Jarosław Rzepa o wzroście cen paliw: apel o niższe daniny
Jarosław Rzepa poruszył problem wzrostu cen paliw i pytał o możliwe działania rządu, które złagodziłyby ich wpływ na gospodarstwa i przedsiębiorstwa. Minister odpowiedział, że ceny detaliczne są ustalane rynkowo, stawki akcyzy nie były podnoszone od lat, a ewentualne obniżki mogą nie przełożyć się na niższe ceny i kosztowałyby budżet około 4 mld zł.
Najważniejsze ustalenia
- Minister wskazał, że ceny detaliczne paliw są cenami umownymi ustalanymi przez producentów i zależą od kosztów surowców, produkcji, marż oraz kursu złotego wobec dolara. Podkreślił też rolę VAT i akcyzy, zaznaczając, że kwotowe stawki akcyzy nie były podwyższane od długiego czasu i znajdują się wśród najniższych w Unii Europejskiej.
Doświadczenia z obniżką akcyzy
- Resort finansów przypomniał przykład z 2005 roku, gdy obniżka akcyzy nie została w pełni odzwierciedlona w cenach detalicznych, ponieważ część efektu została przechwycona przez producentów i dystrybutorów.
Skutki budżetowe i prognozy gospodarcze
- Obniżenie danin o 10% na paliwa oraz zmniejszenie opłaty paliwowej oznaczałoby dla budżetu ok. 4 mld zł ubytku. Minister powołał się na prognozy wzrostu gospodarczego (około 3,8% w tym roku i 4,3% w następnym), wskazując, że dodatkowe bodźce fiskalne zmniejszające ceny paliw nie są obecnie konieczne.
Opłata paliwowa i Krajowy Fundusz Drogowy
- Opłata paliwowa jest głównym składnikiem wpływów do Krajowego Funduszu Drogowego, który finansuje strategiczne inwestycje drogowe, w tym autostrady i drogi ekspresowe. Stąd minister zwracał uwagę na ograniczenia w rezygnacji z tej opłaty bez negatywnego wpływu na inwestycje.
Dane i obawy posłów
- Posłowie przytoczyli konkretne dane cenowe za 20. tydzień (benzyna 95 - 5,26 zł; benzyna 98 - 5,58 zł; olej napędowy - 5,19 zł) oraz sygnalizowali regionalne różnice cen, m.in. wyższe stawki przy autostradach o około 20–30 groszy. W dyskusji pojawiły się także odwołania do interwencji obywateli i wpływu rosnących cen paliw na odbudowę gospodarki.
Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.
Proszę Państwa, przechodzimy do następnego pytania. Posłowie Andrzej Grzyb, Stefan Krajewski i Jarosław Rzepa z klubu parlamentarnego Koalicja Polska mają pytanie w sprawie wzrostu cen paliw do prezesa Rady Ministrów. Na to pytanie odpowie podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, pan minister Jan Carnowski oraz sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury, pan minister Rafał Weber. Bardzo proszę pana posła Andrzeja Grzyba. Proszę bardzo, panie pośle. Dziękuję, panie marszałku. W istocie, podobnie jak w sprawach ochotniczych Straży Pożarnych i tej noweli ustawy, jak i również w sprawie rosnących cen paliw, również docierają do nas liczne interwencje ze strony obywateli, którzy pytają się, jakie są przyczyny tego tak istotnego wzrostu cen paliw. 20 tydzień, benzyna 95, 5,26, benzyna 98, 5,58, olej napędowy 5,19. Jednocześnie na przestrzeni tego od niespełna roku wzrosły bardzo też istotnie ceny hurtowe, które mają istotny element tej wpływu, a w cenach hurtowych oczywiście są zaszyte ceny, które dyktuje z jednej strony Orlen, z drugiej strony Lotos. Jednocześnie pan prezes Narodowego Banku Polskiego, pan prezes Glapiński stwierdza, inflację podbijają czynniki, które są poza zasięgiem NBP-u i polityki pieniężnej, a zwłaszcza wzrost cen paliw oraz cen żywności. Więc chciałbym oczywiście zwrócić się tutaj do pana ministra z pytaniem, w jaki sposób można wpłynąć na to, aby te ceny paliw nie były tak dotkliwe, w szczególności w okresie wychodzenia z kryzysów, w szczególności kiedy tak wielkie również obciążenia spadły na przykład na rolnictwo, są również epidemiczne zjawiska, chociażby grypa ptasia, to wszystko sprawia, że one bardzo istotnie rosną. Opłaty dodatkowe w cenie litra benzyny, na przykład benzyny, to jest prawie 60% dodatkowych opłat, a więc akcyza, VAT, opłata paliwowa. Czy któryś z tych elementów, już nie mówię o marży, któryś z tych elementów nie mógłby zostać obniżony właśnie w okresie, kiedy mamy do czynienia z tak istotnym wzrostem, jednocześnie z odbudową gospodarki? Dodam, że ceny akurat paliw w wielu krajach członkowskich Unii Europejskiej są dużo niższe. Słowenia, Bułgaria, Rumunia, Węgry, w Czechach nieco są wyższe niż w Polsce, ale te ceny zostały obniżone ze styczniem 2021 roku. Zatem jeszcze raz, czy rząd rozważa w tej sprawie jakieś elementy, które pozwolą na obniżenie cen paliw, tak jak powiedziałam, czy to akcyza, czy VAT, rezygnacja z okresowej opłaty paliwowej, czy inne elementy, które m.in. są kosztotwórcze w tej cenie, tym bardziej, że ceny paliw są zróżnicowane również przestrzennie, a przy autostradach są około 20-30 gros wyższe niż na innych stacjach. Dziękuję bardzo. Dziękuję serdecznie. Bardzo proszę pana ministra. Nie wiem, czy będziecie panowi obydwaj teraz odpowiadali. Na kolejność. Bardzo dobrze. Proszę bardzo. Czyli jako drugi czekamy w takim razie z utęsknieniem. Pan minister, proszę. Szanowny panie marszałku, wysoka izbo. Przede wszystkim chciałbym gorąco podkreślić. Cely detaliczne paliw należą do kategorii cen umownych ustalanych przez producentów w oparciu o mechanizmy rynkowe. Na cenę detaliczną składa się bardzo wiele czynników. Koszty surowców, produkcji, marże. Kurs złotego wobec dolara też bardzo ważny czynnik. Natomiast również płatek VAT, płatek akcyzowy również. Natomiast, żeby nie było wątpliwości. Pamiętajmy, kwotowe stawki akcyzy na olej napędowy i benzyny silnikowe nie były podwyższane od bardzo długiego czasu. Odpowiednio od roku 2012 to już jest 9 lat i 2007 to już nawet więcej. Także polityka podatkowa rządu w stosunku do tych paliw i do tego obciążenia nie jest pod żadnym pozorem przyczyną wahań poziomu cen tych paliw. Powiem więcej. Wysokości stawek akcyzy wraz z opatą paliwową na benzynę i olej napędowy należą do najniższych w Unii Europejskiej. Kształtują się na poziomie minimów dopuszczalnych prawem wspólnotowym. I tak patrząc również na ceny, to tak. Według danych za maj 2021 benzyna silnikowa była tańsza jedynie w Bułgarii i w Rumunii. Olej napędowy jedynie w Bułgarii, w Rumunii i na Litwie. Także nie ma tutaj szczególnie dużej przestrzeni do działania. I też pamiętajmy, jak działa rynek. Ewentualne obniżenie akcyzy na paliwa silnikowe nie będzie jednoznacznie równało się obniżeniem cen detalicznych. Obniżka akcyzy może być przechwycona przez producentów, dystrybutorów. I już mieliśmy z tym do czynienia w roku 2005, kiedy próbowaliśmy robić taki ruch. Wtedy również, podobnie jak i teraz, w wyniku wahań cen ropy, minister finansów obniżył stawkę akcyzy na benzynę silnikową. Mówi to bardzo odczuwalnie, bo z około 15,5 tysiąca do 13,15 zł. No i obniżka ta, mimo że naprawdę to jest dość duża zmiana prawie o 1,25. Nie miała praktycznie żadnego odzwierciedlenia w cenach detalicznych. Stacje benzynowe obniżyły cen tylko o kilka groszy lub w ogóle. Także pojawia się pytanie, czy jest nas na to w tej sytuacji stać. Obniżka danin o 10% na paliwa silnikowe, gaz, LPG oraz zmniejszenie opłaty paliwowej. Tylko 10%. To jest w budżecie państwa minus 4 miliardy złotych. Pytanie, co moglibyśmy sobie za to kupić. Najprawdopodobniej nic, ponieważ tak. Według programu Ministerstwa Finansów wzrost gospodarczy w tym roku będzie sięgał około 3,8%. W przyszłym 4,3%, a to jeszcze bez wpływu KPO. Dzięki pieniądzom z tego źródła wzrost powinien przyspieszyć jeszcze o dodatkowe półpunkta procentowego albo i więcej. Dalsze bodźce, szczególnie te fiskalne, zmniejszające ceny paliw nie są potrzebne. Już w przyszły rok powinien być rokiem rekordowym i tam do tego rekordu nie będzie wysoka cena paliw. Dziękuję. Co do opłaty paliwowej poproszę pana ministra. Dziękuję serdecznie. Proszę panie marszałku, wysoka izbo, dziękuję bardzo. Jeżeli chodzi o opłatę paliwową, to jest to główny składnik wpływu do Krajowego Funduszu Drogowego. A Krajowy Fundusz Drogowy służy do tego, aby realizować najważniejsze, strategiczne wręcz inwestycje drogowe, które polegają na budowie dróg szybkiego ruchu, autrostat i dróg ekspresowych. Także jeżeli ktoś wzywa do tego, aby czasowo zawiesić czy obniżyć opłatę paliwową, to de facto wzywa do wycofania tych inwestycji. Do niebudowania dróg szybkiego ruchu, do niebudowania obwodnic w ciągach dróg krajowych, bo Krajowy Fundusz Drogowy właśnie do tego służy. Przypomnę, szanowni państwo, zresztą o tym mówił pan minister Jan Sarnowski, że ostatnie podwyżki, czy to akcyzy, czy to opłaty paliwowej miały miejsce odpowiednio w 2010 i w 2012 roku. No wtedy nie słyszałem z państwa ust jakiejś wielkiej troski o to, że Polacy za paliwo muszą płacić bardzo dużo, a najwyższe koszty paliwa w ostatnich dziesięciu latach to styczeń i luty 2012 roku. No akurat pewnie przypadkowo tak się zbiegło, że byliśmy po wyborach, kadencja waszej koalicji, druga kadencja dopiero się rozpoczynała i być może faktycznie było to pokłosiem słów Donalda Tuska, który w rozmowie z ówczesnym prezesem Orlenu powiedział, że po wyborach paliwo może być po 7 zł za litr. Także reasumując nie podnosimy opłaty paliwowej, nie będziemy też jej obniżać z tego względu, że zależy nam na tym, aby inwestycji infrastrukturalnych, inwestycji drogowych, łączenia brakujących odcinków autostrad, budowania dróg ekspresowych musi być w Polsce jak najwięcej i będzie jak najwięcej. Dziękuję bardzo. Dziękuję serdecznie. Pytania dodatkowe mam dwóch panów posłów, pan Jarosław Rzepa i Stefan Krajewski. Tak? Obydwaj będziecie panowie zadawać? Super. Bardzo proszę. Panie Muszałku, Wysoka Izbo, panowie ministrowie. Pan ministro odpowiedział właściwie. Chcę nadal łupić Polaków, bo przypomnę panie ministrze, że w 2011 roku to była cena baryłki za 115 dolarów. Dzisiaj mamy i była paliwo poniżej 5 zł, a dzisiaj mamy około 70 jest, tak jak pan poseł powiedział, 5,27. Panowie ministrowie, czy rząd ma realny ochotę na to, żeby obniżyć cenę choćby w postaci akcyzy? Proszę bardzo. Dziękuję panie pośle. Szanowny panie marszałku, Wysoka Izbo, szanowny panie ministrze, ale to w 2011 roku prezes Kaczyński mówił, że można obniżyć te opłaty, żeby cena paliwa była niższa. Cena za baryłki były zupełnie inne wtedy jak dzisiaj, a dodatkowo problemem jest cena paliwa rolniczego. W związku z tymi inwestycjami infrastrukturalnymi dzisiaj rolnik nie tylko na polu zużywa paliwo, ale musi na nie dojechać czasem kilkanaście kilometrów poprzez przejazd. A to, co zwiększyliście zwrot akcyzy, on niestety nie da się przełożyć na ceny paliwa dzisiaj rolniczego. Dziękuję. Dziękuję serdecznie. Proszę panie ministrze. Dziękuję bardzo. Cieszę się bardzo, szanowni państwo, że ustaliliśmy jedno, że na zarządów Prawa i Sprawiedliwości opłata paliwowa nie wzrosła, akcyza została obniżona. To jest fakt, który miał miejsce. Drugi fakt, no to za waszych rządów została podniesiona i akcyza, i opłata paliwowa, żeby nie być gołosłownym i bardzo precyzyjnym. Podwyżki w roku 2010 opłaty paliwowej to 16 groszy na litrze, a w 2012 roku podatku akcyzowego to 15 groszy na litrze. A zarobki? Porównajmy to do zarobków, które wówczas miały miejsce w naszym kraju. Minimalne wynagrodzenie w roku 2011 to 1386 zł. Średnie wynagrodzenie to 3400 zł. 2021 rok, kiedy paliwo jest w podobnej cenie. Minimalne wynagrodzenie to 2800 zł, a średnie wynagrodzenie to 5200 zł. Także nie mówcie, szanowni panowie, że dzieje się coś złego na rynku paliw, bo się nie dzieje. Dbamy o to, aby nie podnosić ani akcyzy, ani opłaty paliwowej z jednej strony, a z drugiej strony dbamy o to, i to bardzo skutecznie, aby nie brakowało w Polsce strategicznych i najważniejszych inwestycji infrastrukturalnych. Dziękuję bardzo. Dziękuję serdecznie.