Alicja Łepkowska-Gołaś – Pamięć o Adamie Chętniku łączy ponad podziałami

Szanowny panie marszałku, kurpsie i kurpsianki, droga rodzino Adama Chętnika. Bardzo mi przykro, bo z przyczyn niezależnych od nas nie wszyscy mogli wejść do Sejmu. Dziękuję pani marszałek Monice Wielichowski, że nam pomogła w tym wejściu. Dzisiaj troszeczkę z przebojami jednak to nam wyszło, ale cieszę się, że państwo do nas dotarli. Możecie pokazać, tak samo jak pani posłanka, przepiękną tradycję i stroje kurpiowskie. Mam zaszczyt zabrać głos jako inicjatorka tego projektu uchwały w sprawie upamiętnienia Adama Chętnika w 140. rocznicę jego urodzin, które przypadają 20 grudnia. A jednocześnie w imieniu klubu parlamentarnego Koalicji Obywatelskiej przedstawić stanowisko w tej sprawie. Gdy mówimy o polskim dziedzictwie narodowym, niemal każdy z nas potrafi wskazać takie postacie jak Mikołaj Kopernik, Tadeusz Kościuszko, Józef Piłsudski czy Fryderyk Chopin. To wielkie nazwiska, symbole naszej historii i tożsamości, ale w Wysokim Sejmie polska kultura i polska niepodległość nie powstały wyłącznie dzięki postaciom z podręczników historii. Budowali je także ci, którzy działali lokalnie, blisko ludzi, pielęgnując tradycję, język, obyczaj i pamięć wspólnoty. Jednym z takich bohaterów był Adam Chętnik, wybitny etnograf, pisarz, społecznik, patriota i żołnierz niepodległościowych formacji. Człowiek, który całe swoje życie poświęcił Kurpiom i Polsce. To właśnie lokalni działacze, tacy jak Adam Chętnik, budują świadomość regionalną, pokazują bogactwo różnorodności kulturowej Rzeczypospolitej i sprawiają, że polskość nie jest jednolita, lecz żywa, barwna i zakorzeniona w tradycji małych ojczyzn. Bez ich pracy nie byłoby pełnego obrazu naszej narodowej tożsamości. Adam Chętnik nie tylko badał i opisywał kulturę kurpiowską, ale także ją chronił i instytucjonalizował, tworząc właśnie Muzeum Kurpiowskie w Nowogrodzie, jedno z pierwszych muzeów etnograficznych w Polsce. Był zaangażowany w walkę o niepodległość, działał w okresie zaboru w II Rzeczypospolitej podczas II wojny światowej w strukturach Armii Krajowej, a po wojnie, mimo represji, nadal służył kulturze i pamięci narodowej. Dlatego ta uchwała ma znaczenie nie tylko symboliczne, jest ona ważna również dla instytucji i środowisk, które do dziś kontynuują dzieło Adama Chętnika. Fundacji im. Adama Chętnika, Związku Kurpiów, Skansenu Kurpiowskiego im. Adama Chętnika w Nowogrodzie, Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce, Ostrołęckiego Towarzystwa Naukowego oraz Kurpiowskiej Organizacji Turystycznej. To dzięki nim dziedzictwo kurpi pozostaje żywe i przekazywane kolejnym pokoleniom. Chcę w tym miejscu serdecznie podziękować Komisji Kultury przewodniczącemu Piotrowi Adamowiczowi za sprawne procedowanie projektu oraz za jednomyślność w głosowaniu. Dziękuję, że nie odbyła się tam żadna polityczna dyskusja. Pokazuje to, że pamięć o wybitnych Polakach i troska o dziedzictwo narodowe potrafią łączyć ponad podziałami. W Wysokim Sejmie Adam Chętnik może nie być postacią powszechnie znaną, ale był postacią niezwykle zasłużoną. Dzisiejsza uchwała jest wyrazem szacunków, wdzięczności i odpowiedzialności państwa za pamięć o tych, którzy swoją pracą, odwagą i wiernością ideałom współtworzyli Polskę. W imieniu klubu deklaruję pełne poparcie dla tej uchwały. Bardzo dziękuję. Napisy stworzone przez społeczność Amara.org