Sejm RP – Zmiany w ustawie o gospodarce opakowaniami

I przystępujemy do rozpatrzenia punktu 9 porządku dziennego. Sprawozdanie Komisji Gospodarki i Rozwoju oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz ustawy o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw druki numer 2112 i 2138. I proszę panią poseł Gabrielę Lenartowicz o przedstawienie sprawozdania Komisji. Zapraszam panią poseł. Pani marszałek, Wysoki Sejmie mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Gospodarki i Rozwoju oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz ustawy o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw. Marszałek Sejmu zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu po zasięgnięciu opinii prezydium Sejmu skierował w dniu 31 grudnia 2021 roku powyższy projekt ustawy do Komisji Gospodarki i Rozwoju oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa do pierwszego czytania. Wyżej wymienione komisje po przeprowadzeniu pierwszego czytania i rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu 8 stycznia tego roku wnoszą, by Wysoki Sejm uchwalić raczył załączony projekt ustawy. Projekt jest projektem poselskim, który został złożony i podpisany przez posłów różnych klubów, który uzyskał też zgodę marszałka na skrócenie terminu konsultacji społecznych, jako że jest on pilnym projektem korygującym z jednej strony, a z drugiej strony dlatego, że konsultacje na ten temat, a bliżej go zaraz wyłuszczę, odbywały się już na kilkunastu posiedzeniach zarówno Komisji Środowiska, jak i Komisji Gospodarki. Ten projekt dotyczy wprowadzenia ważnej zmiany legislacyjnej, która zapewni stabilne i przewidywalne ramy prawne dalszego funkcjonowania istniejących rynkowych systemów zwrotu szklanych butelek wielokrotnego użytku. Projektowana zmiana wynika z potrzeby i jest zmianą na wniosek interesariuszy i obywateli umożliwienia dalszego funkcjonowania dotychczasowych systemów zwrotu butelek szklanych wielokrotnego użytku prowadzonych bezpośrednio przez przedsiębiorców i znanych od lat konsumentów. Warto zauważyć, że ustawa z 13 lipca 2023 roku wprowadziła do Polskiego Systemu Gospodarki Odpadami system kaucyjny w rozumieniu systemu centralnego. Do tego systemu włączone zostały te opakowania, które należy objąć kaucią, dlatego żebyśmy uzyskali wyższy poziom recyklingu i selektywnego zbierania opakowań i dotyczy generalnie tych opakowań po pierwsze jednokrotnego użytku, po drugie opakowań dotyczących plastiku i w tym przypadku wprowadziliśmy także puszki aluminiowe, wtedy kiedy nie osiągamy określonych w dyrektywach poziomów odzysku. W przypadku Polski zostały włączone do tego systemu też opakowania szklane, butelki szklane dotychczas funkcjonujące od wielu, wielu lat w systemach kaucyjnych, które skonstruowali i zainwestowali w nie przedsiębiorcy, które je wielokrotnie wykorzystują, a jest to rozwiązanie zresztą także zalecane przez Komisję Europejską takie, żeby w ramach gospodarki obiegu zamkniętego był wielokrotnie te opakowania mogły być wykorzystane i krążyły. Więc włączenie przez Polskę opakowań szklanych do tego centralnego, centralnego systemu można by nazwać taką nadregulacją w stosunku do obowiązków między innymi unijnymi, a także nadregulacją w stosunku do potrzeby osiągnięcia celów recyklingu, bo już dzisiaj w tych systemach mamy ponad 90% de facto recykling, a tak naprawdę te opakowania wielokrotnie w ciągu roku krążą i wracają do producenta, do ponownego napełnienia. Celem tej nowelizacji jest także ochrona interesu publicznego przez utrzymanie właśnie sprawdzonych i efektywnych zarówno ekologicznie, jak i ekonomicznie rozwiązań. Zmiana ma na celu właśnie usunięcie tych zmian, zbędnej bariery regulacyjnej i potwierdzenie, że dotychczasowe systemy mogą nadal funkcjonować na dotychczasowych zasadach, na zasadzie dobrowolności. Wprowadzający będą mogli wybrać, czy chcą pozostać w swoim systemie, ale ten obowiązek łączy się, ta możliwość łączy się z tym, że muszą szczegółowo raportować to, w jaki sposób obracane są te opakowania. Zawiadomić oczywiście o tym Ministerstwo Środowiska, ale także muszą w taki sposób realizować te swoje systemy kaucyjne, indywidualne, że placówki handlowe nie mogły żądać dowodu zakupu, co jest taką uciążliwością dla konsumentów, a chodziło też o takie ujednolicenie tego systemu. Już nie mówimy nawet o tym kłopocie, że te paragony czasowo, czasami mogą się nie odnajdywać. Rozwiązaniem i warunkiem jest także to, że wszystkie placówki handlowe, które są zobowiązane do odbioru tych opakowań szklanych wielokrotnego użytku i zwrotu kaucji, wtedy, kiedy ten asortyment jest w zakresie ich działalności. Czyli nie wszystkie, tylko te sklepy, te placówki, w których sprzedawany jest produkt, czy to najczęściej dotyczy to wód mineralnych i piwa między innymi, gdzie ten asortyment jest na półce, żeby nie stwarzać sztucznych relacji. Projekt, oprócz tego zróżnicowania tej metody prowadzenia, tej obiegu kaucyjnego, przewiduje także, że właśnie ci producente prowadzący te produkty będą zobowiązani do osiągnięcia poziomu selektywnego zbierania opakowań, co najmniej w tej wysokości, która jest określona w przepisach, także w załączniku do podstawowej ustawy, a wiemy już dziś, że ten poziom już dziś jest wielokrotnie wyższy niż ten wymagany. Projekt też zmierza do doprecyzowania zasad wykonywania obowiązku selektywnego zbierania opakowań po napojach stanowiących butelki szklane wielokrotnego użytku. W aktualnym stanie prawnym istnieje możliwość zaliczania opakowań zebranych poza systemem do realizacji obowiązku. Jednak brak jest przepisów określających szczegółowe warunki, w jaki sposób wykazywane będzie spełnienie tego obowiązku w odniesieniu do systemu zbierania opakowań prowadzonych poza tym systemem centralnym, w rozumieniu ustawy nazywanym kaucyjnym. Ponadto proponuje się, aby uczestnictwo w centralnym systemie, tym kaucyjnym, miało charakter dobrowolny przy pozostawieniu możliwości prowadzenia własnych systemów, o ile zgłoszone to zostanie Ministerstwem Środowiska, jeśli dotychczas prowadzone były te systemy lub trzy miesiące od wprowadzenia produktu, jeśli jest to nowo wprowadzający. Oczywiście ten zapis stanowi też jakby zachętę do włączenia się do centralnego systemu, ale który jest efektywny środowiskowo i ekonomicznie wtedy, kiedy mamy do czynienia z butelkami szklanymi standardowymi. W dalszej perspektywie to rozwiązanie dobrowolności, przedłużenie tej dobrowolności do końca 2028 roku zachęca do tych rozwiązań. Jeśli chodzi o zgodność z prawem Unii Europejskiej, ta projektowana ustawa jest w pełni zgodna z prawem Unii Europejskiej, m.in. w tym zakresie, że nie przepisy i nowe przepisy rozporządzenia zwanego PPWR nie nakładają obowiązku objęcia szklanych butelek wielokrotnego użytku systemem kaucyjnym. To wprowadzenie tych rozwiązań, tej możliwości spowoduje także utrwalenie wykorzystania i rozszerzenie wykorzystania opakowań wielokrotnego użytku już funkcjonujących, bo wprowadzona w obecnym brzmieniu przepisami regulacja, która spowodowała wygaśnięcie możliwości stosowania indywidualnych systemów kaucyjnych z końcem tego roku. Stąd też wśród trzech poprawek, które były procedowane w komisji, dwie dotyczyły doszczegółowienia w związku z uwagami Ministerstwa Zapisów zwiększających skuteczność nadzoru i osiągania poziomów odzysku, a trzecia poprawka dotyczyła artykułu czwartego, który zapewni, że nie będziemy mieli do czynienia z pewnego rodzaju luką w systemie w związku z uwagi na datę, bo ustawa oprócz tego, że ma wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem artykułu trzeciego, czyli tego, który mówił o wygaśnięciu tych dotychczasowych systemów kaucyjnych, który wejdzie w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, ale z mocą od 1 stycznia 2026 roku. Taka praktyka wtedy, kiedy to są przepisy korzystniejsze od dotychczas obowiązujących i została uznana także przez biuro legislacyjne jako korzystna. Do tych propozycji zgłosiło też uwagę jeszcze dziś Ministerstwo Finansów, które zwracało uwagę na to, że rezygnacja z systemu paragonowego może zwiększyć obciążenia dla handlu, jeśli chodzi o rozliczenia, czy to zarówno w sprawie dotyczące podatków VAT, jak i rozliczeń wzajemnych między wprowadzającymi, czy hurtownikami, a placówkami handlowymi. To zdaniem wnioskodawców. Ten postulat, a w tym przypadku Ministerstwo Finansów sugerowało, żeby albo się wycofać w ogóle i wrócić do paragonów w obecnym kształcie, bądź będzie to dotyczyć tylko tych placówek handlowych, w których został ten produkt zakupiony, pozostawiając dowód tego zakupu do ustalenia między stronami. Wnioskodawcy uznali, że to rozwiązanie nie jest konieczne, bo tak naprawdę jest to kwestia umów między handlem a wprowadzającymi, którzy wspólnie ustalają logistykę i sposób rozliczeń między wprowadzającymi te produkty do sklepów. Jedynym ograniczeniem jest to, że obowiązek zwrotu kaucji dotyczy tylko tych placówek, które tym asortymentem dysponują. Nie wszystkich, tylko tych, które tym asortymentem dysponują i które oferują do sprzedaży np. opakowanie po wodach mineralnych ze zwrotną kaucją. Jeśli są oferowane w tym sklepie, to nie muszę wykazywać, że w tym sklepie go kupowałem, żeby odzyskać kaucję, tylko jest w tym momencie ten obowiązek realizowany. A kwestie rozliczeń uważamy, że pozostawiamy do rozwiązań między stronami. Na posiedzeniu komisji także była podoszona kwestia notyfikacji. Biuro Analiz Sejmowych zwróciło na to uwagę, jednakże odsyłając do decyzji merytorycznych ze strony gospodarza tej ustawy, Ministerstwo Klimatu i Środowiska wypowiedziało się, że nie widzi tu przepisów, które by powodowały konieczność skierowania do notyfikacji. Tym niemniej ta kwestia będzie w dalszej kolejności analizowana. Dziękuję. Dziękuję bardzo pani posłance. Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha pięciominutowych oświadczeń w imieniu klubów i trzyminutowych oświadczeń w imieniu kół. Otwieram dyskusję i zapraszam do głosu panią poseł Annę Paluch z Prawa i Sprawiedliwości. Zapraszam pani poseł. Wysoka Izbo. Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz ustawy o zmianie tej ustawy oraz niektórych innych ustaw jest po pierwsze spóźniony, po drugie nie wychodzi naprzeciw postulatom strony społecznej, bo proponowane rozwiązania są niewystarczające. Po trzecie towarzysze i towarzyszki z koalicji rządzącej jak rasowa lewica z pasją rozwiązującie problemy, które sami wcześniej stworzyliście. Stworzyliście tą źle przygotowaną nowelizacją z 2024 roku. Ustawa z 13 lipca roku 2023 o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, która stworzyła zręby systemu kaucyjnego, którą pani sprawozdawca poseł chwilę temu wspominała, a którą miałam zaszczyt prowadzić jako sprawozdawca wówczas. Została przygotowana tak, by w ten tworzony system kaucyjny włączyć istniejące od lat co najmniej kilkunastu systemy zwrotu szklanych butelek wielokrotnego użytku. Systemy takie były budowane mozolnie przez podmioty wprowadzające na rynek napoje takie jak soki, woda, piwo i podobne i cechują się bardzo wysokim poziomem zwrotu opakowań ponad 90% i efektywnym środowiskowo i finansowo modelem obrotu opakowaniami. Jeżeli puste opakowania są odbierane przy dostarczaniu pełnych opakowań napojów do sklepów, to emisja szkodliwych gazów przy ich transporcie jest zminimalizowana. Również koszty tego transportu są minimalne. Nie będę tego tu rozwijać z braku czasu, to jest rzecz oczywista. Po co więc było niszczyć te dobre systemy? Zniszczeniem właśnie była ta zmiana wprowadzana ustawą z druku 760 uchwaloną 21 listopada 2024 roku. Mówiłam o tym przy pierwszym czytaniu tego projektu w imieniu mojego klubu Prawo i Sprawiedliwość dokładnie w dniu 7 listopada 2024. Zacytuję tylko dwa zdania z mojej wypowiedzi. Cytuję. Dlaczego jednak przepisy omawianego projektu eliminują z systemu małe firmy? Może zamiast preferować wielkie podmioty, które stać na przygotowanie systemu obejmującego cały kraj, trzeba było pozostawić możliwość wykazania się małym firmom, które latami budowały systemy zbiórki obejmujące mniejsze obszary i pozwolić działać rynkowi zamiast nadmiernie centralizować system. Koniec cytatu. Mówili przedstawiciele zainteresowanych podmiotów. Mówiłam ja, mówili inni posłowie. Trzeba było słuchać. Omawiany projekt poselski z druku 21.12 jest spóźniony. Zmienia przepis przejściowy artykułu 9 ust. 3 tej ustawy, wprowadzony przez Was właśnie tą nowelizacją nieszczęsną z 2024 roku. Zgodnie z tym brzmieniem przedsiębiorcy, którzy wdrożyli i prowadzili własne systemy pobierania i zwracania kaucji za opakowania i zbierania opakowań szklanych wielokrotnego użytku, mogli je prowadzić do dnia 31 grudnia 2025 roku. Ten termin minął proszę Państwa 10 dni temu. Bez względu na to, jak wykrętne tłumaczenia tu przedstawicie, mamy do czynienia z pogwałceniem zasad prawidłowej legislacji. Pewność prawa wymaga, żeby najpierw zmieniać przepisy, zastosować wakacje o legis, by zobowiązany mógł się dostosować do nowych przepisów, a potem wymagać respektowania. A Państwo z Koalicji 13 grudnia nie przyjmujecie do wiadomości, że nawet jeśli jutro ta ustawa zostanie uchwalona, pójdzie do Senatu, za dwa tygodnie Sejm rozpatrzy poprawki Senatu, a potem Pan Prezydent, przypominam, ma 21 dni na analizę i ewentualne podpisanie ustawy, a on analizuje, wbrew temu co opowiadacie, grubo ponad miesiąc próżni prawnej i jak dobrze pójdzie. No i ostatnia, chociaż nie najmniej ważna kwestia. Wprowadzone zmiany są niewystarczające. Dalej nie uwzględniacie postulatów strony społecznej. Jestem przekonana, że za pół roku, za rok, znowu będziemy w trybie pali się, wprowadzać kolejne zmiany do systemu koalicyjnego, kiedy do Was nareszcie dotrze, że te zmiany, które postuluje strona społeczna, są konieczne do wprowadzenia, bo inaczej system nie będzie działał. Wysoka Izbo, zarówno zakres tych zmian, jak mówiłam, jest niewystarczający. Powiedzieć, że sposób procedowania był chaotyczny, to nic nie powiedzieć. Dzisiejsze posiedzenie połączonych Komisji Środowiska i Gospodarki i Rozwoju, dyskusje nad propozycjami Ministerstwa Finansów, czy zwrot z paragonem, czy bez. Jeżeli każdy zwracający będzie musiał pójść z paragonem, to skuteczność działania systemu spadnie i poziom odzysku, opakowań i obiegu wielokrotnego tych butelek w oczywisty sposób spadnie. A teraz są wysokie osiągi. Zastanówcie się, co robicie. Jakby tego, proszę Państwa, nie można było spokojnie uzgodnić, nie na łapu capu robić poprawki na kolanie pisane, tylko przygotować, przedyskutować w gronie prawników i złożyć w drugim czytaniu. Bardzo stara i, że tak powiem, skuteczna metoda. Wszystkie te bankamenty, o których mówiłam, nie pozwalają nam poprzeć tej ustawy. W najlepszym wypadku wstrzymamy się od głosu. Dziękuję bardzo. I zapraszam Panią poseł Gabrielę Lenartowic-Kalicję-Obywatelskiej. Pani Marszałek, Wysokie Sejmie. Myślałam, że może jakieś szczegóły merytoryczne Państwu przedstawię, pokazujące, jak absurdalne rozwiązania wprowadził rząd PiS, jeśli chodzi o kaucję. Nikt nie mógł zrozumieć, i to Pani poseł Paluś się pochwaliła, że ona prowadziła z ramieniem strzału, ja to pamiętam, tę ustawę i poseł Ozdoba. Bardzo bym prosiła, już Pani tyle nakłamała, bzdury nagadała, że już niech sobie Pani daruje. Bo dokładnie odwracała Pani kota ogony. To wyście wprowadzili te rozwiązania. To wy włączyliście butelki szklane wielokrotnego użytku, a nie włączyliście jednorazowych. Chociaż nie trzeba było. To wy wyrzuciliście dotychczasowe systemy kaucyjne z tego rozwiązania. Z mozołem staramy się naprawiać, jak się tylko da, słuchając głosu interesariuszy, także przedsiębiorców i konsumentów. Z tego punktu widzenia także dyskutowaliśmy, bo my dyskutujemy i wsłuchujemy się, czyli głos także w opinię Ministerstwa Finansów i też ją weryfikowaliśmy, bo też handel częściowo podnosił konieczność pozostawienia paragonu. My jednak stoimy na stanowisku, że to musi być jednolite i ułatwienie przede wszystkim dla konsumentów. Kryterium, którym my się kierujemy i tu, jak Państwo widzicie, jest to koalicyjna, że tak powiem, poselska propozycja, która wynika właśnie w słuchaniu się głosu konsumentów, środowiska ekologów, ale także środowisk gospodarczych. I dlatego właśnie proponujemy takie ratunkowe rozwiązanie. Ja sobie zdaję sprawę, że wymagałoby to dalszych prac, ale przepraszam Pani Poseł, Szanowny PiSie, wprowadziliście taką ustawę, że nawet jej nie można było, ja się zgadzam, w szerszym zakresie. Trzeba było ją wyrzucić do kosza, ale to wystraszyliście, że ci, którzy za Waszym przyczynkiem już zainwestowali, my też wiemy, kto i jak inwestował, że będą rościli sobie o odszkodowanie z tego tytułu. To są Wasze słowa. I naprawdę, jakkolwiek Pani będzie mówiła, że czerwone jest zielone, a zielone jest czarne, to to nie odmieni rzeczywistości, bo kłaniają się fakty i tym faktom można wyraźnie dać wyraz, bo one są zapisane i nie znikają. Klub Koalicja Obywatelska będzie głosował za tą ustawą, ale jednocześnie chcemy powiedzieć, że zdajemy sobie sprawę, że jest potrzebna dalej idąca reforma nie tylko systemu klawicyjnego, ale generalnie rozszerzonej odpowiedzialności producenta i wdrożenia przepisów rozporządzenia PPWR, gdzie znaczącą częścią jest kwestia uregulowania, dalszego poprawiania tego Waszego bubla w sprawie kaucji z korzyścią dla środowiska i z korzyścią dla konsumentów, bo tym najważniejszym interesariuszem, którym my się kierujemy jest dobro obywatela, bo my obywateli reprezentujemy w tym Sejmie, a nie cudze interesy. Dziękuję. Dziękuję Pani Poseł i zapraszam Pana Posła Jacka Tomczaka, Polskie Stronnictwo Ludowe, Trzecia Droga. Jest to wspólna inicjatywa klubów parlamentarnych tworzących koalicję rządową, co podkreśla szeroki konsensus, w jakim był on wypracowany. Zmieniamy przyszłość systemu zwrotu szklanych butelek wielokrotnego użytku. Z relacji medialnych oraz głosów płynących z branży jasno wynika, że dotychczasowe przepisy wprowadzone w sprawdzający system kaucyjny wywołały istotną niepewność regulacyjną. Przedsiębiorcy, w tym zwłaszcza mniejsi producenci regionalni obawiali się, że obowiązkowe włączenie butelek wielokrotnego użytku do scentralizowanego systemu doprowadzi do likwidacji rozwiązań, które dziś działają sprawnie, są dobrze znane konsumentom i mają realny pozytywny efekt środowiskowy. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że sygnalizowane problemy nie dotyczyły samej idei kaucji jako takiej, lecz braku zróżnicowania podejścia do opakowań jednorazowych i wielokrotnego użytku. Jak wskazało, przeniesienie butelek zwrotnych do centralnego systemu projektowanego głównie pod opakowania jednorazowe mogłoby oznaczać wydłużenie łańcuchów logistycznych, wzrost kosztów oraz utratę kontroli nad obiegiem opakowań. W efekcie istniało ryzyko, że zamiast wspierać gospodarkę w obiegu zamkniętym, regulacje doprowadziłyby zupełnie do odwrotnego skutku. Projekt, który dziś omawiamy nie znosi systemu kaucyjnego ani nie podważa celów jego wprowadzenia. Proponuję natomiast rozwiązanie przejściowe i elastyczne polegające na umożliwieniu producentom wyboru sposobu realizacji obowiązków zbiórki w odniesieniu do butelek wielokrotnego użytku. Myślę, że należy docenić wysłanie się w głos płynący od przedsiębiorców, zwłaszcza że sprawy związane z wprowadzeniem systemu kaucyjnego czasami budziły u nich spore emocje. Tutaj również mam nadzieję, że Ministerstwo odpowiedzialne za system kaucyjny jest w stałym kontakcie z izbami gospodarczymi, w tym m.in. Polską Organizacją Handlu i Dystrybucji, która zgłosiła krytyczne uwagi do procedowanego projektu. Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego popiera dalsze procedowanie projektu ustawy w Sejmie. Dziękuję bardzo. Dziękuję i zapraszam panią poseł Elżbietę Burkiewicz, Polska 2050. W imieniu Klubu Parlamentarnego Polska 2050 zabieram głos w sprawie druku sejmowego 2112 dotyczącego nowelizacji przepisów o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi w zakresie butelek szklanych wielokrotnego użytku. Przedłożony projekt odpowiada na realną potrzebę rynku, środowiska i konsumentów. Jego celem jest zapewnienie stabilnych i przewidywalnych ram prawnych dla dalszego funkcjonowania istniejących rynkowych systemów zwrotów szklanych butelek wielokrotnego użytku, które od lat z powodzeniem działają w naszym kraju. Wielu przedsiębiorców od dawna prowadzi własne zamknięte systemy zwrotu, czyli można powiedzieć własne systemy kaucyjne, oparte na krótkim łańcuchu dostaw, sprawnej logistyce i skutecznej kontroli jakości. Dzięki temu butelki wracają bezpośrednio do wprowadzającego, są wielokrotnie używane i nie trafiają do strumienia odpadów. Efektywność tych systemów sięga ponad 90%, co stanowi wynik, którego nie możemy ignorować. Projekt ustawy proponuje rozsądne i proporcjonalne rozwiązanie. Pozostawienie obowiązku osiągania wymaganych poziomów selektywnej zbiórki, ale przy jednoczesnym umożliwieniu wyboru sposobu jego realizacji. Przedsiębiorcy będą mogli zdecydować, czy uczestniczą w centralnym systemie kaucyjnym, czy realizują ten obowiązek poprzez własny, samodzielny system zbiórki. Projekt doprecyzowuje również zasady liczenia i wskazywania poziomów zbierania, wprowadza obowiązek informacyjny wobec ministra właściwego do spraw klimatu, zapewnia spójność obowiązków ewidencyjnych i sprawozdawczych, a jednocześnie wzmacnia nadzór i przejrzystość całego systemu. Co istotne, projekt jednoznacznie potwierdza, że zwrot kaucji w systemach prowadzonych przez przedsiębiorców nie wymaga okazania paragonu, co jest zgodne z utrwaloną i akceptowaną przez konsumentów praktyką rynkową. Nowelizacja przewiduje także przedłużenie możliwości funkcjonowania dotychczasowych systemów do końca 2028 roku pod warunkiem ich zgłoszenia. Te rozwiązania zapewniają bezpieczne przejście do nowego modelu bez gwałtownych zmian i bez niszczenia dobrze działających systemów, a co ważne, również będzie to możliwość do otwarcia procesu standardyzacji opakowań szklanych na napoje. Chociaż nie tylko na napoje, myślę, że na wszystkie produkty w szkle. Wysoka Izbo. Projekt ten jest zgodny z prawem unijnym, z dyrektywą SUB, a również z rozporządzeniem PPWR, które nie nakładają obowiązku objęcia szklanych butelek wielokrotnego użytku systemem kaucyjnym. Proponowana zmiana przywraca zasadę proporcjonalności i zdrowego rozsądku. Klub parlamentarny Polska 2050 popiera kierunek zaproponowany w druku 2112 i uważamy, że projekt ten chroni interes publiczny, środowisko, konsumentów oraz uczciwych przedsiębiorców, którzy od lat realizują cele ekologiczne skuteczniej niż niejeden system kaucyjny. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo pani poseł i zapraszam pana posła Witolda Tumanowicza z Konfederacji. Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Projekt posarski próbuje naprawić błędy wielkiej reformy systemu kaucyjnego. Poprzedni centralny system okazał się nieefektywny i kompromitujący. Przypomnijmy fakty. Koszt systemu w ciągu 10 lat to 37 do 40 miliardów złotych, a zebrano dotąd zaledwie 2,3 tysiąca opakowań mimo udziału 45 tysięcy sklepów i 12 dużych producentów. Analizy Deloitte wskazują, że wzrost recyklingu wyniesie zaledwie o 0,5 punktu procentowego, czyli 5 promili, podczas gdy operatorzy mogą zgarnąć od 6,5 do 9,9 miliarda złotych z nieodebranych kaucji. Reforma systemu kaucyjnego to przykład oderwania polityki klimatycznej od zdrowego rozsądku. Ogromne koszty, minimalny efekt i gwarantowane zyski dla operatorów. System od początku był opisany pod interes dużych graczy kosztem mniejszych przedsiębiorców. I to właśnie mali przedsiębiorcy dziś płacą najwyższą cenę. System kaucyjny faworyzuje największe sieci handlowe, które mają kapitał, przestrzeń i infrastrukturę. Małe, często rodzinne sklepy stoją przed wyborem. Albo poniosą nieproporcjonalne wysokie koszty, albo dadzą klientów wielkim sieciom. W praktyce system wypycha drobny handel z rynku i przyspiesza jego koncentrację. Organizacje branżowe wprost wskazują, że skutkiem może być spadek przychodów, a w skrajnych przypadkach bankructwo tysięcy małych placówek. Równie dotkliwe są skutki dla mniejszych producentów napojów. Przepisy zmuszają ich do szybszego przekazywania kaucji operatorom bez analogicznych terminów zapłaty ze strony sieci handlowych. W efekcie mali producenci kredytują system z własnych środków. Przy tanich produktach kaucja stanowi ogromną część ceny, co grozi wzrostem cen, spadkiem sprzedaży i utratą płynności. To jest system, który nie chroni środowiska, tylko destabilizuje rynek i przerzuca koszty na najsłabszych. Konfederacja uważa, że tego systemu nie da się naprawić i należałoby od niego po prostu odejść, ale nawet próby poprawienia tego systemu należy patrzeć na nie pozytywnie. Dziękuję bardzo. Dziękuję i zapraszam pana posła Krzysztofa Mulawę z Konfederacji. Pani Marszałek, Wysoka Izbo. System kaucyjny to zło, ale jeżeli ktoś będzie chciał szukać w tym wszystkim logiki, to dzisiaj na szczęście mamy docenienia z logiką. Rzadko dziękuję, ale będę dziękował parlamentarzystom z różnych stron, że zdecydowali się poprzeć ten projekt. Pani minister Sowińska przez okrągły rok próbowała walczyć z chochołem. Polscy producenci, bo głównie na szczęście polscy producenci dostarczają nam wody w małych zwrotnych opakowaniach, już dawno osiągnęli zwrotność na poziomie 90-95%. Pani minister Sowińska uparcie dążyła do tego przez cały rok, przez okrągły rok, żeby po wprowadzeniu, po wrzuceniu do tego systemu kaucyjnego również polskich producentów wód osiągnąć zwrotność na poziomie 30%, czyli właściwie zmniejszyć 95% na poziom 30%. Dobrze, że mały szantaż, czasem szantaże w dobrym interesie, w dobrym celu są właściwe i dzisiaj na szczęście pani minister została zaszantażowana i bardzo dobrze, że ugięła się i wszyscy, którzy oczekiwali po systemie kaucyjnym jakiejkolwiek logiki, dzisiaj z tą logiką mają do czynienia. Bardzo dziękuję. Bardzo dziękuję panie pośle, chociaż ja osobiście zamiast szantaży wolę rozmowę, dyskusję i szukanie jak najlepszego rozwiązania. Dziękuję i zapraszam pana posła Michała Połuboczka, który już jest gotowy na mównicę. Pani marszałek Wysoka Izbo, co do systemu kaucyjnego to powiem krótko, a nie mówiłem. Wyraźnie zaznaczam, że to w Polsce nie zadziała, no i nie działa. Z tego systemu próbujemy tą ustawą wyjąć szklane butelki, gdyż po prostu poprzedni system, który był można powiedzieć samoistny, działał dużo lepiej niż ten, który wprowadziliśmy. Ale co ciekawe, za chwilę pojawi się system rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Cała ta ustawa likwiduje prywatne podmioty, które w tej chwili zajmują się właśnie odzyskiem tychże opakowań, przekazując całe środki do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska. Czy państwo zrobi to lepiej? Nie, nigdy nie robiło tego lepiej i w tym przypadku też nie zrobi lepiej. Więc zastanówmy się od razu, wprowadzając rozszerzoną odpowiedzialność producenta, czy nie warto tych pieniędzy nie przekazywać do NFS, tylko jednak zostawić ten system taki, jaki jest w tej chwili, bo jest efektywny. Tak jak efektywny był system zbioru butelek szklanych, zanim wprowadziliśmy system kaucyjny. Dziękuję. Dziękuję bardzo i przechodzimy do pytań. Mamy zapisanych 14 parlamentarzystów. Wyznaczam czas na zadanie pytania, jedną minutę. Zamykam też listę i zapraszam pana posła Pawła Sałka, Prawo i Sprawiedliwość. Ale nie widzę pana posła, więc zapraszam panią posłankę Bożenę Lisowską z Koalicji Obywatelskiej. Dziękuję pani marszałek. Wysoki Sejmie, procedujemy poselski projekt nowelizacji ustawy o gospodarce odpadami i jest to bardzo potrzebne rozwiązanie, które pomoże wielu przedsiębiorcom. Od 1 stycznia bieżącego roku na mocy nowelizowanej ustawy do systemu kaucyjnego weszły butelki szklane wielokrotnego użytku. Wiele firm produkowało napoje w butelkach zwrotnych i miały swoje systemy. Niestety w ustawie brakowało zapisu, aby mogły dalej kontynuować te swoje działania. Poselski projekt wprowadza zapis do prawa, na mocy którego właśnie ci producenci otrzymają możliwość wyboru albo wejścia do systemu kaucyjnego albo nadal trwania w tym sposobie samodzielnego odzyskiwania butelek, na co ustawa pozwala do końca 2008 roku. Warunkiem jest utrzymanie wysokiego poziomu recyklingu, 77% do 2028, potem 90%. To bardzo potrzebny projekt. I zapraszam pana posła Grzegorza Lorka w Prawo i Sprawiedliwość. Szanowna Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Organizacje branżowe o projekcie mówią tak. Skrócony proces legislacyjny, nieproporcjonalne obciążenie finansowe, brak jasnych rozwiązań systemowych, ryzyko dla konkurencyjności, niejasności prawne i interpracyjne i przede wszystkim zyski dla operatorów. Wiecie Państwo, jak już coś poprawiać, to chyba naprawiać, a nie po prostu psuć, a tak to wygląda ten projekt.

---