Marek Domaracki o CCS: ostrzeżenie przed eksperymentem

Panie Marszałku, Wysoka Izbo, na tym jak przeciwdziałać zmianom klimatu zastanawiają się rządy wielu państw, które już boleśnie odczuwają skutki tych zmian. Jest to główny problem organizacji narodów zjednoczonych. Także Komisja Europejska ogłaszając w 2007 roku nową politykę energetyczną Unii Europejskiej uznała przeciwdziałanie zmianom klimatu za jeden z podstawowych priorytetów działania Unii. W związku z tym podjęto decyzję o wyznaczeniu konkretnego, mierzalnego celu do osiągnięcia, a mianowicie niedopuszczenie do wzrostu temperatury na Ziemi. Konsekwencją pozostania przy dotychczasowym spalaniu paliw kopalnych będzie nieuniknione pogłębianie się zmian klimatu. Aby temu przeciwdziałać należy wynaleźć i wdrożyć takie technologie, które pozwolą na spalanie paliw kopalnych bez konsekwencji w postaci emisji dwutlenku węgla do atmosfery. Jedną z takich technologii jest wychwytywanie dwutlenku węgla i zatłaczanie go do warstw geologicznych Ziemi tzw. carbon capture and storage. Światowe doświadczenia w zakresie podziemnego składowania dwutlenku węgla w formacjach geologicznych prowadzone są w różnych krajach i to od wielu lat. Stąd ich realizacja spowodowała konieczność ustanowienia odpowiednich regulacji prawnych, które są głównymi wytycznymi dla podejmowania inicjatyw, począwszy od samego planowania przez realizację technologii, a skończywszy na utrzymaniu składowiska CO2 po zamknięciu. Ustanowiona przez Parlament Europejski i Radę dyrektywa w sprawie geologicznego składowania dwutlenku węgla oraz zmieniająca dyrektywy Rady i Rozporządzenie ustanawia przede wszystkim zasady dotyczące samego składowania CO2. Pozostałe etapy CCS uwzględnione są głównie w postaci propozycji zmian w istniejących regulacjach prawnych. Dotyczy to głównie koniecznych zmian w zakresie oddziaływania technologii CCS na środowisko zagrożeń związane z wykrytowaniem CO2, odpowiedzialności za zniszczenie środowiska lokalnego, czy też kwestii dotyczących zmian klimatu ustanawiająca system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. W ustawodawstwie polskim brak jest ciągle wytycznych dotyczących składowania dwutlenku węgla w formacjach geologicznych. Tym niemniej podejmowane przedsięwzięcia muszą być jednak zgodne z innymi obowiązującymi aktami prawnymi, pośrednio powiązanymi z technologią składowania CO2. Przykładem mogą być tutaj regulacje dotyczące ochrony środowiska naturalnego, obszarów Natura 2000, pitnej wody gruntowej, złóż, węglowodorów itp. W obowiązującym ustawodawstwie polskim przepisy obowiązującej ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku, prawo geologiczne i górnicze, dotyczą m.in. zagadnienia składowania odpadów oraz bezbiornikowego magazynowania substancji w górotwórze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych, jednak nie regulują zagadnienia geologicznego składowania dwutlenku węgla. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że tak naprawdę nieznany jest wpływ tego typu składowania na środowisko. Jak można przeczytać w uzasadnieniu do ustawy, na terenie Polski przewidziana jest realizacja jednego lub dwóch projektów demonstracyjnych. Można się obawiać, iż Polska zostanie potraktowana jak teren doświadczalny. Wydaje się, że po raz kolejny nasz kraj zmuszony jest przyjąć rozwiązania nie do końca sprawdzone. Nadmienić również należy, iż wspomniana technologia jest wyjątkowo droga. Dziwi w związku z tym fakt, iż praktycznie zmuszani jesteśmy do zastosowania tak drogich, niesprawdzonych technologii. Dlatego też po ewentualnym przyjęciu ustawy należy wdrożyć procedury bardzo szczegółowego monitorowania tego typu składowisk. Panie i Panowie posłowie, w przypadku powyższej ustawy zobligowani jesteśmy do jej przyjęcia, gdyż wiąże się to z dyrektywami Unii Europejskiej. Dlatego też Wysoka Izbo z bólem serca Klub Ruchu Palikota zagłosuje za, mimo wielu zastrzeżeń i obaw, wychodząc z założenia, że czasami warto Wysoka Izbo być pionierem pomimo istniejących zagrożeń. Dziękuję bardzo. Dziękuję.