Kazimierz Smoliński o zanikających połączeniach Polska-Słowacja

Przechodzimy do pytania drugiego. Zadają je posłowie Wojciech Buczak i Piotr Babinic z Klubu Prawo i Sprawiedliwość w sprawie braku funkcjonowania regularnych przewozów osób publicznych w transporcie zbiorowym pomiędzy Polską a Słowacją do ministra infrastruktury i budownictwa. Jako pierwsze pytanie zadaje pan poseł Wojciech Buczak. Pani Marszałek, Panie Ministrze, Wysoka Izbo. Obecnie między Polską i Słowacją praktycznie nie funkcjonują regularne przewozy osób publicznym w transportem zbiorowym. Paradoksalnie pomimo zniesienia granic i otwarcia przepływu osób przewozy autobusowe jak i kolejowe między naszymi krajami zamarły. Zlikwidowane niemal wszystkie połączenia kolejowe, np. przez przejście graniczne w Muszynie i Łubkowie nie kursuje ani jeden pociąg pasażerski. Przyczyn tego stanu rzeczy jest wiele, m.in. zaniedbania w ostatnich latach w dziedzinie utrzymania i rozbudowy infrastruktury drogowej i kolejowej, ale też problemy natury biurokratycznej przy załatwianiu pozwoleń na przewozy międzynarodowe oraz brak koordynacji połączeń i rozkładu wjazdy między obydwoma stronami granicy. Skutecznym rozwiązaniem tego problemu byłoby zawarcie polsko-słowackiej umowy międzynarodowej, na mocy której lokalne transgraniczne połączenia autobusowe i kolejowe byłyby traktowane jako połączenia krajowe oraz uproszczenie procedur dopuszczenia do ruchu polskich i słowackich pojazdów szynowych na liniach kolejowych w rejonie przygranicznym. W ostatnich miesiącach dzięki takiej oddolnej społecznej inicjatywie pasjonatów kolei znakomicie rozwinęły się przewozy kolejowe i innowacyjne projekty turystyczno-kolejowe na terenach południowych województwa podkarpackiego, podobnie zresztą też w Małopolsce. Podobne inicjatywy powstają po stronie słowackiej. Niestety ich rozwój jest hamowany przez właśnie te przeszkody biurokratyczne. Pod koniec maja, w ubiegłym tygodniu, w następnym tygodniu odbędzie się w województwie podkarpackim wyjazdowe posiedzenie Komisji Infrastruktury, podczas którego przewidziano m.in. spotkanie z przedstawicielami samorządu lokalnego ze Słowacji w celu omówienia możliwych form współpracy, współdziałania w tej dziedzinie. W związku z tym zadajemy pytanie, czy w kontaktach na poziomie rządowym między Ministerstwem Infrastruktury i Budownictwa i jego słowackim odpowiednikiem zostały podjęte lub są planowane rozmowy na temat rozwiązania problemów komunikacyjnych na terenach przygranicznych? Dziękuję bardzo. Na pytanie odpowie sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Budownictwa, pan Kazimierz Smoliński. Ale zanim udzieli pan odpowiedzi, pozwoli pan, że przywitam młodzież z gimnazjum nr 1 w Ełku, które przysłuchuje się dzisiejszym obradom. Bardzo proszę, panie ministrze. Dziękuję, pani marszałek. Wysoka Izbo. Odpowiadając na pytanie pana posła, trzeba stwierdzić, że znikoma skala transgranicznych przewozów pasażerskich jest pochodną dwóch czynników. Jeden to jest niedostateczna infrastruktura, a druga też to jest niski poziom podaży i popytu na takie usługi na rynku lokalnym. Niestety w tych kontaktach polsko-słowackich ten ruch jest mały. Robi się pewne zamknięte koło. Nie ma ruchu, nie ma infrastruktury. Drudy z kolei mówią, że nie ma infrastruktury, nie ma ruchu. Także w dziedzinie infrastruktury w latach 2016-2017 drogowej nastąpi jednak otwarcie połączenia drogi ekspresowej S69 po stronie polskiej oraz autostale D3 po stronie słowackiej w rejonie z Wardonia i z Kalitego. Jest to część korytarza sieci bazowej europejskiej. Z inicjatywy polskiej ministrowy do spraw transportu Polski, Litwy, Rumunii, Słowacji, Turcji, Ukrainy i Węgier podpisali deklarację łańcuchką 2, w której zobowiązali się do działań na rzecz jak najszybszego ukończenia szlaku drogowego Via Carpatia, gdzie ma być droga ekspresowa S19 po stronie polskiej oraz R4 po stronie słowackiej. Prowadzone są również działania na rzecz poprawy infrastruktury kolejowej. Projekt inwestycji kolejowej związany jest z budową nowej linii Podłęże-Szczyżyc-Mszana-Dolna-Tymbarg ujęty jest obecnie na liście rezerwowej w Krajowym Programie Kolejowym do roku 2023. Trwa proces aktualizacji tego programu. Z uwagi na wagę projektu budowa nowej linii Podłęże-Piekiełko podjęto działania w celu określenia wszystkich dostępnych źródeł, jego finansowania oraz podziału projektu na etapy. Budowa linii Podłęże-Piekiełko oraz modernizacja linii kolejowej 104 ma być podzielona na trzy etapy. Pierwszy etap to jest przygotowawczy wykup gruntów, koszt 340 mln. Drugi etap modernizacja linii kolejowej 104 koszt ponad 3 mld. i trzeci etap budowa linii Podłęże-Piekiełko koszt 3,5 mld. I tutaj chcemy, żeby źródło finansowania było z planu Junckera. W ramach prowadzonej aktualizacji Krajowego Programu Kolejowego zabezpieczone są środki na realizację etapu pierwszego podczas prowadzenia działania na listę podstawową Krajowego Programu Kolejowego. Realizacja zadania pozwoli na utworzenie alternatywnego szlaku dla połączeń ze Słowacją przez istniejące przejście graniczne w Muszynie. Chciałbym powiedzieć, że organizatorem publicznego transportu zbiorowego realizowanego w strefie transgranicznej zgodnie z ustawą o publicznym transporcie zbiorowym jest organizator właściwy względu na obszar lub zasięg przewozów, czyli odpowiednio gmina, związek międzygminny, powiat, związek powiatów, związek powiatów gminny, związek metropolitarny, województwo. Minister właściwy do spraw transportu jest organizatorem publicznego transportu zbiorowego w odniesieniu do międzywojewódzkich i międzynarodowych przewozów pasażerskich w transporcie kolejowym. Lokalne przewozy pasażerskie między Polską i Słowacją realizują koleje śląskie przez przejście w Zwardoniu, natomiast przewozy dalekobieżne uruchamiane są na polskim odcinku przez PKP Intercity, które kursują tranzytem przez Czechy. Nie posiadamy informacji na temat planów Słowackiego Ministerstwa Transportu co do rozwoju przewozów pasażerskich z pocztą, natomiast planowane są podjęcie kwestii usprawnienia publicznego transportu transgranicznego pasażerskiego na polsko-słowackim pograniczu, na jej bliższym dwustronnym spotkaniu. W tym celu obie strony przewidują spotkanie w ramach polsko-słowackiej ministerialnej grupy do spraw współpracy transportowej. Na spotkanie tym powinna nastąpić wymiana doświadczeń, zostać podjęte uzgodnione, ustalone priorytety, uzgodniony wspólny program działania oraz omówione, jakie ograniczenia istnieją w prawie wewnątrz krajowym obu państw, a także cel i zakres ewentualnej przyszłej umowy, bądź oddzielnych umów, jeżeli strony stwierdzą taką potrzebę. Do tej pory mamy umowę z tyśnienia 1994 roku. Te rozmowy będą realizowane w tym roku. Planujemy spotkanie polsko-słowackiej grupy międzyrządowej, ale wcześniej jeszcze ministerialna grupa do spraw współpracy transportowej w tym roku też powinna na jesieni się spotkać, gdzie te problemy, o których pan poseł mówił, będą omawiane. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo, panie ministrze. Bardzo proszę o drugie pytanie, które zadaje pan poseł Piotr Babiniec, Klub Prawo i Sprawiedliwość. Dziękuję bardzo, panie marszałek. Panie ministrze, w tej chwili infrastruktura rzeczywiście kolejowa na Podkarpaciu i w kontekście połączenia z Łacją jest słaba, ale jest już duży popyt dzięki działaniom samorządu województwa podkarpackiego i także, czy przede wszystkim, inicjatywom lokalnym, oddolnym. Natomiast panie ministrze, w związku z pracami nad rewitalizacją infrastruktury kolejowej polsko-słowackiego przejścia granicznego w Łubkowie oraz modernizacją linii kolejowej Rzeszów-Jasło, a także Jasło-Krosno-Sanok-Zagórz i następnie do Łubkowa istotna jest jeszcze jedna koncepcja. Mianowicie wykonanie łącznika kolejowego bardzo znacząco skracającego czas podróży koleją z Rzeszowa do Krosna i w Bieszczady, jak również obniżenie torów na odcinku wschodnia część miasta Krosna. Projekt jest bardzo dobrym uzupełnieniem strategicznych prac nad rewitalizacją przejścia kolejowego w Łubkowie, a pamiętając o zerwaniu przejścia kolejowego w Muszynie na skutek powodzi w 2010 roku, tym bardziej konieczne jest działanie w kierunku Łubkowa także ze względu na transport nie tylko pasażerski, ale właśnie na przewóz transportowy kolejowy. I są prowadzone w tej sprawie budowę tego łącznika rozmowy samorządne województwa z PKP Polskie Linie Kolejowe. Zwracam się w związku z tym z pytaniem, czy może prośbą o włączenie tego projektu do strategicznych zadań w ramach modernizacji infrastruktury kolejowej w kontekście tak ogólnopolskim, jak to nasz graniczny w ramach rozwoju współpracy i komunikacji Polski z krajami karpackimi. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo panie pośle. Ponownie odpowiada sekretarz stanu Ministerstwii Infrastruktury i Budownictwa pan minister Kazimierz Smoliński. Dziękuję pani marszałek, wysoka izbo. Panie pośle, nie planowane jest realizacja połączeń w kierunku przejścia granicznego. Chcemy tylko ewentualnie ten łącznik między Przeworskiem a Jasłem realizować. Natomiast nie ma w planie realizacji jakiejś nowej linii kolejowej czy rewitalizacji linii w kierunku przejścia granicznego. Być może, że po prostu środki w krajowym programie kolejowym są ograniczone i musimy zrealizować te inwestycje, które mają strategiczne znaczenie dla państwa polskiego. W tej chwili to przejście graniczne nie jest traktowane jako strategiczne i w tym planie się nie znalazło. Być może, że jeżeli byłyby jakieś rezerwowe środki, to można by to realizować. Ale na dzisiaj niestety nie możemy takiej obietnicy złożyć, że realizacja tej inwestycji w kierunku tego przejścia nie jest planowana. Także tutaj niestety odpowiedź jest negatywna. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo Panie Ministrze.