Mateusz Morawiecki - Polski safe za 0%: obronność bez długu
Mateusz Morawiecki przedstawia pomysł finansowania obronności bez zaciągania długu wobec Unii Europejskiej. Wyjaśnia, jak 190 mld zł można sfinansować z zysków NBP i dlaczego to rozwiązanie ma być suwerenne i tańsze w długim terminie.
Najważniejsze założenia
Mateusz Morawiecki wyjaśnia, że 190 mld zł na program obronny można pokryć z zysków Narodowego Banku Polskiego z rezerw walutowych, zamiast z pożyczek od Komisji Europejskiej. Argumentuje, że rezerwy NBP oraz niezrealizowane zyski dają wystarczający potencjał do obsługi takiego programu bez zwiększania długu publicznego.
Kontekst i ryzyko zadłużenia
Autor omawia skalę ryzyka związanego z planowanym pożyczkowym finansowaniem - wskazuje na propozycję 43,7 mld euro od Komisji Europejskiej i prognozę wzrostu długu publicznego z 49,5% do blisko 70% w trzy lata. Zwraca uwagę na ograniczenie suwerenności fiskalnej przy wysokim udziale długu zagranicznego.
Międzynarodowe porównania i praktyka
Morawiecki przytacza przykłady Norwegii, Szwajcarii i Japonii, które wykorzystują zyski banków centralnych lub fundusze suwerenne do finansowania wydatków publicznych. Pokazuje, że mechanizmy transferów zysków i funduszy rezerwowych są stosowane w praktyce bez konieczności nadmiernego zadłużania się.
Propozycja prawna i realizacja
W nagraniu omówione są możliwości legislacyjne: modyfikacja ustawy o instrumencie SEIF lub wprowadzenie ustawy o Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych we współpracy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Morawiecki argumentuje, że po odpowiednich zmianach prawnych realizacja programu z rezerw NBP jest możliwa i spójna z dotychczasowymi mechanizmami kryzysowymi.
Zaproszenie do obejrzenia
Materiał prezentuje szczegóły proponowanego mechanizmu finansowania i jego konsekwencje dla suwerenności finansowej Polski. Zaprasza do obejrzenia pełnego nagrania, w którym autor rozwija argumenty i proponuje konkretne kroki legislacyjne.
Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.
Polski safe za 0%, czyli polski plan finansowania obronności bez długu wobec Unii Europejskiej. Jak to wszystko może działać? Otóż Polska nie musi się zadłużać w Brukseli, żeby sfinansować swoją obronność. Istnieją alternatywy. I o jednej z tych alternatyw teraz właśnie chcę powiedzieć. To alternatywa lepsza, suwerenna i w gruncie rzeczy tańsza w dłuższym terminie. Oto główne jej założenia. Po pierwsze 190 mld zł na obronność może być finansowane z zysków NBP na rezerwach walutowych, a nie z pożyczek. Narodowy Bank Polski zarządza rezerwami walutowymi o wartości blisko 250 mld euro. Tylko na złocie NBP ma około 220 mld niezrealizowanego zysku. Roczny wynik z zarządzania rezerwami z uwzględnieniem niezrealizowanych zysków to dziesiątki miliardów złotych. To wystarczy, właśnie to wystarczy, żeby obsłużyć cały program obronny bez obciążania budżetu i bez nowego długu publicznego. Safe za 0%. I to dosłownie moi drodzy. Dbajmy, szanowni państwo, naprawdę dbajmy o suwerenność finansową, o nasze finanse publiczne. To bardzo, bardzo ważne. To dlatego tak bardzo niepokoją mnie te deficyty budżetowe, deficyty sektora finansów publicznych przekraczające 7%. To dlatego tak bardzo krzyczę na alarm w odniesieniu do rosnącego długu publicznego Polski. On wzrośnie z 49,5% do blisko 70% tylko w 3 lata. Porównajcie sobie to do czasu, kiedy to my zarządzaliśmy finansami publicznymi i wtedy właśnie dług publiczny do PKB zmalał z 52% na te 49,5%. I to pomimo wielkich polityk takich jak obniżka podatków, polityka społeczna, zwiększenie wydatków na obronność czy polityka w gminach, powiatach, drogi, szkoły, szpitale, żłobki. To wszystko mieściło się w sektorze finansów publicznych. A teraz? Teraz mielibyśmy zaciągnąć 43,7 miliarda euro pożyczki od Komisji Europejskiej. A to powiększyłoby dług publiczny Polski o ponad 10% i ten dług publiczny byłby zależny od zagranicy. To jest właśnie poziom uzależnienia, który ogranicza swobodę polityczną i fiskalną na dekady. Norwegia, Szwajcaria, Japonia od dawna stosują różne mechanizmy finansowania celów publicznych z zysków swoich banków centralnych i swoich tzw. funduszy suwerennych. To wszystko stosują bez uzależniania się od zewnętrznego długu albo z relatywnie niewielkim uzależnieniem od zewnętrznego długu. Polska posiada już teraz bardzo wysoki poziom rezerw walutowych i Polska może zrobić to samo. Nasze zabezpieczenie rezerwami walutowymi importu i innych ryzyk jakichś szoków asymetrycznych, szoków podażowych czy popytowych jest naprawdę już dzisiaj na wystarczająco wysokim poziomie. Kilka słów o tych sprawdzonych za granicą modelach. Na przykład Norwegia wydaje 3% swojego funduszu rezerw walutowych rocznie, a Szwajcaria transferuje zyski banku centralnego do swoich kantonów mniej więcej w wysokości trzy czwarte. I to nie jest tylko teoria. Na przykład w Norwegii zyski inwestycji z funduszu naftowego, tam ponad 1,9 biliona dolarów, finansują budżet państwa. A w Szwajcarii bank centralny w 2025 roku i we wcześniejszych latach wypłacał regularnie zyski kantonom. Polska z rezerwami Narodowego Banku Polskiego przekraczającymi już dzisiaj 1 bilion złotych ma potencjał do wdrażania podobnych mechanizmów. Jak to zrobić na przykład od strony prawnej? W jaki sposób proponuje wdrożyć ten alternatywny mechanizm finansowania obronności zaproponowany przez Pana Prezydenta we współpracy z Narodowym Bankiem Polskim? Otóż poprzez zmianę ustawy z 27 lutego bieżącego roku o finansowym instrumencie zwiększania bezpieczeństwa SEIF. Albo wręcz odrzucenie tej ustawy i wprowadzenie nowej ustawy opartej o Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych przy współpracy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Przecież takie różne mechanizmy finansowe stosowaliśmy podczas plagi kryzysów, która nas dotykała w latach 2020-2023. Jak COVID czy kryzys energetyczny, wojna na Ukrainie, inflacja. Wszystkie nasze tarcze, mechanizmy osłonowe również wykorzystywały tego typu mechanizmy. A zatem właśnie ten nowy mechanizm po zastosowaniu takich zmian prawnych zamiast pożyczek SEIF z Komisji Europejskiej mógłby polegać na finansowaniu programu inwestycji w obronność. W kwocie ponad 190 miliardów złotych z Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Jest to absolutnie do zrobienia. Musi nas być stać na suwerenne finansowanie wydatków obronnych. Sztuka zrobić to tak, żebyśmy mieli i broń i silne finanse publiczne. A także już dziś na tej dbałości o polską obronność możemy jako Polacy, jako Polska zarobić. W jaki sposób? No właśnie tak jak wielokrotnie wcześniej mówiłem poprzez produkty dual use, podwójnego zastosowania, a także poprzez ten mechanizm wykorzystania rezerw walutowych Banku Centralnego. Trzeba tylko mądrze, umiejętnie i w zgodzie z regułami rynków wykorzystać to, co mamy dostępne.
