Gabriela Morawska-Stanecka: Raport z Unii Międzyparlamentarnej 2025

Do państwa senatorów proszę jak najcichsze rozmowy, jeśli w ogóle się mają odbywać. Dziękuję bardzo panie marszałku. Szanowny panie marszałku, szanowni państwo senatorowie. Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie z działalności Polskiej Grupy Unii Międzyparlamentarnej w 2025 roku na forum Unii Międzyparlamentarnej. Ja tylko przypomnę, że Unia Międzyparlamentarna to najstarsza organizacja parlamentarzystów na świecie. Powstała w 1889 roku, a Polska od roku 1922 jest jej członkiem, a z krótką przerwą wojenną reaktywacja nastąpiła w 1948 roku. I każdy z państwa, każdy z parlamentarzystów jest członkiem Unii Międzyparlamentarnej i może, a wręcz powinien promować wartości Unii Międzyparlamentarnej, czyli promować demokrację i współpracę parlamentarną pomiędzy parlamentarzystami całego świata. Obecnie w Unii Międzyparlamentarnej jest stowarzyszonych 182 kraje. W roku 2025 było dwa kluczowe spotkania Unii Międzyparlamentarnej. Konferencja w Taszkięcie i w Genewie i to były zgromadzenia generalne oraz kilka konferencji, o które będę chciała omówić. Chciałabym tylko przypomnieć, że z ramienia Senatu członkowami Zarządu Polskiej Grupy Unii Międzyparlamentarnej jest senator Stanisław Gawłowski, senator Wiktor Durlak i ja i pełnię również funkcję przewodniczącej Polskiej Grupy Unii Międzyparlamentarnej. 150. Zgromadzenie Unii Międzyparlamentarnej w Taszkięcie i 151. w Genewie, obydwa były poprzedzone spotkaniami Komitetu Wykonawczego, w którym jestem wiceprzewodniczącą i jestem również wiceprzewodniczącą całej Unii Międzyparlamentarnej. A wybrana zostałam właśnie w czasie Komitetu Wykonawczego w Taszkięcie. Podczas sesji w Taszkięcie senat był reprezentowany przeze mnie Stanisława Gawłowskiego, Wiktora Durlaka i senator Agnieszkę Kołacz-Leszczyńską i towarzyszyła nam oczywiście delegacja z Sejmu. Debata generalna miała za temat działania parlamentarne na rzecz rozwoju społecznego i sprawiedliwości. I tutaj podkreślaliśmy, szczególnie w wystąpieniach, że Polska wyróżnia się na tle Unii Europejskiej w redukcji ubóstwa, poprawie edukacji, ale nadal wymagamy działań w zakresie dostępu, jak w całym świecie, do wody, ochrony oceanów i walki z głodem, bo niestety jeszcze dziś w XXI wieku są miejsca na tej ziemi, gdzie niestety ludzie cierpią głód i z głodu umierają. Postępy wynikają z polityk regionalnych zaangażowania samorządów, firm i społeczności. Światowa społeczność parlamentarna przyjęła deklarację taszkięcką, wzywając do odnowienia wysiłku na rzecz rozwoju społecznego w obliczu współczesnych i przyszłych wyzwań. I podkreślono, że globalna agenda rozwoju społecznego zapoczątkowana 30 lat temu, została zrealizowana jedynie częściowo, a deklarant apeluje o nowe podejście do polityki łączące potrzeby ludzi z wymaganiami rynku. I skupia się na trzech priorytetach. Inwestowaniu w ludzi, w walce z ubóstwem, demokratyzacji gospodarki, z uwzględnieniem grup marginalizowanych, zwłaszcza kobiet i młodzieży, i wzmacnianiu instytucji, przede wszystkim przez regulacje dotyczące technologii cyfrowej i sztucznej inteligencji. Podczas tego zgromadzenia w Taszkięcie przyjęte zostały dwie rezolucje. Rezolucja w sprawie Palestyny. Pamiętajmy, że cały czas jeszcze, to było w kwietniu ubiegłego roku, trwał konflikt w Gazie. Zniesienie apel o zawieszenie broni, zniesienie blokady, uwolnienie zakładników i wsparcie dla rozwiązań dwupaństwowych z uznaniem Izraela i Palestyny. Oraz rezolucja w sprawie konfliktów, skutków konfliktów i podkreślenia roli parlamentu w łagodzeniu skutków wojen dla rozwoju ochrony praw człowieka i odbiorowie po konflikcie. Co jest istotne, współzprawozdawcą w tej rezolucji był polski poseł, poseł Radosław Fogiel. Podczas tego zgromadzenia rozpoczęła się również nowa kampania Unii Międzyparlamentarnej. Takich kampanii jest kilka i wszystkie parlamenty są zachęcane do aktywnego w nich uczestnictwa. I to była kampania na rzecz równości płci na 2025 rok pod hasłem Osiąganie Równości Płci Działanie po działaniu tak zwana Action by Action. Inicjatywa ta przypadała na szczególny moment 30. rocznicę przyjęcia deklaracji Pekińskiej i jej platformy działania. Celem kampanii było zmobilizowanie społeczności parlamentarnej na całym świecie do przyspieszenia postępów w osiągnięciu równości płci w polityce i w ogóle w społeczeństwie. W obliczu zahamowania wzrostu reprezentacji kobiet w parlamentach oraz niepokojącego cofania się praw kobiet w niektórych krajach kampania podkreśla pilną potrzebę natychmiastowego działania. Polska delegacja wzięła udział w kampanii wyrażając swoje poparcie dla tej inicjatywy i próbując zaproponowane przez organizację działania wzmagające, wspomagające równość w parlamentach. I to jest bardzo istotna rzecz w kontekście Unii Międzyparlamentarnej, dlatego że ta kwestia równości płci wśród parlamentarzystów z całego świata jest podkreślana na każdym kroku. Parlament wrażliwy na kwestie płci to taki, który w swoich strukturach, metodach działania i codziennej pracy uwzględnia potrzeby oraz interesy kobiet oraz mężczyzn. Plan działania został opracowany, aby wspierać parlamenty w dążeniu do większej wrażliwości na kwestie równości płci i oferuje szeroki wachlarz strategii w siedmiu obszarach działań, które mogą być wdrażane przez wszystkie parlamenty niezależnie od kontekstu i uwarunkowań. Druga sesja Unii Międzyparlamentarnej Generalna odbyła się w Genewie w październiku 2025 roku i w naszej delegacji jak zwykle wzięli udział ci senatorowie, którzy zawsze, czyli ja, senator Gawłowski, senator Durlak, oprócz tego pani senator Magdalena Kochan. Dla mnie to była szczególna sesja dlatego, że z uwagi na nieobecność przewodniczącej Unii Międzyparlamentarnej prowadziłam całe to zgromadzenie, wszystkie sesje Unii Reprezentowała, Unię Międzyparlamentarną na wszystkich tych gremiach, które się w trakcie tego zgromadzenia odbywały. Dla najważniejszych osiągnięć tego zgromadzenia wejdzie przyjęcie rezolucji dotyczącej wsparcia dla ofiar nielegalnej adopcji międzynarodowej oraz podjęcia działań zapobiegających tej praktyce. I tutaj była bardzo istotna kwestia, ponieważ długo trwał proces legislacyjny, ale po zakończeniu pracy nad poprawkami przez poszczególne kraje rezolucja została przyjęta pod nazwą uznawanie i wspieranie ofiar nielegalnej adopcji międzynarodowej oraz podejmowania działań na rzecz zapobiegania tej praktyce. Pani poseł Kinga Gajewska i pan senator Wiktor Durlak brali udział w posiedzeniach tej komisji i w głosowaniach poprawek. Ja tylko powiem, że w tej rezolucji została uwzględniona kwestia dzieci ukraińskich, które nielegalnie zostały wywiezione w głąb Rosji na początku wojny w 2022 roku i mimo protestów w Rosji na piśmie, które złożyła, ta rezolucja została przegłosowana w komisji po raz drugi i została przyjęta właśnie w takim kształcie, jak również nasza delegacja to wspierała. To jest bardzo ważne osiągnięcie międzynarodowe. Na posiedzeniach Komisji Demokracji i Praw Człowieka uczestniczył pan senator Wiktor Durlak, a podczas posiedzenia dodatkowo przyjęta została nadzwyczajna rezolucja przeciwko międzynarodowej zorganizowanej przestępczości, cyberprzestępczości i hybrydowym zagrożeniom demokracji. Polska była w gronie sponsorów tak zwanych, czyli krajów, które zaproponowały ten projekt rezolucji. Polska delegacja uczestniczyła zarówno w negocjacjach, w pracach nad projektem rezolucji z innymi krajami i z innych kontynentów, bo współpracowaliśmy tutaj zarówno z delegacją Tajlandii, jak i z delegacją Peru i Argentyny. Zgromadzenie przyjęło deklarację genewską również pod nazwą Podtrzymywanie norm humanitarnych i wspieranie działań humanitarnych w czasie kryzysu. Przyznam szczerze, że ta konferencja General Assembly w październiku była bardzo istotna, nie tylko z powodów takich, że deklaracja genewska, konwencja genewska i kwestie humanitarne

---