Andrzej Matusiewicz: Sprzeciw wobec kryterium wieku w noweli TK
Andrzej Matusiewicz przedstawił stanowisko Klubu Prawa i Sprawiedliwości w sprawie nowelizacji ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Opowiedział się za wprowadzeniem zasady kadencyjności prezesa i wiceprezesa oraz skrytykował wprowadzone kryterium wieku 40–67 lat jako dyskryminujące.
Przebieg prac legislacyjnych
Wypowiedź przypomina etapy procedowania ustawy: projekt prezydenta wniesiony 10 lipca 2013 r., pierwsze czytanie 29 sierpnia 2013 r., prace komisji i komisji nadzwyczajnej oraz drugie czytanie 26 maja 2015 r. Matusiewicz relacjonuje, że propozycje dotyczące powoływania sędziów pojawiły się z inicjatywy posłów Platformy Obywatelskiej, a w trzecim czytaniu przegłosowano kadencję prezesa i wiceprezesa.
Zmiany przyjęte w Senacie i Sejmie
Wskazuje, że ustawa trafiła do Senatu, gdzie 12 czerwca 2015 r. wprowadzono 28 poprawek, w tym usunięto zasadę kadencyjności prezesa i wiceprezesa. Podkreśla, że Sejm 25 czerwca głosował nad poprawkami Senatu i utrzymał to stanowisko, co zdaniem mówcy zmieniło początkowe rozwiązania.
Argument za kadencyjnością
Matusiewicz argumentuje, iż istnieje potrzeba wprowadzenia kadencyjności prezesa i wiceprezesa Trybunału, ponieważ jest to jedyny organ konstytucyjny pozbawiony określonego okresu sprawowania tych funkcji. Zwraca uwagę, że prezes może pełnić funkcję do końca swojej kadencji sędziego, co w praktyce może oznaczać niemal 9 lat, a jednocześnie jest formalnie nieodwoływalny.
Zastrzeżenia do kryterium wieku
Podnosi zastrzeżenia wobec wprowadzonego kryterium wieku 40–67 lat, które jego zdaniem narusza zasadę równości z art. 32 ust. 2 konstytucji i może dyskryminować osoby starsze. Przypomina też zmiany prawne dotyczące osób starszych, wskazując na niekonsekwencję regulacji wiekowych.
Wniosek o poparcie
Na koniec Andrzej Matusiewicz wnosi o poparcie nowelizacji ustawy, podkreślając konieczność doprecyzowania przepisów dotyczących procedur, kadencyjności i kryteriów wiekowych w Trybunale Konstytucyjnym.
Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.
Panie Marszałku, Wysoka Izbo, w imieniu Klubu Prawa i Sprawiedliwości mam zaszczyt przedstawić Państwu stanowisko klubu w zakresie nowelizacji ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Ja się skupię na wywodach przede wszystkim natury prawnej i myślę, że warto przypomnieć jak ta ustawa, która została uchwalona 25 czerwca 2015 roku była procedowana. Niewątpliwie istniała potrzeba uchwalenia tej nowej ustawy. Po 18 latach obowiązywania ustawy z 1 sierpnia 1997 roku przypomnę uchwalonej jeszcze zanim weszła termin wejścia Konstytucji to 17 października 1997. Zwiększyła się ilość spraw, zwiększyła też ich kategoryzacja. Należało precydyjnie określić procedury postępowania w poszczególnych rodzajach spraw. I inicjatorem tej ustawy był prezydent Rzeczypospolitej. Prezydent wniósł swój projekt do Sejmu w dniu 10 lipca 2013 roku. 29 sierpnia 2013 było pierwsze czytanie na posiedzeniu Sejmu. Skierowano projekt ustawy do merytorycznych komisji. Powołano komisję nadzwyczajną do rozpoczęcia przedstawionego przez prezydenta projektu. Prace trwały prawie dwa lata, bo drugie czytanie było 26 maja 2015 roku. I chciałem mocno tutaj podkreślić, że w projekcie pana prezydenta nie było szczególnych przepisów o powoływaniu sędziów Trybunału Konstytucyjnego kończących kadencję w 2015 roku. Te przepisy pojawiły się dopiero z inicjatywy grupy posłów Platformy Obywatelskiej przy drugim czytaniu. I gdy doszło do trzeciego czytania, to oczywiście przegłosowano z tym, że chcę zwrócić uwagę też w wysokiej izbie na to, że wtedy wprowadzono zasadę kadencyjności prezesa Trybunału i wiceprezesa. I były dwa projekty. Projekt posłów Platformy Obywatelskiej, gdzie była kadencja czteroletnia i projekt posłów Prawa i Sprawiedliwości, kadencja trzyletnia. I przegłosowano tą kadencję czteroletnią. I w takim kształcie ta ustawa dostała się do Senatu. Senat 12 czerwca 2015 roku wprowadził 28 poprawek. Między innymi usunął tą zasadę kadencji prezesa i wiceprezesa. I później, gdy Sejm 25 czerwca głosował nad poprawkami Senatu, to to stanowisko utrzymał. Więc tutaj była zmiana stanowiska, czy ma być kadencyjność prezesa i wiceprezesa, czy nie. Bo najpierw głosowano za tym, a później to swoje stanowisko zmieniono. I należy postawić pytanie takie. Czy jest potrzeba nowelizacji tej ustawy? Naszym zdaniem taka potrzeba jest. Ona wynika z kilku istotnych elementów, o czym zresztą mówią też niektórzy profesorowie konstytucjonaliści. Przede wszystkim zdecydowana większość uważa, że powinna być wprowadzona zasada kadencyjności prezesa i wiceprezesa. Gdyż jest jedyny organ w zasadzie, który tej konstytucyjny, który tej kadencyjności nie ma. Prezes i wiceprezes nie mają ustalonego okresu kadencyjności w konstytucji. Teoretycznie ta kadencyjność może trwać blisko 9 lat, bo świeżo wybrany sędzia Trybunału Konstytucyjnego może być wybrany na prezesa i może być do końca swojej kadencji prezesem, gdyż prezes Trybunału Konstytucyjnego w myśl przepisów konstytucji i ustawy do tej pory obowiązującej jest nieodwoływalny. I druga jeszcze istotna przesłanka, to chcę skończyć, kryterium wieku, które zostało wprowadzone, jeśli chodzi o przepis artykułu 18. Czyli państwo, którzyście to uchwalili, zawężyliście kryterium wieku od 40 do 67 lat, co naszym zdaniem narusza zasadę konstytucyjną z artykułu 32 ust. 2 i mówiącą o niedyskryminowaniu nikogo w życiu publicznym z jakiejkolwiek przyczyny. A kryterium górne 67 lat na pewno jest dyskryminacją osób starszych, a niedawno nasz ustawodawca szanowny uchwalił ustawę o osobach starszych, wprowadzając kryterium wieku 60 lat. W związku z tym wnoszę o poparcie tej ustawy. Dziękuję bardzo.
