Ewa Kaliszuk: poparcie dla dostępności tabletki 'dzień po' od 15 lat

Szanowny panie marszałku, Wysoka Izbo. W dniu 22 lutego 2024 roku na posiedzeniu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej została uchwalona ustawa o zmianie ustawy prawo farmaceutyczne. Zgodnie z przyjętymi zmianami już po 14 dniach od wejścia w życie nowelizacji ustawy hormonalne leki antykoncepcyjne zawierające od stan uliprystalu stosowane do ust nie do 120 godzin po stosunku będą mogły kupić osoby od 15 roku życia. Powrót do możliwości kupna bez recepty antykoncepcji awaryjnej po tym jak w lipcu 2017 roku rząd Prawa i Sprawiedliwości to uniemożliwił jest zmianą oczekiwaną a wręcz pożądaną. Stosowanie tabletki dzień po zapobiega zapłodnieniu poprzez blokowanie lub opóźnienie owulacji i utrudnienie połączenia plemnika z komórką jajową a wskazane jest szczególnie gdy niewystarczające mogą okazać się metody inne metody antykoncepcji gdy doszło do współżycia bez zabezpieczenia lub w wyniku gwałtu. Wbrew głosom pseudo ekspertów tabletka ta nie jest bombą hormonalną ma niemal niezauważalną liczbę działań ubocznych a najważniejsze co jeszcze raz należy z wielką mocą podkreślić to nie ma działania wczesnoporonnego. Zwiększenie dostępności do antykoncepcji awaryjnej poprzez likwidację konieczności uzyskania recepty może przyczynić się do zmniejszenia skali niechcianych ciąż czy też nielegalnych aborcji stanowiących często zagrożenie dla z życia i zdrowia kobiety. Stosowanie tabletki dzień po nie powinno być jednak stałą metodą antykoncepcji powinno mieć miejsce w sytuacjach awaryjnych sporadycznych i z tego też względu powinny być wspierane szerokimi działaniami edukacyjno informacyjnymi w szczególności w ramach realizacji zajęć wychowania seksualnego w szkołach. Bardzo ważne jest tu budowanie świadomości młodych ludzi kształtowanie właściwych postaw i wartości i to jest zadanie nas dorosłych i nie tylko w odniesieniu do samej tabletki ale w ogóle do kwestii dojrzewania intymności seksualności i relacji z drugim człowiekiem. Im więcej dziewcząt będzie miało wiedzę na temat metod zapobiegania ciąży tym mniej będą potrzebować antykoncepcji awaryjnej. Po wejściu w życie procedowanej dzisiaj ustawy jedynym krajem Unii Europejskiej w którym tabletka dzień po na bazie od stanu oliprystalu dostępna będzie wyłącznie na receptę będą Węgry. A zatem przyjęcie nowelizacji ustawy prawo farmaceutyczne jest działaniem niezbędnym dopełniającym idei przyświecającej w tym zakresie demokratycznym krajom Unii Europejskiej ale przede wszystkim zgodnym z oczekiwaniem kobiet które przez 8 ostatnich lat walczyły o swoje prawa o możliwość stanowienia i decydowania o sobie o swoim bezpieczeństwie. Nadmienić jednocześnie należy że nowelizacja ustawy daje delegację ministrze zdrowia do wydania rozporządzenia w którym uregulowane zostaną szczegółowe kwestie dotyczące dostępności leku z uwagi chociażby na wiek kobiety w szczególności wspomniany tu już 15 rok życia i tu pojawia się wieloaspektowość materii. Bowiem w Polsce wiek zgodnego z prawem podejmowania współżycia seksualnego wynosi tak już dzisiaj tu powiedziano 15 lat. Jednocześnie pacjentka może udać się do lekarza bez zgody rodzica dopiero po osiągnięciu pełnoletności. Dochodzi tutaj zatem do pewnego paradoksu kiedy młodzież jest już dość dorosła aby podejmować współżycie ale nie dość dorosła aby zabezpieczyć się przed jego skutkami korzystając na przykład z wizyty u lekarza bez udziału rodzica. Podejmując rozwiązania prawne w zakresie dostępności tabletki dzień po dla dziewcząt wieku lat 15 należy również wziąć pod uwagę fakt jak wielkim dramatem jest ciąża umłodocianej. Ciąża taka jest także obarczona znacznie większym ryzykiem powikłań związanych głównie z wcześniejstwem i wszystkimi jego poważnymi konsekwencjami. Te wszystkie kwestie powinny stać się przedmiotem szerokich dyskusji a następnie idących za nimi niezbędnych zmian w prawie. Zaproponowane w nowelizacji ustawy prawo farmaceutyczne zmiany uważam za zasadne i będę głosować za ich przyjęciem. Dziękuję za uwagę. Dziękuję Pani Senator.