PSL: Pakt dla Bezpieczeństwa - drogi pokoju i rozwój regionów

Dziękuję za przybycie na naszą dzisiejszą konferencję prasową. Szanowni Państwo, pozwólcie, że przedstawię osoby, które ze mną dzisiaj są obecne na tej konferencji. Są ze mną koleżanki i posłanki, koleżanka Urszula Pasławska, koleżanka Magdalena Sroka. Są koledzy parlamentarzyści, Marek Biernacki, Jarosław Rzepa. Są z nami również osoby zaangażowane w sprawę, o której będę dzisiaj mówić. Pan Maciej Samsonowicz, doradca ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza. Jest również Dariusz Kiedrowicz i Jarosław Podsiadło, którzy zajmują się koordynacją pełnomocników dotyczących właśnie tego Paktu Bezpieczeństwa, o którym za chwilę Państwu powiem. Dlaczego dzisiaj tu jesteśmy? Otóż został powołany zespół parlamentarny. Parlamentarny zespół do spraw realizacji założeń raportu Pakt dla Bezpieczeństwa Polski Pomorze Środkowe. Nazwa bardzo długa, ale to też bardzo ważna sprawa. Na początku grudnia złożyliśmy stosowne dokumenty o powołaniu takiego zespołu. Przed świętami odbyło się pierwsze posiedzenie tego zespołu. Mam przyjemność prowadzić ten zespół, jestem jego przewodniczącą. Moimi zastępcami są poseł Radosław Lubczyk i poseł Kazimierz Plockę. Szanowni Państwo, ten zespół powstał po to, żeby wspierać, monitować realizację właśnie tego raportu Pakt dla Bezpieczeństwa Polski Pomorze Środkowe. Pakt, raport bardzo ważny, dotyczący bardzo ważnych kwestii. Nie tylko kwestii związanych z bezpieczeństwem, które są priorytetem, ale również dotyczących rozwoju gospodarczego, rozwoju infrastruktury i w pewnym sensie zapobiegania depopulacji czterech województw, dlatego że ten pakt dotyczy czterech województw. Województwa Zachodniopomorskiego, Pomorskiego, Kujawsko-Pomorskiego i Warmińsko-Mazurskiego. Chciałabym powiedzieć, że dla mnie szczególnie powołanie tego zespołu, realizacja tego paktu jest bardzo ważna, dlatego że dotyczy również planowanej inwestycji polegającej na budowie drogi Via Pomerania, która ma przebiegać przez Ustkę, następnie, proszę mi podpowiedzieć, Słupsk, Bytów, Chojnice, następnie Sępólno-Kraińskie, prawdopodobnie Bydgoszcz. To jest planowana trasa. Jak ona dokładnie będzie przebiegała, tego jeszcze nie wiemy. To są sprawy, którymi głównie zajmuje się wojsko i będzie podejmowało ostateczne decyzje. Ale chcę również podkreślić, że skoro jestem posłanką właśnie z województwa Kujawsko-Pomorskiego, z Okręgu Bydgoskiego, ma to dla mnie szczególne znaczenie. Dla każdego z nas tu obecnych parlamentarzystów z jakiegoś innego powodu ten pakt jest szczególnie istotny, bo przypomnę, że Bydgoszcz to jakby serce Polski, jeżeli chodzi o siedzibę NATO i obronność. Szanowni Państwo, chciałabym teraz poprosić moje koleżanki i kolegów parlamentarzystów o zabranie głosu i powiedzenie kilku słów na temat właśnie, dlaczego realizacja tego paktu ma dla nich takie wielkie znaczenie. Przede wszystkim są to inwestycje służące pokojowi. Mówimy o bezpieczeństwie państwa, ale mówimy też o pokoju. Już ten zespół i ludzie, którzy tu pracowali, i Maciek Samsonowicz i osoby, które razem wszyscy pracujemy, zresztą też ponad podziałami partyjnymi, udało się już zrealizować, że Droga Czerwona, czyli dostęp do portu gdyńskiego, do portu natowskiego jest realizowana. Jest to niekwestionowany nasz sukces, był opór. Jak zwykle zresztą ta droga nie miała szczęścia, mimo że nie ukrywam, że mieliśmy wsparcie Amerykanów, naszych sojuszników. Tak samo i budowa drogi w Japomerania, to też jest idea, którą przedstawili nam Amerykanie ilość lat temu. I ta droga jest drogą pokoju. Drogą pokoju dlatego, ponieważ ona umożliwi szybki transport wojsk sojuszniczych w przededniu agresji. Inaczej mówiąc, pokazuje naszemu przeciwnikowi potencjalnemu, że my jesteśmy w stanie przerzucić ileś tysięcy wojsk. A ileś tysięcy wojsk naszych sojuszniczych. To wystarczy po brygadzie, po pułku, z każdego państwa europejskiego. Można trochę z Ameryki tak samo, ze Stanów Zjednoczonych, czy z Australii. Jesteśmy w stanie, to wszystko odbywa się drogą morską i przerzuceniem właśnie przez port Ustka, bo to jest port morsko-głębinowy. Trójmiasto jest też portem natowskim i Gdynia jest portem natowskim, ale jak wszybcie kiedyś ten drac amerykański zwrócił mi uwagę, pamiętajcie panowie Polacy, że wam też w dwudziestym roku za ten port sabotażami zablokowali przed dniu bardzo trudnej wojny. Więc teraz musicie zbudować sobie coś alternatywnego i nie na darmo oni by są też głównymi naszymi w jakiś sposób strategami, którzy wskazywali na tą inwestycję. Bo musimy pamiętać, z jednej strony możemy iść bardzo dobrze uzbrojeni. Możemy mieć świetny sprzęt, ale ten sprzęt nie dojedzie tam, gdzie powinien dojechać. Dlatego te wszystkie nasze inwestycje, tak jak podkreślam, droga Czerwona jest realizowana przez Myk Suwalski, o którym będziemy mówiła Ula, tam wiadomo, że też się koncentruje szereg inwestycji. Tam będzie wymagany szybki, szybki transport wojsk. Wojsk w momencie zagrożenia. Musimy pamiętać, że jak będzie zagrożenie militarne, to trasy ewakuacyjne będą biegły w linii poziomej. Na przykład będą one biegły, wiadomo, z Litwy, z Ukrainy, z Litwy, z Łotwy, Estonii, z Klaski, w Baltyki. To będzie to zagrożenie. Ten szlak poziomy będzie zablokowany. Dlatego też budujemy i chcemy budować szereg inwestycji pionowych. Pionowych po to, żeby transport morski. Chiny i Stany Zjednoczone inwestują w porty. I to są wielkie inwestycje. My też jako Polska musimy zainwestować. Nie tylko w Trójmiasto, nie tylko w Szczecin i Świnoujście, ale też i budować właśnie kolejny port na Środkowym Pomorzu, który będzie tym portem militarnym. Też warto na co zwrócić uwagę, to razem na Pomorzu i naszym, prawda, i na Twoim, czyli mówię o poziomie zachodniopomorskim, budowane są wielkie fermy. Zmienia się cały kształt gospodarczy Polski. Powstaje wielkie zagłębie, zielone zagłębie, elektrownia jądrowa, która budowa trwa i będzie, i będzie ta elektrownia zbudowana, plus wiatraki, które prawdopodobnie już w tym roku po raz pierwszy zostaną uruchomione. One już wyszły z wody. My nie zdajemy sobie sprawy, że przewartościowujemy gospodarkę. To nasza, to co chcemy budować i to co chcemy monitorować, żeby to dobrze szło, żebyśmy mogli to wszystko razem scalić, to z jednej strony wielkie inwestycje obronne, służące bezpieczeństwu Polski, drogi pokoju, wszelkie drogi pokoju, a z drugiej strony nieprawdopodobny rozwój gospodarczy tego całego terenu. Oddajmy mój kolegom głosu. Tak, to za dużo bym mówił. Szanowni Państwo, moi przyzmówcy powiedzieli o bardzo ważnych elementach z punktu widzenia ich regionów. Pozwólcie, że ja też powiem o Pomorzu Zachodnim, bo myślę, że dzisiaj Tarcza Wschód jest też takim elementem budowania naszego bezpieczeństwa, ale my tutaj na Pomorzu, patrząc nie tylko właśnie na nasze najważniejsze porty, ale patrzymy na to, że musimy dywersyfikować, ale przede wszystkim rozwijać logistykę. Logistykę w wielu wymiarach, czyli to kolejową, drogową, czy morską, czy lotniczą. I myślę, że to jest przede wszystkim odpowiedź właśnie na to, co jest zgłaszane. Przecież na Pomorzu Zachodnim mamy największy poligon w Europie. To właśnie na Pomorzu Zachodnim trwa dzisiaj modernizacja lotniska w Świdwinie, na którym za rok wylądują Efy 35. To właśnie na Pomorzu Zachodnim znajduje się koło brzeg, który jest również obok ustki bardzo ważnym portem. Ale to jest właśnie też ten element gospodarczy, który ta logistyka umożliwi. Szanowni Państwo, i wydaje mi się, że bardzo serdecznie dziękuję tym wszystkim, którzy pracowali zarówno na tym poziomie gmin, powiatów, nad tym dokumentem, jak i również nad tym raportem. Dzisiaj czas na czyny. Dzisiaj na to, aby to wszystko, nad czym pracowaliśmy, nad czym uzgodniliśmy, że to są najważniejsze rzeczy, czyli nie jest to koncert życzeń, ale te rzeczy, które są bardzo potrzebne dla bezpieczeństwa, dla logistyki, dla rozwoju gospodarczego, żeby wcielić w życie po to, żeby ten region stał się takim bardzo ważnym hubem, właśnie po to, aby w tych najgorszym być może momentach, w których oczywiście nie chcemy, żeby się wydarzyły, żebym był po prostu bardzo mobilnym. I liczę na to, że wspólnymi siłami nam się to udało zrobić i uważam, że wspólnymi siłami pójdziemy dalej. Dziękuję. Szanowni Państwo, czym jest Pakt dla Bezpieczeństwa? My wspólnie, tak jak tutaj stoimy, pracowaliśmy od wielu miesięcy nad tym, aby powstał raport. Raport, w którym określone zostaną najważniejsze inwestycje. Tymi pracami kierował Maciej Samsonowicz. Powstały raport przy Ministerstwie Obrony Narodowej określa, które inwestycje są ważne zarówno z perspektywy obronności, ale również z perspektywy gospodarczej. Każde z województw, które objęte zostało tym paktem, wskazało najważniejsze drogi skonsultowane z ekspertami z Ministerstwa Obrony Narodowej, tak by te inwestycje, które w chwili zagrożenia będą służyły jako możliwości do transportowania sprzętu wojskowego, na co dzień służyły również mieszkańcom naszych województw. Dla mnie osobiście niezwykle ważne jest to, że w końcu znaleźliśmy możliwość konstrukcji finansowej dla tych inwestycji, bo o wielu tych inwestacji, tutaj Marek Biernacki wspomniał o Drodze Czerwonej, mówiono od lat, ale nikt nie potrafił wziąć się za to konkretnie, tak żeby nie gadać, a robić. Dlatego Droga Czerwona w końcu powstanie dzięki temu, że znaleźliśmy konstrukcję finansową do realizacji takich pomysłów, ale powstanie również wiele dróg w naszych powiatach, dróg, którymi na co dzień będziemy się przemieszczać. Dla mnie osobiście niezwykle ważne są te drogi w powiecie gdańskim, w Pruszczu Gdańskim, które powstaną dzięki temu, że realizujemy Pakt dla Bezpieczeństwa Pomorza. Dziękuję. Pojęcie bezpieczeństwa jest wypełniane treścią, konkretami, inwestycjami i chociaż ma ono dzisiaj znaczenie globalne, tak jak w raporcie opracowanym przez pana Macieja Samsonowicza, to aby działało, aby było skuteczne, aby było dopilnowane, musi mieć charakter i oddziaływanie lokalne. Dlatego reprezentujemy różne regiony, różne subregiony, współpracujemy z samorządowcami na każdym szczeblu gminy, powiatu, województwa, właśnie po to, aby był to kompleksowy program, który ma dać nie tylko poczucie bezpieczeństwa, ale je rzeczywiście zapewnić, zapewnić bezpieczeństwo. Ja reprezentuję województwo barmińsko-mazurskie, jedyne województwo, które graniczy z obwodem królewieckim. W związku z tym dla nas kwestie bezpieczeństwa są sprawami dnia i życia codziennego. I kwestia pieczy nie tylko ministra infrastruktury, nie tylko ministra obrony narodowej, ale również koordynacja poprzez zespół parlamentarny i piecza nad tymi inwestycjami z tą sprawą dzisiaj bardzo ważną, bo nic nie może ani zatrzymać tych inwestycji, ani zaszkodzić tym inwestycjom. Musimy dopilnować, że projekty, które zostały uzgodnione i są wpisane w program będą w trybie pilnym realizowane. Dziękuję bardzo i poproszę teraz o zabranie głosu autora raportu, pana Macieja Samsonowicza. Szanowni Państwo, raport w ramach Paktu dla Bezpieczeństwa Polski i Pomorze Środkowe to tak naprawdę 10 miesięcy ciężkiej pracy, co tygodniowe spotkania zarówno w samorządach, jak i w Ministerstwie Obrony Narodowej, spotkania wspólne prace z Ministerstwem Infrastruktury, Rządowym Centrum Bezpieczeństwa, Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, z samorządami, wojewodami, marszałkami. Również dzięki pracy koordynatorów regionalnych mieliśmy dostęp do samorządowców. Przejrzeliśmy ponad tysiąc odcinków drogowych w czterech województwach pomorskim, zachodniopomorskim, kujawsko-pomorskim, warmińsko-mazurskim. Z tego zbioru dróg i inwestycji kolejowych, inwestycji morskich, inwestycji lotniczych wybraliśmy po kilkanaście na województwo, absolutnie kluczowych ze względu na temat dotyczący mobilności wojsk własnych oraz sojuszniczych. Pakt dla Bezpieczeństwa Polski zakłada, że tuż przed kryzysem będzie możliwość dostarczenia dużej liczby wojsk sojuszniczych i szybkiego rozprowadzenia po kraju na wskazane przez wojsko lokalizacje. To ma doprowadzić do tego, że ta matematyka agresora zostanie załamana, ponieważ w ciągu bardzo krótkiego czasu, nawet 24 godzin, będziemy w stanie ściągnąć taką liczbę wojsk sojuszniczych, że nie będzie się opłacało, kalkulowało potencjalnemu agresorowi nas zaatakować. Dlatego te inwestycje, które zostały wskazane też przy poparciu międzynarodowym, mam tutaj na myśli naszych amerykańskich sojuszników, jak w wypadku Drogi Czerwonej, czy też jak w wypadku w Japomeranii, muszą być realizowane bardzo szybko. Cała koncepcja Paktu dla Bezpieczeństwa Polski po Morze Środkowe wpisuje się też w nową koncepcję bezpieczeństwa basenu Morza Bałtyckiego, czyli wzajemnej współpracy krajów nadbałtyckich w razie kryzysu. Szybkiej, pilnej współpracy ukonstytuowanej takim dokumentem, jak deklaracja bałtycka, która była podpisywana z ostatnim krajem, który do tego przystąpił, czyli z Norwegią w październiku z zeszłego roku. I teraz rekomendacje zawarte w tym pakcie, wśród których znajdują się też takie, które wymagają uporządkowania pewnego systemu prawnego, jak na przykład przegląd załóg, które będą na statkach. Wiadomo, że w czasie W wszystkie jednostki pływające mogą być przejęte, ale trzeba też uporządkować, kto na tych jednostkach pływa, jaka jest obsada, czy to jest obsada polska, czy nie jest polska. Do tego potrzebne są przepisy. I dlatego wraz z tym, żeby uporządkować też Krajowy Plan Budowy Dróg i Autostrad do 2030 z perspektywą dalej, to samo z kolejowym, i wpisać te inwestycje niezbędne dla obronności, potrzebny jest zespół parlamentarny i jako Ministerstwo Obrony Narodowej z dużym zadowoleniem przyjęliśmy to, że taki zespół powstał, ponieważ ten impakt legislacyjny powinien być tutaj. Tu jest jeszcze jedna ważna kwestia. W zeszłym miesiącu były bardzo gorące dyskusje na poziomie Komisji Europejskiej dotyczące Military Mobility. Komisja podjęła decyzję, że będzie 17 miliardów euro dedykowanych na inwestycje ze względu na obronność. Nasz pakt był pokazywany jako ten wzorcowy, który już został zrobiony, ponieważ inne kraje mają tą pracę do odrobienia przed sobą. I teraz Polska oczywiście będzie się ubiegała o te fundusze i lwia część tych pieniędzy może trafić tutaj do Polski. I ten raport zapewne będzie wskazówką czy też wprost wskazaniem do tego, które inwestycje mają być realizowane ze względu na obronność. Temat bezpieczeństwa, który jest tutaj wyszczególniony dla tych czterech województw jest tak naprawdę tematem bezpieczeństwa dla całego kraju i dla całej Europy, bo możliwość szybkiego przerzutu wojsk sojuszniczych, możliwość rozlokowania ich jest kwestią bezpieczeństwa całej Europy. Dziękuję. Bardzo dziękuję. Jeszcze kolega Marek Biednacki. Pan pełnomocnik nie powiedział, bo jest skromny, ale dzięki jego pracy zespołowi właśnie z Gdańska budowane są kolejne tory. Bo jak przekazuje Gdański port miał tylko jeden tor, port północny. I to też jest takie śmieszne, jeden most i jeden tor. I dopiero właśnie wskutek inicjatywy zespołu, który prowadzi Maciej Samsonowicz zostają budowane dwa kolejne tory, które idą przez Żuławy i port gdański też jest odblokowany, tak jak Droga Czerwona. Takim charakterystycznym przykładem współpracy naszej przedtem, gdzie mieliśmy taki sposób też jako zespół i też jako wszyscy politycy i samorządowcy była też Droga Czerwona, budowa Drogi Czerwonej, która właśnie o to zamierzaliśmy. I tu jest właśnie przykład też przedstawiciel gminy Rumia, pana burmistrza Michała Pasiecznego, którzy położyli wielki nakład w to, żeby budować, właśnie zacząć budować, wywalczyć budowę Drogi Czerwonej, a później też i budowę obwodnicy północnej. Ale proszę. Dzień dobry Państwu. Szanowni Państwo, samorządowcy, widząc jak wielkie znaczenie dla bezpieczeństwa obronności naszego kraju ma Droga Czerwona dostęp do portu w Gdyni, o czym mówił raportniku chociażby w 2017 roku, który mówił o konieczności budowy drogi łączącej system dróg krajowych, łączających port Gdynia w system dróg krajowych. Ten sam rok to jest pismo wskazujące, strony amerykańskiej wskazujące na konieczność budowy tej drogi. Później cisza, lata ciszy, zabiegi samorządów, kolejne lata mijały, w 2019 roku jakieś tam światełko w tunelu ujrzeliśmy, bo była ustawa, na tym się skończyło. Dopiero kiedy z grupą samorządowców trafiliśmy, w tym burmistrzem Michałem Paciecznym, burmistrzem Rumi trafiliśmy do Ministerstwa Obrony Narodowej. Tak naprawdę jeśli chodzi o drogę czerwoną dopiero wszystko się zaczęło. Wtedy nagle się okazało, że jak ważna jest ta droga i to o czym myśmy mówili, momentalnie Ministerstwo Obrony Narodowej przystąpiło do prac. Tutaj zespół w lutym 2024 roku powstał, przepraszam, w grudniu 2024 roku powstał zespół kierowany przez Macieja Samsonowicza, wtedy powołany i zostali pełnomocnicy regionalni. W lutym już mieliśmy pierwsze rekomendacje dotyczące właśnie drogi Czerwonej i Via Pomerania. Są kluczowe drogi, to jakie one mają znaczenie. Obserwowaliśmy każdego dnia, widząc olbrzymie ilości sprzętu wojskowego stojącego na placach portowych w mieście Gdynia. Tam, w porcie natowskim, żebyśmy jasnę, to był ten sprzęt, który później był wysyłany między innymi na Ukrainę. Przepraszam, żeby tak wyjderzył w słowo, to żeby tłumaczyć Państwu, dlaczego ta droga czerwona, bo każdy mówi, że realizujemy swoje ambicje. Proszę sobie wyrazić, port natowski w tej części świata jedyny bez drogi wyjazdowej. To jest jedyny właśnie port natowski w Gdyni. Jeszcze tylko jedną rzecz chciałem dodać a propos samego raportu, ponieważ raport jest uzgodniony z szefem Sztabu Generalnego Wojska Polskiego i zatwierdzony przez wiceprezesa Rady Ministrów Ministra Obrony Narodowej Władysława Kośniaka-Kamysza. Ten raport ma rangę dokumentu wojskowego i rangę decyzji. I realizacja inwestycji wskazanych w nim ma mieć priorytet ze względu na obronność przed wszystkimi innymi, które będą realizowane. A także zestaw rekomendacji między innymi to, że będzie można sfinansować część tych inwestycji na przykład z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, który wkrótce wystartuje, bo ustawa została podpisana w końcówce grudnia przez prezydenta Nawrockiego. A także to, że będziemy mogli podejść pod finansowania europejskie, czyli te 17 miliardów na military mobility. Nie udałoby się tego zrobić, gdyby nie ciężka praca całego zespołu Ministerstwa Obrony Narodowej pod kierownictwem Władysława Kośniaka-Kamysza, Ministerstwa Infrastruktury pod kierownictwem ministra Dariusza Klimczaka, Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz wszystkich marszałków, wszystkich wojewodów, wszystkich posłów, wszystkich posłanek, ale też pełnomocników regionalnych paktu, którzy dzisiaj tutaj są w osobie Jarosława Podsiadło i Darka Kiedrowicza. Też warto o tym wiedzieć, że pełnomocnicy pracowali, jak to się mówiło dawniej, społecznie. To był też ciekawy przykaz patriotyzmu, że w każdym powiecie znaleźli się młodzi ludzie, nie tylko młodzi, którzy chcieli ciężko pracować, pracować bez środków, bez, bo wiedzieli, że budują bezpieczeństwo Polski i pracowali bez wynagrodzenia. Podkreślam to, bo to zapominamy. Patriotyzm wcale nie jest taki, widać, że jest bezcenny. Kolego pośle, dajmy jeszcze zabrać głos Darkowi Kiedrowiczowi. Proszę. Tutaj już wszystko zostało powiedziane, ale chciałbym tylko jeszcze jedną rzecz powiedzieć odnośnie pracy przy raporcie. Jako pełnomocnicy spotkaliśmy się dosłownie z każdym samorządowcem z tych czterech województw. Przejechaliśmy setki kilometrów i ten raport, który powstał, on powstał, bo był merytorycznie bardzo dobry. Zebraliśmy bardzo dużo materiału merytorycznie doskonałego i cieszę się, że Maciej wziął to na siebie i napisał taki bardzo dobry raport, który jest właśnie, stał się dokumentem. Z ministerstwem. Tak. Tutaj jedna ważna uwaga. Dziękuję. Zawiera część jawną i część niejawną. Oczywiście omawiamy dzisiaj część jawną, część niejawna z racji swojej natury nie będzie do mnie. Pozostanie niejawna. Póki co. Dziękuję bardzo. Szanowni Państwo, usłyszeliście wiele ciekawych informacji na temat tego projektu, tych inwestycji, Pakt dla Pomorza Środkowego, Pakt dla Bezpieczeństwa Polski, Pomorze Środkowe, dotyczącego również wielu inwestycji w naszych województwach, w naszych regionach, bo po to jesteśmy jako parlamentarzyści z każdego województwa, żeby pracować na rzecz naszego regionu, na rzecz naszych mieszkańców, na rzecz naszych samorządów. obiecuję, że jako zespół będziemy zapraszać na posiedzenia tego parlamentarnego zespołu specjalistów, którzy zajmują się realizacją tego raportu. Będziemy zapraszać samorządowców, osoby, które są zainteresowane, aby jak najszybciej ten raport został wdrożony. Na dzisiaj to wszystko. Będziemy Państwa informować o naszych dalszych pracach i osiągnięciach. Dziękuję bardzo. Dziękuję Państwu, że znowu wyjdę w słowo, bo muszę powiedzieć, że ten program zbudował nam kolejne programy, za które zapraszamy później, będziemy przedstawiali, czyli Kaszubie i Żuławie, na przykład u nas na Pomorzu. Kaszubia, to powstał też zespół odnośnie Kaszubi, ale to już będzie nasze kolejne spotkanie, które właśnie ma, będziemy mówili o powstaniu Zielonego Zagłębia na Pomorzu. Dziękuję. Dziękujemy. Dziękuję.