Anna Paluch - Ostre ostrzeżenie: niszczycie sprawne systemy

Wysoka Izbo, poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz ustawy o zmianie tej ustawy oraz niektórych innych ustaw jest po pierwsze spóźniony, po drugie nie wychodzi naprzeciw postulatom strony społecznej, bo proponowane rozwiązania są niewystarczające. Po trzecie towarzysze i towarzyszki z koalicji rządzącej jak rasowa lewica z pasją rozwiązującie problemy, które sami wcześniej stworzyliście. Stworzyliście tą źle przygotowaną nowelizacją z 2024 roku. Ustawa z 13 lipca roku 2023 o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, która stworzyła zręby systemu kaucyjnego, którą pani sprawozdawca poseł chwilę temu wspominała, a którą miałam zaszczyt prowadzić jako sprawozdawca wówczas, została przygotowana tak, by w ten tworzony system kaucyjny włączyć istniejące od lat co najmniej kilkunastu systemy zwrotu szklanych butelek wielokrotnego użytku. Systemy takie były budowane mozolnie przez podmioty wprowadzające na rynek napoje takie jak soki, woda, piwo itp. I cechują się bardzo wysokim poziomem zwrotu opakowań ponad 90% i efektywnym środowiskowo i finansowo modelem obrotu opakowaniami. Jeżeli puste opakowania są odbierane przy dostarczaniu pełnych opakowań napojów do sklepów, to emisja szkodliwych gazów przy ich transporcie jest zminimalizowana. Również koszty tego transportu są minimalne. Nie będę tego tu rozwijać z braku czasu. To jest rzecz oczywista. Po co więc było niszczyć te dobre systemy? Zniszczeniem właśnie była ta zmiana wprowadzona ustawą z druku 760, uchwaloną 21 listopada 2024 roku. Mówiłam o tym przy pierwszym czytaniu tego projektu w imieniu mojego klubu Prawo i Sprawiedliwość dokładnie w dniu 7 listopada 2024. Zacytuję tylko dwa zdania z mojej wypowiedzi. Cytuję. Dlaczego jednak przepisy omawianego projektu eliminują z systemu małe firmy? Może zamiast preferować wielkie podmioty, które stać na przygotowanie systemu obejmującego cały kraj, trzeba było pozostawić możliwość wykazania się małym firmom, które latami budowały systemy zbiórki obejmujące mniejsze obszary i pozwolić działać rynkowi zamiast nadmiernie centralizować system. Koniec cytatu. Mówili przedstawiciele zainteresowanych podmiotów, mówiłam ja, mówili inni posłowie. Trzeba było słuchać. Omawiany projekt poselski z druku 21.12 jest spóźniony. Zmienia przepis przejściowy artykułu 9 ust. 3 tej ustawy, wprowadzony przez Was właśnie tą nowelizacją nieszczęsną z 2024 roku. Zgodnie z tym brzmieniem przedsiębiorcy, którzy wdrożyli i prowadzili własne systemy pobierania i zwracania kaucji za opakowania i zbierania opakowań szklanych wielokrotnego użytku, mogli je prowadzić do dnia 31 grudnia 2025 roku. Ten termin minął proszę Państwa 10 dni temu. Bez względu na to, jak wykrętne tłumaczenia tu przedstawicie, mamy do czynienia z pokwałceniem zasad prawidłowej legislacji. Pewność prawa wymaga, żeby najpierw zmieniać przepisy, zastosować wakacje o legis, by zobowiązany mógł się dostosować do nowych przepisów, a potem wymagać respektowania. A Państwo z koalicji 13 grudnia nie przyjmujecie do wiadomości, że nawet jeśli jutro ta ustawa zostanie uchwalona, pójdzie do Senatu, za dwa tygodnie Sejm rozpatrzy poprawki Senatu, a potem Pan Prezydent, przypominam, ma 21 dni na analizę i ewentualne podpisanie ustawy, a on analizuje, wbrew temu, co opowiadacie, grubo ponad miesiąc próżni prawnej, jak dobrze pójdzie. No i ostatnia, chociaż nie najmniej ważna kwestia. Wprowadzone zmiany są niewystarczające. Dalej nie uwzględniacie postulatów strony społecznej. Jestem przekonana, że za pół roku, za rok, znowu będziemy w trybie pali się, wprowadzać kolejne zmiany do systemu koalicyjnego, kiedy do Was nareszcie dotrze, że te zmiany, które postuluje strona społeczna, są konieczne do wprowadzenia, bo inaczej system nie będzie działał. Wysoka Izbo. Zakres, zarówno zakres tych zmian, jak mówiłam, jest niewystarczający. Powiedzieć, że sposób procedowania był chaotyczny, to nic nie powiedzieć. Dzisiejsze posiedzenie Połączonych Komisji Środowiska i Gospodarki i Rozwoju, dyskusje nad propozycjami Ministerstwa Finansów, czy zwrot z paragonem, czy bez. Jeżeli każdy zwracający będzie musiał pójść z paragonem, to skuteczność działania systemu spadnie i poziom odzysku, opakowań i obiegu wielokrotnego tych butelek w oczywisty sposób spadnie, a teraz są wysokie osiągi. Zastanówcie się, co robicie. Jakby tego, proszę Państwa, nie można było spokojnie uzgodnić, nie na łapu capu robić poprawki na kolanie pisane, tylko przygotować, przedyskutować grono prawników i złożyć w drugim czytaniu. Bardzo stara i skuteczna metoda. Wszystkie te bankamenty, o których mówiłam, nie pozwalają nam poprzeć tej ustawy. W najlepszym wypadku wstrzymamy się od głosu. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo.