu. I także ten program Aktywny Maluch będzie miał na celu likwidację tzw. białych plam na żłobkowej mapie Polski. W trakcie dyskusji ja także zapytałam o to, czy są jakieś symulacje, czy badania dotyczące wpływu procedowanej ustawy na liczbę urodzin i sytuacji demograficzną Polski. Pan senator Jan Filip Libicki podkreślając kompleksowość, elastyczność zaproponowanego przez rząd programu, zapytał się jakie jest zainteresowanie poszczególnymi programami w zakresie tej ustawy. Senator Alicja Zając zainteresowała się środkami na dodatkowe obciążenia dla Zakładu Bezpieczeń, dla ZUS-u wynikające z ustawy, a także pytała czy rzad ma świadomość, że samorządy w różny sposób traktują żłobki samorządowe i prywatne, a pani senator Jolanta Piotrowska interesowała się promocją programu, szczególnie wśród samorządów, które w małych gminach nie są często zainteresowane tworzeniem żłobków na swoim terenie. Na posiedzeniu także naszej komisji bym wziął głos przedstawicielki Kasy Krajowej, która zwróciła uwagę, że wymieniony katalog podmiotu może także dotyczyć członków Kasy Krajowej i wyjaśniła terminologię dotyczącą rachunku upadniczego i bankowego. Pani minister odpowiedziała, że nie stanowi to problemu, ponieważ podobne zapisy są sformułowane w innych aktach prawnych. Komisja Rodziny Polityki Senioralnej i Społecznej rekomenduje senatowi przyjęcie bez poprawek ustawy o wsparciu rodziców w aktywności zawodowej oraz wychowaniu dziecka aktywnych rodzic. Do ustawy zgłoszono wniosek mniejszości dotyczący artykułu 5 zmierzający do zobowiązania ministra rodziny do prowadzenia działań dotyczących wspierania rodziców w aktywności zawodowej, opieki nad dzieckiem oraz wychowania dziecka, a także przeprowadzenia w tym obszarze badania, ekspertyzy i analizy. W artykuł 5 ustawy przewidziała fakultatywność takich działań. W wyniku głosowania poparcia komisji nie uzyskała druga poprawka. Zgłoszona przez panią senator Janinie Segatowską w sprawie przywrócenia w ustawie rodzinnego kapitału opiekuńczego. Z mojej strony to wszystko. Rekomendujemy wysokiemu senatowi przyjęcie ustawy bez poprawek. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo.