Teresa Wargocka pyta o skuteczność Centrów Usług Społecznych

Jako pierwsza pytanie zada Pani Poseł Ulszula Rusecka. Bardzo proszę. Bardzo dziękuję Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Panie Minister. Kończy się rok, w którym funkcjonuje inicjatywa ustawodawcza Pana Prezydenta Rzeczypospolitej Andrzeja Dudy, która mówi o tworzeniu centrów usług społecznych. Centrum usług społecznych może być tworzone na poziomie lokalnym. Są to takie struktury koordynujące i integrujące wszystkie działające usługi społeczne. Zwiększy się dostęp mieszkańców do tego rodzaju usług, a samorządom gminnym umożliwia trafniejsze i bardziej kompleksowe odpowiadanie na rosnące i zmieniające się potrzeby mieszkańców. Tworzenie centrów to jest dodatkowa możliwość, to nie jest obowiązek. Wiem, że w ministerstwie został rozpisany konkurs. Tworzone są centra usług w naszym kraju. Chciałabym zapytać, jak to wygląda, ile w wielu gminach zgłoszono o taką inicjatywę, ile powstało przez ten rok centrów usług i czy już możemy ocenić, jak się sprawdzają. To jest bardzo krótki czas, ale chciałabym zapytać, czy ta inicjatywa pana prezydenta zadziałała po prostu. Bardzo dziękuję. Bardzo dziękuję pani poseł. Teraz pytanie zada pani poseł Teresa Wargocka. A dodatkowe to chyba później. Przepraszam bardzo. Poprosimy teraz panią minister. Przepraszam bardzo. Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Z inicjatywy pana prezydenta Andrzeja Dudy powstała ustawa, została przyjęta ustawa o powstaniu i koordynacji Centrum Usług Społecznych. Jest to rozwiązanie na poziomie lokalnym, nowatorskie, pilotażowe i przede wszystkim mające na celu skoordynowanie działań w zakresie szeroko rozumianej polityki społecznej na terenie danej gminy. Przede wszystkim chodzi tutaj o szersze spojrzenie na usługi zarówno pomocy społecznej, wolontariat, wsparcie osób niepełnosprawnych, ale także wsparcie szeroko rozumianych rodzin. Centra Usług Społecznych są nową jednostką organizacyjną. Mogą powstawać w dwojaki sposób, w dwóch trybach. Jako przekształcenie istniejących już ośrodków pomocy społecznej w Centra Usług Społecznych. Wówczas centrum będzie funkcjonowało na obszarze jednej gminy, przyjmując przy tym obecnie cały ośrodek pomocy społecznej. Albo mogą być te centra powstać na porozumienia dwóch lub więcej gmin i będą świadczyły właśnie takowe usługi dla całego terenu kilku gmin, które zawarły z sobą porozumienie. Koordynacja usług, jeżeli chodzi o Centra Usług Społecznych, przede wszystkim skoordynowanie polityki społecznej, polityki rodzinnej, promocja ochrona zdrowia, promocja kultury, edukacji, polityki prorodzinnej, ale także wspieranie osób niepełnosprawnych. Celem Centrum Usług Społecznych jest integrowanie i koordynowanie usług świadczonych przez różnych lokalnych usługodawców, zarówno publicznych, ale także tych niepublicznych. Centra Usług Społecznych odpowiadają przede wszystkim na potrzeby mieszkańców. Centra Usług mogą być adresowane dla lokalnej społeczności szerzej, w zależności od zawartych porozumień, także tych międzygminnych. Oczywiście funkcjonowanie dla mieszkańców jest bezpłatne, mają charakter pomocowy, również szeroki wolontariat jest skupiony wokół Centrów Usług Społecznych. Jak wygląda sytuacja, jeżeli chodzi o Centra Usług Społecznych? Obecnie na terenie kraju, a przypomnę, że program tak naprawdę w tym roku rozpoczął swoje funkcjonowanie, funkcjonuje pięć centrum… Czy można prosić o wyciszenie rozmów? Funkcjonuje pięć Centrów Usług Społecznych. Te centra powstały w województwie lubuskim jedno, w województwie mazowieckim jedno, w województwie śląskim dwa, w zachodniopomorskim jedno. Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej ogłosiło konkurs skierowany dla samorządów 31 grudnia ubiegłego roku z budżetem 100 milionów złotych na cztery typy… Możliwość skorzystania na funkcjonowanie czterech typów Centrów Usług Społecznych. Typ pierwszy dotyczy Centrów Usług Społecznych działających na obszarze jednej gminy. Centrum powstaje na bazie przekształcenia Ośrodka Pomocy Społecznej. Tutaj są takie podkategorie gminy do 5 tysięcy mieszkańców oraz gminy od 5 do 100 tysięcy mieszkańców i gminy powyżej 100 tysięcy mieszkańców. Typ drugi to Centra Usług Społecznych działających na obszarze dwóch lub więcej gmin. Powstałe na podstawie właśnie porozumienia międzygminnego, o którym już wspominałam. Typ trzeci to Centra Usług Społecznych działające na obszarze gminy powyżej 100 tysięcy mieszkańców, które powstają poprzez utworzenie nowej jednostki organizacyjnej. Typ czwarty to Centra Usług Społecznych działające w miastach na prawach powiatu. Tutaj z wyłączeniem miast wojewódzkich, bo one mogą skorzystać na bazie typu trzeciego. I jak wygląda rozstrzygnięcie konkursu? Bo część tych zadań jeszcze trwa. W odpowiedzi na konkurs zgłosiło się 52 samorządy z wnioskami na kwotę 149 milionów złotych. Przypomnę, że budżet, który na to zadanie mieliśmy zabezpieczony to 100 milionów złotych. Na chwilę obecną w ramach już pierwszej rundy konkursu podpisano 21 umów na dofinansowanie na kwotę 62 milionów złotych. 12 projektów jest w trakcie podpisania umów na kwotę 32 milionów złotych. A w drugiej rundzie złożone zostały trzy wnioski, gdzie jeden już też jest podpisany. Także kwota 100 milionów złotych będzie wydatkowana. Powstaną z umów, które podpisujemy 34 centra usług społecznych. I przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że jest to rozwiązanie pilotażowe. Po tym pilotażowym rozwiązaniu, po zebranym ewaluacji tego programu, będziemy chcieli stworzyć rozwiązanie ustawowe, wykorzystując doświadczenia tego trzyletniego programu, aby takie centra mogły funkcjonować już na bazie zebranych doświadczeń w całym kraju. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo Pani Minister. Proszę teraz o zadanie pytania Panią Poseł Teresę Wargocka. Dziękuję bardzo Panie Marszałku. Centra Usług Społecznych to jest taki nowy model, nowoczesny model prowadzenia polityki społecznej przez jednostki samorządu terytorialnego, bo tam, że tak powiem, zapadają decyzje, w jaki sposób ta polityka społeczna w dużym wymiarze, w tej chwili realizowana w zakresie pomocy finansowej, jest realizowana. Oczywiście, tak jak Pani Minister powiedziała, wiemy z ustawy, organizacje pozarządowe są w zasadzie tymi instytucjami, organizacjami, które przy Centrum Usług Wspólnych wchodzą w skład tego centrum, współpracują. Chciałam zapytać Panią Minister, czy są jakieś sygnały? Ponieważ ja się spotkałam z taką opinią Andrzej Osów, że za tym rozwiązaniem takim modelowym, który buduje społeczeństwo obywatelskie i taką prawdziwą więź, trzeba większą uwagę zwrócić również na źródła finansowania organizacji pozarządowych, żeby ten potencjał wnosiły do centrów. I czy jest możliwe po dobrym pilotażu, dobrych wnioskach, żeby takie centra nie były fakultatywne? Dziękuję. Dziękuję bardzo. Proszę bardzo Pani Minister. Szanowny Panie Marszałku, Szanowni Państwo. Odpowiadając na pytanie Pani Poseł, za które bardzo dziękuję, bo przede wszystkim fakultatywne rozwiązania są tworzone po to, aby wypracować jak najlepszy model dalszej pracy, dalszego funkcjonowania. Centra usług społecznych są bardzo potrzebne. Natomiast model wypracowania, żeby to był model idealny, do którego dążymy i aby samorządy były zadowolone, a przede wszystkim, żeby byli zadowoleni mieszkańcy, między innymi organizacje pozarządowe lub organizacje wolontarystyczne, jest oparty właśnie ten nasz pilotaż na zbieraniu informacji, ewaluacji programu. I na zakończenie, bo to jest program trzyletni, który finansujemy to 100 milionów złotych, zebrane informacje mają nam służyć do tego, aby zostało wprowadzone ustawowe, trwałe rozwiązanie. Taki jest sens w sumie pilotaży, bo te pieniądze powinny nam właśnie dać przede wszystkim służyć mieszkańcom, służyć Polkom, Polakom, ale przysłużyć się do wprowadzenia stałych, systemowych rozwiązań, bo to daje też system finansowania dla samorządu. Dziękuję bardzo. Bardzo dziękuję Pani Minister.