Zgłoś uwagi

Senator Stanisław Gogacz - Wystąpienie z dnia 05 maja 2020 roku.

Ustawa o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r.

Brak odpowiedniej wtyczki Adobe Flash Player

Ściągnij
6 wyświetleń
0

Stenogram

Senator Stanisław Gogacz:

Dziękuję bardzo, Panie Marszałku.

Dyskutujemy dzisiaj nad… No, niektórzy nazywają tę ustawę pocztową, korespondencyjną. W nomenklaturze konstytucyjnej jest to ustawa, a nie jakiś projekt ustawy. Otrzymaliśmy ją z Sejmu, tak że z wielkim szacunkiem powinniśmy do niej podchodzić, zwłaszcza że chodzi o ustawę o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r.

Dyskutujemy w momencie szczególnym, dlatego że chyba po raz pierwszy w historii odrodzonego Senatu, chyba po raz pierwszy od 1989 r., ustawa, która przychodzi z Sejmu… Niezależnie od tego, o jakiej randze ustaw mówimy – czy o tych ważniejszych, kodeksowych, czy o tych politycznych, czy też o zwykłych ustawach – chyba nie zdarzyło się jeszcze tak, żebyśmy do ostatniej chwili czekali w Senacie na to, ażeby przeprowadzić kolejne czytania. A dzisiaj tak właśnie się stało.

Ci z państwa, którzy nie zrezygnowali z głosu, którzy mieli swoje wystąpienia – oczywiście łącznie z panem marszałkiem, który dokonał prezentacji – przedstawili, przynajmniej według państwa oceny, bardzo ważne argumenty, ale spośród tych argumentów, które prezentowaliście, mało który argument nie mógłby być prezentowany zaraz po 6 kwietnia, czyli na początku tego przedziału czasowego, który mieliśmy w Senacie na opracowanie tej ustawy. Ta prezentacja, Panie Marszałku, mogła się odbyć na początku kwietnia. Pan nie potrzebował do tej prezentacji ekspertyz i wypowiedzi konstytucjonalistów, wypowiedzi samorządów zawodowych czy też innych gremiów, które wystosowały w tym zakresie swoje opinie. Pan przewodniczący Komisji Ustawodawczej ma takie prawo, żeby wystosować do ekspertów, do autorytetów w danej dziedzinie, zapytanie czy też prośbę o ekspertyzę, ale może też zaznaczyć, w jakim czasie chciałby otrzymać odpowiedzi. Tak że oczekiwanie na te opinie przez 30 dni nie miało, oczywiście według mojej oceny, uzasadnienia. No ale tak się stało, jak się stało, i obradujemy w takiej właśnie formule.

Chciałbym w związku z tym powiedzieć, że tu ważny jest przede wszystkim aspekt prawny, a to dlatego, że mamy do czynienia z konkretną sytuacją. Znamy artykuł konstytucji, art. 127, który mówi o tym, że kadencja prezydenta trwa 5 lat. Trwa 5 lat, więc do 6 sierpnia powinniśmy po prostu… No, 6 sierpnia kończy się kadencja obecnego prezydenta. Jest art. 128 konstytucji, który mówi o tym, że marszałek wyznacza datę wyborów. Jest też art. 131 – ja już dzisiaj o nim mówiłem, zadając pytania, ale miałem wtedy mało czasu. Otóż art. 131 konstytucji w ust. 2 wymienia 5 sytuacji, kiedy marszałek, w razie opróżnienia urzędu prezydenta, może wejść w jego rolę, może wypełniać funkcję prezydenta. Ale wśród tych 5 przesłanek nie ma przesłanki, która by mówiła o tym, że marszałek Sejmu może wejść w rolę prezydenta w sytuacji nieprzeprowadzenia wyborów prezydenckich. A my jesteśmy w takiej właśnie sytuacji. To właśnie od nas zależy, czy my te wybory prezydenckie przeprowadzimy w terminie konstytucyjnym, czyli do 23 maja, czy też stanie się inaczej.

W tych ekspertyzach, które otrzymaliśmy, dominuje aspekt… Mało tego, w zasadzie prawie wszystkie ekspertyzy powołują się właśnie na aspekt zdrowotny, wskazując, że jednak najważniejsze jest zdrowie itd., itd. Wspomniałem już o tym w swoich pytaniach, ale teraz mogę o tym dłużej powiedzieć. Pamiętacie państwo zapowiedź ministra Szumowskiego, ministra zdrowia, który już na początku pandemii zapowiadał, że w okolicach Świąt Wielkanocnych wypowie się w sprawie bezpieczeństwa wyborów prezydenckich 10 maja. I właśnie wtedy, kiedy on mówił, że za miesiąc, za ponad miesiąc, wypowie się w tej sprawie, nikt nie kwestionował jego prawa, jego tytułu do tego, żeby się w tej materii wypowiedzieć. Nikt z państwa nie powiedział wtedy, że jego wypowiedź będzie niemiarodajna, że nie będzie po prostu przez was traktowana poważnie.

Być może gdyby minister zdrowia 17 kwietnia wypowiedział się negatywnie, gdyby powiedział, że wybory 10 maja zagrażają bezpieczeństwu zdrowotnemu, byłby przez was chwalony. A w momencie, kiedy wypowiedział się w ten właśnie sposób… I ja go teraz zacytuję, bo tu przytaczano kilka cytatów mówiących o bezpieczeństwie i o tym, że są różne formy głosowania. Jeżeli chodzi o cytat z tej wypowiedzi z 17 kwietnia, to minister zdrowia powiedział, że wybory w tradycyjnej formie będą bezpieczne za 2 lata, a jeżeli nie będzie ugody między partiami, to bezpieczne będą wybory korespondencyjne, co do których w tym wypadku nie będzie przeciwwskazań. Powtarzam: będą bezpieczne.

Tak samo, jeżeli chodzi o bezpieczeństwo zdrowotne, wypowiedziała się Światowa Organizacja Zdrowia, a konkretnie brytyjska ekspertka europejskiego oddziału Światowej Organizacji Zdrowia, Catherine Smallwood, która powiedziała, że ryzyko transmisji wirusa pomiędzy osobami za pośrednictwem listów i przesyłek jest niskie. W ten sposób odpowiedziała ona na pytanie Polskiej Agencji Prasowej. A to było konkretne pytanie, to było pytanie o bezpieczeństwo wyborów korespondencyjnych w Polsce. Jak dodała brytyjska ekspertka, sposobem transmisji wirusa jest bliski kontakt między ludźmi.

Proszę państwa, można byłoby jeszcze wspomnieć o Nowym Jorku. Tam prawybory mają się odbywać na początku czerwca, a one będą się odbywały właśnie w sposób korespondencyjny. Do tego można dodać argumenty z analogii. One nigdy nie są najlepsze, ale można tu przywołać Koreę Południową czy Bawarię.

Można też oczywiście wspomnieć o tym, co mówił na posiedzeniu 3 połączonych komisji przewodniczący PKW. A mówił on tak: proszę państwa, właśnie w tę niedzielę – a my obradowaliśmy we wtorek, czyli 2 dni później – odbyło się 21 wyborów w tradycyjnej formule. No, nie było z tym żadnych problemów.

Chciałbym jeszcze dodać, że bardzo często, kiedy mówiono o braku bezpieczeństwa zdrowotnego, powoływano się, również w tych ekspertyzach, na pewien fakt. Otóż bardzo często, kiedy pada pytanie, co zrobić w sytuacji, gdy do 6 sierpnia musimy mieć wybranego prezydenta, państwo powołujecie się na to, że można wprowadzić jeden ze stanów nadzwyczajnych. Wcześniej była mowa o jednym ze stanów, a teraz mówi się konkretnie o stanie klęski żywiołowej. Mówię o tym, że państwo widzicie w tym rozwiązanie, m.in. dlatego, że wczoraj nasze komisje obradowały nad uchwałą wzywającą rząd do wprowadzenia stanu klęski żywiołowej. To będzie osobny punkt, będziemy o tym dyskutować. Ale pragnę zwrócić uwagę na to, że wprowadzenie teraz jednego ze stanów nadzwyczajnych, stanu klęski żywiołowej, w momencie, kiedy sytuacja się polepsza, kiedy to bezpieczeństwo zdrowotne jest większe, byłoby… No, gdyby była taka sytuacja, że mamy stan epidemii, ale w tym stanie epidemii pojawia się jeden z tych żywiołów, jedna z tych klęsk, które są wymienione w ustawie o stanie klęski żywiołowej, czyli jakieś osuwiska, wichury, deszcze, powodzie itd., to oczywiście można byłoby o czymś takim mówić. Ale proszę zwrócić uwagę na to, że w ramach stanu epidemii nic takiego się nie pojawiło. A jeżeli już ktoś z państwa chciałby wprowadzić stan klęski żywiołowej, to proszę powiedzieć, co spośród tych właśnie obwarowań, które są obecnie w stanie epidemii… co nie może być wprowadzone teraz, a mogłoby być wprowadzone w stanie klęski żywiołowej.

Tak że apeluję o to, ażebyśmy po prostu nie doprowadzili do takiej sytuacji, że po 6 sierpnia w Polsce nie będzie prezydenta. Dlatego że, no, w takim momencie w oczach opinii światowej bardzo dużo byśmy stracili. Dziękuję bardzo.

Czytaj więcej

Umieść film na stronie
Pliki cookies w naszym serwisie
Informacji zarejestrowanych "cookies" używamy m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do potrzeb użytkowników. Możesz zmienić ustawienia dotyczące "cookies" w swojej przeglądarce internetowej. Jeżeli pozostawisz te ustawienia bez zmian pliki cookies zostaną zapisane w pamięci urządzenia. Zmiana ustawień może ograniczyć funkcjonalność serwisu.
Nie pokazuj więcej tego komunikatu.