Barbara Nowacka o uczczeniu nauki: poparcie, ale nie puste gesty

Panie Marszałku, Wysoki Sejmie w imieniu Koalicji Obywatelskiej mam zaszczyt prezentować nasze stanowisko dotyczące tego projektu. Po pierwsze, to dobra okazja, żeby podkreślić rolę i rangę polskiej nauki, bo to nie tylko odkrycia i badania naukowe, to nie tylko wkład w światową naukę, ale przede wszystkim źródło tożsamości i spoiwo dla polskiej tradycji historii. To na polskich uniwersytetach język był kultywowany, tradycje historyczne, tradycje naukowe. To uniwersytet stanowił źródło wolnej myśli i odwagi. To na uniwersytetach bito się o niepodległość i walczono o niepodległą Polskę. To na uniwersytetach wreszcie powstawały teorie, które często dla naukowców były kontrowersyjne i dla świata nauki, i jednakże potem okazywało się, że to racja była po stronie tych wielkich, odważnych ludzi, kobiet i mężczyzn, którzy wstępując w szlanki naukowe wygrywali pojedynki z wiedzą, z ówczesnym stanem wiedzy. Polska nauka od lat wymaga finansowania i o tym doskonale wszyscy wiemy. Wymaga finansowania większego i mądrzejszego. Wymaga nie tylko środków, ale i dania uniwersytetom jeszcze jednej rzeczy. Pełnej wolności, pełnej wolności badawczej. Ale nie ma wolności, o czym doskonale wie każdy naukowiec bez odpowiedniego źródła finansowania. Ale symbole też się liczą. Ja naprawdę nie lubię pustych gestów. I to święto, które wnioskodawcy proponują ma niestety dzisiaj znamiona pustego gestu. Bo oprócz uczczenia i pamięci nie idą za tym dodatkowe nagrody, dodatkowe fundusze na najbardziej rozwijające się dyscypliny naukowe. Tak naprawdę jest docenienie ubiegłych pokoleń, ale brak tego wskazania i otwarcia na pokolenia nowe. Natomiast polska nauka potrzebuje też takiego wsparcia, takiego docenienia w oczach świata. Pokazania, że polski parlament, polskie społeczeństwo absolutnie pamięta o naukowcach. I to nie tylko tych wielkich Kopernik, Skłodowska, Curie, ale tych może mniej pamiętanych. O genialnej szkole polskiej matematyki, o wybitnych polskich historykach, antropologach, badaczach ekonomii, języka, biologach, historykach w końcu, których tak wiele zasiada dzisiaj w ławach sejmowych. Nie byłoby Polski silnej i mądrej, gdyby nie polska nauka. I właśnie dlatego, ze względu na szacunek dla ich dokonań, będziemy popierali samą inicjatywę. Mając jednakże nadzieję, że wnioskodawcy, dając komuś zamiast chleba igrzyska, będą pamiętali, że te igrzyska powinny realnie móc tego kogoś ucieszyć. A jeżeli proponuje im się igrzyska w czasie, kiedy trwa sesja poprawkowa, no to wiadomo, że naukowcy nie za bardzo mogą świętować. I doceniając niepodważalny wkład Mikołaja Kopernika. Jednak uzasadnienie, które słyszeliśmy na komisji, że wnioskodawcy mają po prostu wyjątkowy sentyment do Mikołaja Kopernika, powoduje, że proponowalibyśmy, że dając komuś dosyć skromny prezent, damy mu ten prezent tak, żeby się przynajmniej ucieszył. Stąd wnioskujemy o inny termin. Proponujemy termin bardzo symboliczny dla polskiej nauki znacznie bardziej współczesnej. Czyli 10 grudnia, datę, w której pierwszy raz Polak, Polka, Maria Skłodowska-Curie otrzymała Nagrodę Nobla. To dobry termin dla pracowników Akademii, to dobry termin dla naukowców. To w końcu też symboliczne myślenie o tym, że nauka to nie wyłącznie ta historia dawna, ale i wyjście do przodu. Stąd zburzyliśmy wnioski, które są oczywiście wnioskami mniejszości o zmianę terminu. I będziemy prosili jeszcze raz Wysoką Izbę o uszanowanie woli wielu środowisk, by mogli świętować wtedy, kiedy rzeczywiście jest atmosfera świąt, a nie atmosfera bardzo ciężkiej i żmudnej pracy naukowej przy ocenach. Ale Klub Koalicji Obywatelskiej, szanując dokonania polskiej nauki, będzie popierał ten projekt. Dziękuję. Dziękuję bardzo.