Władysław Kosiniak-Kamysz – Polska i Turcja: nowe porozumienie obronne

Szanowni Państwo, jestem po kilkugodzinnej rozmowie z Ministrem Obrony Turcji, z całym zespołem, z najważniejszymi dowódcami. To jest bardzo dobra, już mogę to powiedzieć, bardzo dobra wizyta. Podpisaliśmy Memorandum Porozumienia o Współpracy w Dziedzinie Bezpieczeństwa pomiędzy Polską a Turcją. Zawiera ona kilkadziesiąt punktów współpracy, które będziemy realizować. Od wymiany informacji przez wspólne ćwiczenia wojskowe, rozwój przemysłu zbrojniowego, współdziałanie kontrwywiadów, wywiadu, działania na rzecz rozwoju zdolności operacyjnych naszych sił zbrojnych. Umówiliśmy się na całą serię już współdziałania rządowego pomiędzy rządem Rzeczpospolitej a rządem Republiki Turcji ze szczególnym uwzględnieniem działań na rzecz obrony narodowej i współdziałania w Sojuszu Północnoatlantyckim. W przyszłym roku będę tutaj po raz kolejny z wizytą dialogu strategicznego pomiędzy Polską a Turcją, a w Warszawie odbędzie się spotkanie Turcji, Rumunii i Polski. To jest na flance wschodniej, południowej części ta architektura, którą chcemy budować na rzecz bezpieczeństwa, oparta o Polskę, Rumunię i Turcję. Więc to przygotowanie do szczytu w Ankarze, który będzie w lipcu 2026 roku, będzie opiewał zarówno spotkania w Warszawie, jak i w Ankarze. Wymianę gospodarczą podjęliśmy również z obowiązania do wspierania naszych przemysłów zbrojniowych, żeby zaciśniły współpracę. Ja przyjechałem z delegacją prywatnego i publicznego państwowego przemysłu. Zostałem też zaproszeniem do odwiedzenia serii firmy, które produkują najwyższej klasy sprzęt zbrojniowy turecki. Naprawdę ten pokaz, który miałem okazję dzisiaj oglądać jest imponujący, ale takie samo zaproszenie też przyjął mój turecki odpowiednik. Turcja jest bardzo ważnym partnerem dla Polski. Jesteśmy drugą i trzecią pod względem wielkości armią w NATO. Gdybyśmy połączyli nasze zdolności operacyjne, to one będą większe niż najstarszych członków NATO, może poza Stanami Zjednoczonymi, ale na pewno europejskimi naszymi partnerami te zdolności polsko-tureckie będą lepsze. Operowania w powietrzu, na lądzie szczególnie, ale również na morzu. Turcja rozwija swoją flotę. W tym momencie 37 okrętów jest produkowanych w stoczniach tureckich. Też opisywałem naszą produkcję wybór okrętów podwodnych, nasze działania. Bardzo dobrze oceniliśmy współpracę w dzielinie bezzałogowych statków powietrznych. Rozmawialiśmy o możliwości udoskonalenia TB2, ale również ich uzbrojenia, jeszcze rozwinięcia tych możliwości. To była najdłuższa, powiem szczerze, rozmowa, jaką odbyłem też w cztery oczy z jakimkolwiek moim odpowiednikiem. To pokazuje, jak wiele tematów jest wspólnych. Podziękowałem za zaangażowanie w proces sprawiedliwego pokoju na Ukrainie i myślę, że Turcja jest najlepszym miejscem do dyskusji. Doceniamy wysiłek Stanów Zjednoczonych, ale państwo tureckie utrzymało kanał informacyjny z Federacją Rosyjską, stojąc po stronie Ukrainy i wspierając Ukrainę. Odblokowanie szlaków handlowych na Morzu Czarnym było bardzo ważne dla transferu ukraińskiego zboża. Przez to również nie ma tego transferu przez Polskę. Więc utrzymanie tej zdolności operowania statków cywilnych na Morzu Czarnym jest bardzo ważne z punktu widzenia polskich rolników i przedsiębiorców rolnych, a przez to konsumentów. Tak wiele wspólnego jak dzisiaj Turcja i Polska ma ze sobą i Polska z Turcją to jest podniesienie tych umiejętności, zdolności współpracy na najwyższych historii poziomu. Polska jest dobrym sojusznikiem dla Turcji, Turcja jest dobrym sojusznikiem dla Polski. Nasze wzajemne relacje są na najwyższym poziomie i wierzę, że ta wizyta też przyniesie efekt postaci pozyskania przez Turcję naszego sprzętu wojskowego. Takim sztandarowym produktem, którym dzisiaj się chwaliliśmy. Będziemy jeszcze o tym w Agencji Uzbrojenia rozmawiać w innych miejscach. Są radary pasywnej lokacji produkowane przez PID Radwar i tutaj polski przemysł musi stanąć na wysokości zadania. Musi odpowiadać na potrzeby nie tylko polskiego wojska, ale naszych sojuszników. Nie da się budować firmy zbrojeniowej w oparciu tylko o państwo własne, o własne zdolności zakupu przez Wojsko Polskie w tym wypadku. Tylko musi to być produkt eksportowy. Kolejna rzecz, do której ja się zobowiązałem. Będę wspierał działania Turcji w dostępie do projektów europejskich. Uważam, że Safe2, nad którym już dyskusja się zaczyna, powinien być dostępny dla naszych tureckich partnerów. Przemysł europejski nie będzie w stanie wykonać zamówień w tak krótkim czasie, jaki mamy do uzyskania większych zdolności. Musimy otworzyć się na naszych partnerów. Z jednej strony Wielka Brytania, z drugiej strony Turcja. Potrzebny jest mechanizm nie tylko pożyczek, ale również grantów w kolejnym budżecie Unii Europejskiej. Uwzględnienie Turcji jest dla nas bardzo ważne. Wsparcie w ogóle w wysiłku do powrotu na ścieżkę rozmów pomiędzy Unią Europejską a Turcją na temat akcesji Turcji do Unii Europejskiej leży w żywotnym interesie Polski. Rozmawiałem również o sytuacji w Syrii. Turcja odgrywa tam bardzo ważną rolę. Stabilizuje sytuację w obrębie Syrii, tej części Bliskiego Wschodu, w obrębie Kaukazu. Ma duże oddziaływanie i też poruszaliśmy kwestie Azerbejdżanu, Armenii, normalizacji stosunków, stabilności na granicy z Irakiem. Więc ta rola lidera, nie tylko regionalnego, ale światowego, Turcja odgrywa i jest dla nas bardzo ważna. Za pośrednictwem Turcji możemy też bardziej oddziaływać na Syrię i to jest dla nas ważna nie tylko wiadomość, ale ważna trasa i ważny kanał komunikacji, a mam nadzieję wkrótce inwestycji. Więc ten etap wizyty oceniam bardzo wysoko, pokazując, że przyjaźń polsko-turecka to nie są tylko deklaracje słowa. To są fakty, obecność polskich żołnierzy najlepiej o tym świadczy. Panie premierze, jak proszę mogę zapytać właśnie o te kwestie tego spotkania Polska, Turcja, Rumunia, kiedy ono mogłoby się odbyć? O czym mielibyście pan rozmawiać? I kwestia tych rokowań pokojowych, które dziś po południu w Berlinie, czego pan się spodziewa? Jeśli chodzi o kwestię spotkania w trójkącie Polska, Rumunia, Turcja, to ze strony Polski i Turcji już jest pozytywna decyzja. Mamy nowego kolegę z Rumunii, tam się zmienił minister obrony narodowej, więc tym bardziej będziemy chcieli jak najszybciej umówić datę. Na pewno to się musi odbyć przed szczytem NATO w Ankarze, czyli przed lipcem 2026 roku, jak również dialog strategiczny, który będziemy tutaj w Turcji prowadzić na początku przyszłego roku. On już ma mieć etap też podsumowania pewnych działań polskiego i tureckiego przemysłu obronnego. A na kwestię pokojowych? Rokowań. Ja podchodzę do tego z wrodzonym optymizmem, ale bez przesady w tym wypadku. Uważam, że droga do sprawiedliwego pokoju jest bardzo daleka. Wszelkie informacje świadczą o tym i działania, że Rosji na tym pokoju nie zależy, że gra na czas. Ta gra na czas już trwa wiele miesięcy i nie sądzę, żeby się skończyła. W tym roku myślę, że najbliższy termin to jest połowa przyszłego roku. Wiosna 2026 to jest ten termin, kiedy mam nadzieję, że do jakiegoś przełomu może dojść. Dlaczego, panie premierze, pan jest takim troszeczkę sceptycznym optymistą z tego, co pan mówi? Z racji osób, które tam będą w Berlinie dzisiaj? Znam sytuacje z różnych informacji, które też do mnie docierają, braku postępu w tej kwestii. Wiele starań Stanów Zjednoczonych, które bardzo doceniamy, wiele otwartości ze strony Ukrainy i gra na czas ze strony Rosji. To powoduje, że tak oceniam te dzisiaj szanse na przełom w pokoju. Jeśli chodzi o zainteresowanie strony tureckiej naszym zbrojeniem, to chodzi tylko o radary pasywne, czy też coś jeszcze jest? Mówiłem o zasadzie wzajemności. Ja uważam, że w ogóle ta zasada powinna być stałą zasadą działania w polskiej dyplomacji na rzecz przemysłu zbrojeniowego. Mamy dobry sprzęt, to oferujmy. Nie tylko już pioruny, ale borsuki, sprawa właśnie radarów pasywnych i lokacji, które są najlepiej oceniane na świecie. Coraz więcej sprzętu dronowego prywatnych firm. WB Elektronik jest autentycznym europejskim liderem. Czy systemów antydronowych? Jestem głęboko przekonany, że system SAN, program SAN, który będzie zintegrowaną obroną antydronową, stanie się produktem eksportowym. Więc nie tylko radary pasywnej lokacji. One są najbardziej zaawansowane w dyskusjach, ale wszyscy ci, którzy dzisiaj byli ze mną