Barbara Dolniak krytykuje powołanie pełniącego obowiązki prezesa TK
Barbara Dolniak w wystąpieniu z 1 grudnia 2016 r. skrytykowała przepis przewidujący ustanowienie osoby pełniącej obowiązki prezesa Trybunału Konstytucyjnego i uznała go za niekonstytucyjny. Zwróciła uwagę, że Prawo i Sprawiedliwość wymyśliło mechanizm pozwalający prezydentowi na wyznaczenie tymczasowego szefa Trybunału i że przepisy zawierają elementy podporządkowania sądownictwa.
Najważniejsze zarzuty
W jej ocenie wprowadzono instytucję osoby pełniącej obowiązki zamiast przewidzianego porządku zastępowania - gdy prezes nie może pełnić funkcji, powinien to robić wiceprezes lub najstarszy wiekiem sędzia. Podkreśliła, że dodatkowo przewidziano kontrasygnatę prezesa Rady Ministrów, co jej zdaniem oznacza podporządkowanie sądownictwa władzy wykonawczej.
Charakter przepisu i wskazanie konkretnej osoby
Dolniak zwróciła uwagę, że przepis nie ma charakteru generalnego i abstrakcyjnego, lecz określa warunki tak precyzyjnie, że praktycznie wskazuje na konkretną osobę. Krytykowała też brak określenia czasu pełnienia obowiązków przez taką osobę - brak progów granicznych może oznaczać, że pełniący obowiązki pozostanie na stanowisku bez ograniczeń.
Praktyczne konsekwencje i analogie
Wystąpienie ostrzegało przed skutkami praktycznymi - zdaniem mówczyni wybór kierownictwa Trybunału mógłby zależeć od mniejszości, bo pięć głosów wystarczy. Przypomniała ponadto analogię do zmian w prokuraturze, gdzie według niej wiele stanowisk zostało obsadzonych w trybie "prawie pełniących obowiązki".
Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.
Pani Marszałek, Wysoka Izba. Poseł, który reprezentował Klub Prawo i Sprawiedliwość mówił, że nasz czas normalnej pracy. Ale czy normalnym czasem pracy jest wybieranie prezesa, jak kadencja wcześniej się skończy prezesa, który urzęduje? Prawo i Sprawiedliwość wymyśliło instytucje osoby pełniącej obowiązki. To już w prokuraturze tak było. Przy ustawie pamiętacie państwo też. Wszyscy prokuratorzy, które kierują prokuratorami, to dzisiaj prawie pełniące obowiązki. I tu też mamy taką osobę. Stworzono sytuację dla prezydenta, która pozwoli mu na wybranie osoby, która będzie prowadzić Trybunał tymczasowo. No bo przecież jak tworzono projekt, to nie przewidziano, że trzech sędziów Trybunału na raz się równocześnie rozchoruje. I nie wykluczano możliwości, że sędziowie Trybunału jednak wybiorą kandydatów. No więc co zrobiono? Wymyślono osobę pełniącą obowiązki. A to jest z trzech powodów chociażby niekonstytucyjne. A takie, że jak prezes nie może lub go nie ma, to jest wiceprezes lub najstarszy wiekiem sędzia. Tutaj na dokładkę wymyślono kontrasygnatę prezesa Rady Ministrów. Czyli podporządkowanie władzy sądowniczej, wybieranie osoby kierującej Trybunałem, czyli swoistym sądem przez prezesa Rady Ministrów. I na dokładkę stworzono przepis, który nie ma charakteru generalnego, abstrakcyjnego, czyli dotyczyć może każdej osoby, każdego kandydata, każdego obywatela, tylko konkretnej osoby. Bo tak ściśle określono warunki, które muszą być spełnione, że praktycznie wiemy wszyscy, kogo to będzie dotyczyło. Mało tego, nie określono czasu, czyli progów granicznych, proszę Państwa, dla pełnienia przez tą osobę funkcji zastępczej prezesa Trybunału Konstytucyjnego. Co oznacza, że pełniący obowiązki prezesa może i może i może pełnić. Mało tego, stworzono wręcz sytuację, że chyba jedyną, że o wyborze decyduje mniejszość, a nie większość. Czyli pięć głosów wystarczy. Wystarczy. Dziękuję.
