Lewica – Wolna Wigilia, ustawa stażowa i skrócony czas pracy

Dzień dobry Państwu. Witam na konferencji prasowej w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Nasze spotkanie dotyczy wolnej wigilii oraz ważnych zmian legislacyjnych, które będą wchodziły w życie od 1 stycznia. W konferencji prasowej uczestniczą pani ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk oraz pan minister Sebastian Gajewski. Witam Państwa ministrów i oddaję głos pani ministrze. Dzień dobry. Szanowni Państwo, bardzo serdecznie dziękuję za przybycie wszystkim przedstawicielom mediów. W szczególności dziękuję dlatego, że wiem, zdaję sobie sprawę z tego, że wielu z Państwa jest już dziś myślami przy jutrzejszym rodzinnym stole, przy ubieraniu choinki, szykowaniu barszczu lub pierogów. Tym bardziej ogromnie doceniam Państwa dzisiejszą obecność. Spotykamy się w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zwanym pracowitym ministerstwem, żeby podsumować pracowity rok naszego resortu. To rok, w którym dokonało się wiele istotnych i ważnych zmian. Weszło w życie wiele istotnych zmian dla polskich rodzin, dla polskich pracowników, dla polskiego społeczeństwa. Takich jak to, że ruszyły wypłaty renty wdowie i wydłużyły się urlopy dla rodziców wcześniaków i dzieci hospitalizowanych po narodzinach. Pracownicy samorządowi otrzymali istotne podwyżki wynagrodzeń, a rodzice czy osoby, które doświadczyły straty, utraty ciąży, nie muszą przechodzić już biurokratycznej gehenny w tym trudnym okresie, żeby móc skorzystać z przysługujących im uprawnień. W końcu jutro pierwsza w historii wolna od pracy Wigilia, świąt Bożego Narodzenia. To zmiana, o którą w ubiegłym roku walczyliśmy bardzo zdecydowanie, bo wiemy jak ważny jest czas spędzony z rodziną. Wiemy jak bardzo ciężko pracują Polki i Polacy i jak bardzo wyczekują na ten okres, w którym mogą odetchnąć, odpocząć, zrelaksować się i spędzić czas tak jak tego chcą najbardziej. Z bliskimi lub w jakikolwiek inny sposób. Wolna od pracy Wigilia to był taki postulat często przywoływany przez polityków różnych ugrupowań. Przywoływany, podnoszony, ale nigdy nie wprowadzony do czasu. Do czasu, aż tej zmiany dokonaliśmy i już jutro 24 grudnia polskie rodziny będą mogły spędzić ze sobą więcej czasu. Na święta będzie można dojechać nieco wcześniej, a zatem nieco bezpieczniej. To dobra i ważna zmiana, której doświadczy około 12, a nawet 13 milionów pracujących Polek i Polaków. Oczywiście zdajemy sobie sprawę z tego, że są takie branże, w których praca toczyć się musi. Ochrona zdrowia, transport, praca wykonywana w trybie ciągłym. Ale nawet w tych przypadkach za taką pracę w dzień ustawowo wolny od pracy przysługują dodatkowe uprawnienia, dzień wolny, dodatkowe wynagrodzenie. Więc jest to zmiana korzystna dla wszystkich pracujących Polek i Polaków. Docierają do nas oczywiście sygnały, że są takie przypadki, są tacy pracodawcy, którzy nie chcą respektować tego nowego ustawowo wolnego od pracy dnia. W tych przypadkach, wtedy kiedy docierają do nas takie sygnały, kierujemy wnioski do Państwowej Inspekcji Pracy o przeprowadzenie kontroli. Czy to jutro, czy w czasie późniejszym, ale dotyczącym jutrzejszego dnia. Tak, żeby zapewnić ochronę wszystkim pracującym i możliwość skorzystania z tego przysługującego im wolnego dnia. To już za chwilę, to już jutro, ale od 1 stycznia kolejne dobre i ważne zmiany. W życie wchodzi tak zwana ustawa stażowa, czyli ustawa, która pozwoli zaliczać do stażu pracy okresy przepracowane na umowach, zlecenie, na jednoosobowej działalności gospodarczej, czy podczas pracy za granicą. To zmiana, która ma wpływ, czy będzie miała wpływ na długość urlopów wypoczynkowych wielu osób, na dostęp do dodatków stażowych, nagród jubileuszowych, a także na awans, możliwość awansu na niektóre stanowiska. Ale przede wszystkim i ponad wszystko ustawa stażowa to jest godność pracy. To jest dostrzeżenie tego, że każda praca, bez względu na to, czy wykonywana w ramach własnej działalności, czy w oparciu o umowę, zlecenie, czy podczas pracy za granicą, to jest praca. Praca to praca i każda musi być doceniana. Dlatego od 1 stycznia ustawa stażowa wchodzi w życie. Wystarczy zgłosić się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, pobrać odpowiednie zaświadczenie, które pozwoli na potwierdzenie tego, że w przyszłości, bo ustawa w tym zakresie będzie działała także wstecz, wykonywało się pracę w określonych warunkach. Przedstawi się to zaświadczenie swojemu obecnemu pracodawcy i te osoby, które pracują na umowie o pracę, będą mogły cieszyć się dłuższym stażem pracy i wynikającymi z niego konsekwencjami. Docenienie pracy to także dostrzeżenie, że praca to nie wszystko, że praca jest ważna, ale najważniejsze jest życie i rodzina. Dlatego od 1 stycznia ruszamy z zasadniczą częścią pilotażu skrócenia czasu pracy z zachowaniem wynagrodzenia. To pilotaż, w którym udział weźmie kilkadziesiąt podmiotów, pilotaż dobrowolny, pilotaż, w którym testować będziemy skrócenie czasu pracy z zachowaniem wynagrodzenia w formie czterodniowego tygodnia pracy, kilkugodzinnych dni pracy, krótszego dnia pracy czy wydłużonych urlopów. W pilotażu udział wezmą zarówno podmioty publiczne, jak i firmy prywatne. Mamy aptekę, mamy firmę handlującą instrumentami krawieckimi, mamy przedsiębiorstwa produkcyjne, mamy większe i mniejsze firmy. Są także podmioty publiczne, domy kultury, biblioteki, sieci wodociągowe. To wszystko po to, żeby sprawdzić, jak skrócenie czasu pracy przekłada się na funkcjonowanie biznesu, na funkcjonowanie przedsiębiorstw, na jakość pracy, efektywność i oczywiście na dobrostan pracowników. Przez cały rok 2026 będziemy testować wspólnie z tymi kilkudziesięcioma wyłonionymi podmiotami poszczególne rozwiązania tak, żeby po zamknięciu roku móc podsumować ten wielki i ważny cywilizacyjny krok, jakim może być skrócenie czasu pracy oczywiście z zachowaniem wynagrodzenia. To najważniejsze zmiany z tej działki, za którą ja odpowiadam tutaj w ministerstwie. Oczywiście odpowiadam za wszystkie, ale w szczególności za obszar związany z pracą. O innych także ważnych, nie mniej ważnych zmianach opowie minister Sebastian Gajewski. Bardzo dziękuję. 1 stycznia wchodzi w życie ustawa o emeryturach czerwcowych. W latach 2009-2019 przejście na emeryturę w czerwcu to nie był moment godnego rozpoczęcia jesieni życia. To był moment, który wiązał się z rozczarowaniem, z zdziwieniem, z poczuciem niesprawiedliwości, bo okazywało się, że przejście na emeryturę w czerwcu to nawet o kilkaset złotych zaniżone świadczenie w stosunku do osób, które przechodziły na tę emeryturę w poprzednich miesiącach, np. w maju. Tę zasadę, którą zna każdy ubezpieczony, każdy pracujący, że im dłużej będziesz pracował, tym wyższą będziesz miał emeryturę, ta zasada nie obowiązywała, jeśli przechodziło się w czerwcu, bo to się po prostu nie opłacało. Wielka grupa ubezpieczonych mogła zdecydować o tym, kiedy przechodzi na emeryturę, ale byli też tacy ubezpieczeni, ci, którym ZUS ustalał emeryturę z urzędu, którzy już takiego wyboru nie mieli i nie mogli zdecydować, aby odczekać chwilę, odczekać kilka miesięcy i uniknąć tego niekorzystnego zjawiska. W 2020 roku ustawodawca postanowił, żeby rozwiązać ten problem na przyszłość, ale nasi poprzednicy, choć rozwiązali ten problem na przyszłość, już dzisiaj się z nim nie mierzymy, zostawili te 10 lat emerytów, którzy przechodzili na emeryturę w czerwcu. Nie rozwiązali problemu za lata 2009-2019, a my postanowiliśmy tę niesprawiedliwość odwrócić i dzięki ustawie, która wchodzi w życie 1 stycznia do ponad 100 tys. emerytów i rencistów rodzinnych popłynie 280 mln zł, które przełoży się średnio na podwyżkę emerytury i renty rodzinnej o 200 kilkadziesiąt zł. Chcemy wyrównać tę historyczną niesprawiedliwość, podwyższyć świadczenia, rozwiązać problem, który jest po prostu nieracjonalny, bo przecież im dłużej pracujemy, tym świadczenie powinno być wyższe, a na pewno o tym, że świadczenie jest niższe, nie powinien decydować miesiąc, w którym na emeryturę przechodzimy. To zmiana ważna, zmiana oczekiwana. W pierwszym kwartale 2026 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyda decyzję wobec wszystkich emerytów i rencistów rodzinnych, których ta zmiana dotyczy, wyda decyzję podwyższające świadczenie, emeryturę, rentę rodzinną. Te podwyższone świadczenia najpóźniej trafią do emerytów i rencistów rodzinnych w kwietniu, w stosunku do tych, wobec których decyzje wydano na koniec marca, a płatność emerytury przypada w kwietniu. To duża, oczekiwana zmiana. Cieszymy się, że udało się po latach ten problem rozwiązać.