Lidia Burzyńska o ograniczeniach w używaniu 'kancelaria prawna'

Przechodzimy do kolejnego pytania. Pytanie jest w sprawie regulacji dotyczących usług prawniczych skierowane do ministra sprawiedliwości. Powiadać będzie podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, pan Marcin Warków. Pytanie, pierwsze pytanie zada pani poseł Anna Milczanowska, Prawo i Sprawiedliwość, bardzo proszę. Pani marszałek, panie ministrze, obecnie w rejestrze REGON wpisanych jest ponad 20 tysięcy kancelarii prawnych. Często nie są to firmy prowadzone przez adwokatów ani radców prawnych. Ci, zwłaszcza prowadzący indywidualną działalność, zazwyczaj używają określenia kancelaria adwokacka lub radcowska. Dziś możliwość założenia działalności gospodarczej pod nazwą kancelaria prawna nie jest w żaden sposób ograniczona. Przedsiębiorca takie nie musi mieć prawniczego wykształcenia ani kwalifikacji. Nie obowiązuje go tajemnica zawodowa, zasady etyki zawodowej, ani obowiązek posiadania obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Jednocześnie niska świadomość obywateli w tym zakresie sprawia, iż korzystając z usług owych kancelarii są przekonani o licznych obostrzeniach dotyczących sposobu wykonywania przez nie usług prawnych. Czy ministerstwo planuje wprowadzić ograniczenia w używaniu w firmie przedsiębiorców określenia kancelaria prawna tak, by możliwość ich używania była zastrzeżona tylko dla podmiotów trudniących się profesjonalną pomocą prawną? Proszę bardzo, panie ministrze, o udzielenie odpowiedzi. Pani Marszałek, Wysoka Izbo, Szanowna Pani Poseł, proszę Państwa. Na wstępie wymaga podkreślenia fakt, iż obecnie ani ustawa o prawo o adwokaturze, ani ustawa o radcach prawnych nie posługują się pojęciem kancelaria prawna. Posługują się natomiast pojęciem kancelaria adwokacka i kancelaria radcy prawnego. Artykuł 4a ust. 1 prawo o adwokaturze i artykuł 8 ust. 1 ustawy o radcach prawnych wskazują, że adwokat i radca prawny wykonują zawód odpowiednio m.in. w kancelarii adwokackiej i w kancelarii radcy prawnego. Natomiast jeśli chodzi o formę kancelarii prawnej, o którą pani poseł pyta, to ta działalność jest poddana ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. W artykule 6 ust. 1 tej ustawy czytamy, iż podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach. Wyjątki od tej zasady dotyczą jedynie wykonywania regulowanej działalności gospodarczej lub działalności gospodarczej podlegającej koncesjonowaniu. Stąd też od decyzji ustawodawcy zależy, czy w tym kierunku zostaną wprowadzone regulacje, koncesje i ograniczenia, jeśli chodzi o pytanie pani poseł. Do tego katalogu wyjątków od swobodnej działalności gospodarczej zostanie dodany kolejny właśnie wprowadzenie działalności w formie kancelarii prawnej. Kwestie te jednak nie są, nie leżą w kompetencjach ministra sprawiedliwości, ale w kompetencjach ministra właściwego do spraw gospodarki. Dlatego, że to jest już nie nasza dziedzina działalności gospodarczej, to nie jest dziedzina ministra sprawiedliwości. Trzeba jednak podkreślić, że występuje już ochrona tytułów adwokata i radcy prawnego. Pod koniec lat 90., kiedy to dochodziło w praktyce do nadużywania tych tytułów i posługiwania się nimi przez osoby nieuprawnione, ustawodawca zdecydował się wprowadzić stosowne zmiany ustawą z dnia 22 maja 1997 roku o zmianie ustawy prawo o adwokaturze, o radcach prawnych i innych ustaw. Właśnie wprowadził rozwiązanie polegające na ochronie tych tytułów zawodowych. Adwokat i radca prawny, artykuł 1 ust. 4 prawo o adwokaturze i artykuł 1 ust. 2 ustawy o radcach prawnych chronią te dwa tytuły zawodowe. I w związku z tym komplementarnie kodeks wykroczeń przewiduje karalność zachowań polegających na przywłaszczaniu sobie tych tytułów. Artykuł 61, paragraf 1 kodeksu wykroczeń. Także mając powyższe na uwadze, chciałbym wskazać na fakt, iż mamy do czynienia już z ochroną pojęcia kancelaria, adwokacja, kancelaria radcy prawnego. Z drugiej strony mamy ustawę o sprawie działalności gospodarczej, która nie jest naszą domeną. Natomiast na marginesie jedynie chciałbym zwrócić uwagę, iż na rynku funkcjonuje wiele kancelarii prawnych w szerokim oznaczeniu tego słowa, które są też zorganizowane wedle zasad kodeksu spółek handlowych. To są spółki cywilne, to są spółki ZOO i tutaj najczęściej w firmie tej nazwie, czyli w firmie mamy określenie, bądź to nazwisk, bądź jakiś inny sposób jest wskazanie, iż to osoby, które są wspólnikami w tym momencie kierują tego typu spółką. Także mamy różne formy prowadzenia działalności adwokackiej, wykonywania zawodu i świadczenia pomocy prawnej. Natomiast co do kwestii, o którą pani poseł pyta, to już minister właściwie spraw gospodarki. Dziękuję bardzo. Dziękuję. I pytanie dodatkowe zada pani poseł Lidia, nie, Anna Borowiak, przepraszam. Joanna Borowiak. Bardzo dziękuję pani marszałek, panie ministrze. Tak jak pan powiedział, na rynku funkcjonują kancelarie prawne z ograniczoną odpowiedzialnością, na przykład w formie spółek kapitałowych z ograniczoną odpowiedzialnością. Prowadzone są często przez przedsiębiorców nie będących prawnikami. Powinny co prawda wówczas zatrudniać profesjonalnych prawników, ale przepisy nie są w tym względzie na tyle rygorystyczne i jednoznaczne, że po prostu tego nie robią. Nie stanowi to dopuszczalnej formy wykonywania zawodu zaufania publicznego, jakim jest zawód adwokata, radcy czy innych profesjonalnych prawników legitymujących się prawniczym wykształceniem. Nie chodzi też o to, by likwidować te firmy, które funkcjonują, ale o wprowadzenie regulacji, by korzystający z ich usług petenci, obywatele, mieli świadomość, że nie idą do profesjonalnej kancelarii prawnej, która zatrudnia prawników. I teraz pytanie, czy Ministerstwo Sprawiedliwości, widząc problem, zamierza jednak poczynić regulacje wspólnie z Ministerstwem Gospodarki i czy zamierzacie Państwo, czy rozważacie zastosowanie mechanizmów, które ograniczą praktyki rynkowe wprowadzające klientów w błąd? Na pytanie dodatkowe pani poseł Joanny Borowiak odpowie również podsekretarz stanu Ministerstwa Sprawiedliwości, pan minister Marcin Barchoł. Bardzo proszę. Dziękuję Państwu. Pani Marszałek, Pani Poseł. W istocie, tak jak już Pani Poseł zwróciła uwagę, na rynku funkcjonuje wiele różnego rodzaju określeń. Przykład właśnie działalność w formie spółek ZOO czy też spółek jawnych. To jest działalność, która występuje pod nazwą firmą ani nie kancelaria prawna, ani kancelaria adwokacka, bo strażadcy prawnego, ale na przykład Kowalski i wspólnicy. Dlatego też ja tylko wskazuję na problem, ogromny problem legislacyjny z uregulowaniem tej kwestii, oprócz tego, o czym mówiłem wcześniej, z kompetencjami ministra właściwego ds. gospodarki. Także ten temat, to zagadnienie jest niezwykle kompleksowe i złożone, albowiem również w tym wypadku dotykałoby firm, kancelarii adwokackich, które w tytule nie mają ani nazwy kancelaria adwokacka, ani kancelaria prawna, tylko właśnie na przykład nazwiska partnerów bądź wspólników. Nie wiem, szczerze mówiąc, jak można byłoby to uregulować, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom pań posłanek. Natomiast powiadam, to, co jest naszą dziedziną w dziedzinie Ministra Prawiedliwości, jest uregulowane. Jest uregulowana zarówno nazwa kancelarii adwokackiej, kancelarii radcy prawnego, jak i ochrona tytułu zawodowego adwokata lub radcy są już uregulowane. Minister właściwy ds. gospodarki tutaj ma rolę wiodącą w tym zakresie i też nie mi przesądzać w tym momencie i panu ministrowi tutaj narzucać jakieś oczekiwanie ze strony sprawiedliwości. Dziękuję bardzo.