Tomasz Szymański krytykuje projekt zmian w Kodeksie pracy

Panie Marszałku, serdecznie dziękuję. Panie Marszałku, Panie Ministrze, Wysoka Izbo, mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej dotyczące poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy kodeks pracy zawartego w druku nr 2296. Szanowni Państwo, przed chwilą poseł reprezentujący wnioskodawców przedstawił Wam zakres zmian objętych procedowanym projektem ustawy i ja nie chcąc tracić czasu Wysokiej Izby na kolejne streszczanie tegoż projektu, pozwolę sobie w miarę możliwości krótko, aczkolwiek pracując nad tak przygotowanym, a w zasadzie słabo przygotowanym projektem, krótko zapewne nie będzie, ale jednak przedstawię uwagi dotyczące zakresu proponowanych zmian. Jak wszyscy wiemy od 2004 roku Polska jest członkiem Unii Europejskiej. Przynależność do tej organizacji oprócz licznych przywilejów nakłada na nas również wiele obowiązków. Jednym z nich jest dostosowywanie wewnętrznej litery prawa państwa członkowskiego do prawa unijnego, czyli dyrektyw unijnych. Jedną z tych dyrektyw jest dyrektywa Rady z dnia 28 czerwca 1999 roku dotycząca porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców, Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych. Dyrektywa ta, a w zasadzie porozumienie stanowiącej załącznik w czytelny sposób określa zasady niedyskryminacji i środki zapobiegania nadużyciom w odniesieniu do umów o pracę zawieranych na czas określony, w stosunku do umów o pracę zawieranych na czas nieokreślony. Zgodnie z klauzulą 4 ust. 1 porozumienia pracownicy zatrudniani na czas określony nie będą traktowani w sposób mniej korzystny niż porównywalni pracownicy zatrudniani na czas nieokreślony. Jedynie z tego powodu, że pracują na czas określony. Chyba, że zróżnicowane traktowanie uzasadnione jest powodami o charakterze obiektywnym. Zarówno obecnie obowiązujący, jak i proponowane w procedowanym projekcie zapisy artykułu 25 prim oraz artykułu 33 kodeksu pracy nie spełniają wymogów określonych w przywołanej przed chwilą dyrektywie. Obecne brzemienie artykułu 25 prim nie spełnia wymogów określonych w dyrektywie w zakresie odniesienia się do wszystkich, powtarzam, wszystkich tzw. terminowych umów o pracę. Należy pamiętać, że zgodnie z klauzulą 3 ust. 1 porozumienia przez pracownika zatrudnionego na czas określony rozumie się osobę, która zawarła umowę o pracę lub stosunek pracy bezpośrednio między pracodawcą a pracownikiem. A termin wygaśnięcia umowy o pracę lub stosunku pracy jest określony przez obiektywne warunki, takie jak nadejście dokładnie określonej daty, wykonanie określonego zadania lub nastąpienie określonego wydarzenia. Mając na wadze powyższy zapis oraz nomenklaturę prawną, osobą zatrudnioną w ramach umowy o pracę na czas określony nie będzie tylko osoba, która w polskiej nomenklaturze prawnej posiada umowę zawartą na czas określony, ale również osoba posiadająca zawartą umowę o pracę na okres próbny, na czas określony, zawarty w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności czy na czas wykonania określonej pracy. Proponowana przez Sojusz Lewicy Demokratycznej zmiana nie tylko nie uzupełnia wskazanych przed chwilą wymogów, lecz dodatkowo je pogłębia, wprowadzając napiętnowaną w dyrektywie nierówność polegającą na korzystniejszym traktowaniu pracowników zatrudnionych w zakładach pracy, w których funkcjonują związki zawodowe lub tworzony jest regulamin pracy w stosunku do pracowników zatrudnionych w zakładach pracy, gdzie te instytucje nie istnieją. Pominę tu fakt niezgodności zapisów tegoż artykułu z istotą układów zbiorowych pracy oraz regulacji regulaminu pracy, jak i ich miejsca w hierarchii źródeł prawa. W przypadku niezgodności obecnie obowiązujących zapisów artykułu 33 Kodeksu Pracy z cytowaną wcześniej dyrektywą niezgodność ta dotyczy nierównego, ewentualnego okresu wypowiedzenia umów o pracę zawartych na czas określony w stosunku do umów o pracę zawartych na czas nieokreślony. Zapisy tegoż artykułu należałoby dostosować do zapisów artykułu 36, w którym wyszczególnione zostały okresy wypowiedzenia umów o pracę zawartych na czas nieokreślony, a nie wprowadzać, jak to zrobili posłowie i wnioskodawcy inne. Ponadto procedowany dziś projekt ustawy zakłada wprowadzenie zmian artykułu 47 prim określającego wysokość należnego pracownikowi odszkodowania w razie niezgodnego z prawem wypowiedzenia przez pracodawcę umowy o pracę na czas nieokreślony oraz artykułu 58 określającego wysokość należnego pracownikowi odszkodowania w razie niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia. W przesłanych przez prezesa Sądu Najwyższego uwagach do projektu ustawy słusznie zwrócono uwagę, iż przepisy te są częścią szerszej grupy przepisów, które regulują roszczenia przysługujące pracownikowi w razie niezgodnego z prawem wypowiedzenia lub rozwiązania bez wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę. Zmienianie poszczególnych przepisów w tej regulacji powinno być dokonywane z uwzględnieniem całości zasad, na jakich ta regulacja została oparta. Kolejnymi błędami, którymi obarczony jest ten projekt są niedoprocyzowane sformułowania oraz brak przepisów przejściowych pozostawiające szeroki zakres interpretacyjny proponowanych zmian. Panie Marszałku, pozwoli Pan już zmierzam do końca. Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Klub Parlamentarny Platformy Obywatelskiej dostrzega potrzebę wprowadzenia szerokich zmian dotyczących sposobu zawierania i wypowiadania umów o pracę zawieranych na czas określony. Zdajemy sobie sprawę, że umowy te nie dla każdego pracownika są satysfakcjonujące i chętnie wykreślilibyśmy je z kodeksu pracy. Z drugiej strony dostrzegamy potrzeby gospodarki oraz ryzyko wiążące się z likwidacją umów o pracę zawieranych na czas określony. Wiemy również, że oprócz najważniejszego dla nas wymiaru społeczno-gospodarczego, ważnym jest wypełnianie zobowiązań nałożonych na nas w momencie przystąpienia do Unii Europejskiej. W związku z tym Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska jeszcze przed złożeniem przez SLD do Laski Marszałkowskiej procedowanego dziś projektu ustawy wystąpił do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z pytaniem, czy projektowane są zmiany kodeksu pracy w zakresie omawianej dziś materii. Z informacji uzyskanej od obecnego tutaj ministra Mleczki wynika, iż prace są prowadzone. Mając na wadze liczne błędy obarczone w tym projekcie oraz prace Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w zakresie dostosowania przepisów kodeksu pracy do przepisów dyrektywy Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska składa wniosek o odrzucenie projektu ustawy w pierwszym czytaniu. Dziękuję serdecznie.