Robert Kropiwnicki: Komisja rekomenduje umorzenie sprawy KRRiT

Panie Marszałku, Wysoka Izbo, z przyjemnością mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej z przeprowadzonego postępowania w sprawie wniosku wstępnego z dnia 5 czerwca 2012 roku o pociągnięcie do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Jana Dworaka oraz pozostałych członków Krajowej Rady, pana Witolda Grabosia, pana Krzysztofa Lufta i pana Sławomira Rogowskiego z wnioskiem o podjęcie przez Sejm uchwały o umorzenie postępowania w sprawie pociągnięcia do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu osób wcześniej wymienionych. Informacja o wniosku wstępnym. Całe sprawozdanie wszyscy Państwo macie dostępne. Ono ma prawie 40 stron, więc ja go nie będę odczytywał w całości. Zrobię tylko skrót i jak również przypomnę wszystkim, że wszyscy posłowie mieli czas na zapoznanie się z materiałami zebranymi przez Komisję. To były 21 dni dostępne w sekretariacie. Wszystkie materiały były, była możliwość, żeby się z nimi zapoznać. W związku z tym też nie będę ich szczegółowo omawiał. Skrócona informacja o wniosku wstępnym. Dnia 5 czerwca 2012 roku. Grupa posłów działając na podstawie artykułu 198 ustęp 1 Konstytucji RP w związku z artykułem 1 ustęp 1 punkt 5 artykuł 3 artykuł 6 ustęp 2 punkt 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o Trybunale Stanu złożyła wstępny wniosek o podciągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej przed Trybunałem Stanu, przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Jana Dworaka oraz trzech innych członków Krajowej Rady. Pana Sągłowniera Rogowskiego, pana Krzysztofa Lufta i pana Witolda Grabosia. Stosownie do dyspozycji artykułu 6 ustęp 2 punkt 2 artykułu 6 ustęp 5 ustawy o Trybunale Stanu wniosek zawiera 123 podpisy wnioskodawców oraz wskazanie pana posła Stanisława Piotrowicza jako upoważnionego do reprezentowania wnioskodawców. Wnioskodawcy domagają się o pociągnięcie niżej wymienionych osób do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu za naruszenie przepisów Konstytucji RP oraz ustaw, którego dopuścili się w związku z zajmowanymi stanowiskami w zakresie swojego urzędowania. I panu Janowi Dworakowi postawiono 13 zarzutów, przecież zarzut 12 składa się z 6 podpunktów. Ja ich nie będę szczegółowo omawiał, te zarzuty są w materiałach. Oraz pozostałym osobom, którym stawiano zarzuty, panu Grabosiowi, panu Luftowi i panu Rogowskiemu postawiono zarzutów 10, z tym 1 też 6 podpunktów zawiera ten zarzut. I przewodniczący Komisji 23 października 2012 roku rozpoczął procedurę, doręczając osobom objętym wnioskiem treść wniosków, pouczył je i te osoby odpowiedziały na postawione im zarzuty. Informacja o przeprowadzonym postępowaniu i zebranych dowodach. W toku postępowania Komisja zgromadziła następujące dowody. Przesłuchano 11 świadków oraz osoby objęte wnioskiem. Wszystkie 4 osoby złożyły wyczerpujące wyjaśnienia. Przesłuchano następujących świadków. Tadeusza Rydzyka, prezesa zarządu Fundacji Lux Veritatis, panią Lidię Kochanowicz-Manik, członka zarządu i dyrektora finansowego Fundacji Lux Veritatis, panią Małgorzatę Hurtów-Sugier, kierownika do spraw reklamy i promocji Fundacji Lux Veritatis, panią Agnieszkę Ogrodowczyk, dyrektora Departamentu Koncesyjnego Biura Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, panią Małgorzatę Szelachowską, dyrektora biura, panią Stanisławę Celmera, dyrektora Departamentu Biura Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, pana Jana Króla, członka zarządu Lux Veritatis, panią Małgorzatę Pęk, pełniącą obowiązki dyrektora Departamentu Prawnego, Biura Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, panią Magdalenę Olszewską, byłego członka zarządu spółki Stawka, panią Bernadette Machałą-Krzemińską, byłego członka zarządu spółki Stawka i pana Stanisława Krzemińskiego, prezesa zarządu spółki Stawka, spółka ZOO. Wszystkie te osoby były przesłuchane przez komisję. Komisja również zgromadziła szereg dokumentów, których nie będę Państwu przytaczał. One były dostępne w biurze komisji. Jest to szereg akt sądowych, korespondencji i protokołów z posiedzeń Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Komisja po rozpatrzeniu wnioskuje, zgodnie z artykułem 11 ustawy o Trybunale Stanu, podstawowym obowiązkiem jest sporządzenie sprawozdania z prac nad każdą przekazaną sprawą wraz z wnioskiem o podciągnięcie do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu lub o umorzenie postępowania w sprawie. Na podstawie zebranego w trakcie materiału dowodowego Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej uznała, że osoby objęte wstępnym wnioskiem, Jan Dworak, Witold Grabosz, Krzysztof Luft i Stanisław Rogowski, nie popełniły zarzucanych im czynów i w związku z tym wnosi o umorzenie postępowania. Przedłożony wniosek Komisji wynika z weryfikacji przesłanek podmiotowych i przedmiotowych zarzucanego czynu, opisanego we wniosku wstępu o pociągnięcie do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu. Wynik tych ustaleń w oparciu o dowody wymienione w części drugiej niniejszego sprawozdania, postępowanie dowodowe przeprowadzone przed Komisją w żadnym wypadku nie potwierdziło żadnego z zarzutów stawianych we wstępne wnioski. Należy w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z obowiązującym prawem ustalenia Komisji muszą być poprzedzone wszechstronnym wyjaśnieniem sprawy, ponieważ ewentualna zgoda Sejmu przenosi bieg dalszego postępowania przed Trybunałem Stanu. Zgodnie z artykułem 20 ust. 3 ustawy o Trybunale Stanu, Trybunał Stanu nie może przekazać sprawy zgromadzeniu narodowemu, Sejmowi lub Senatowi w celu uzupełnienia lub rozszerzenia przeprowadzonego postępowania. To na nas spoczywa ten obowiązek dostarczenia pełnego materiału. Trybunał Stanu nie może zwrócić już materiałów. Do uzupełnienia musimy przekazać pełny materiał. Dlatego nie będzie zbyt daleko idącym wnioskiem stwierdzenie, że ustawodawca wyraził swoiste oczekiwanie wobec celów i funkcji sprawozdania Komisji. Materiał dowodowy powinien umożliwić Trybunałowi Stanu zrealizowanie jego podstawowej funkcji, którą w doktrynie porównuje się do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez inne organy władzy sądowniczej. Są dyskusje, czy Trybunał Stanu zalicza się do organów władzy sądowniczej, a jedni uważają, że tak, inni, że nie. Z tego powodu, że nie jest wprost wymieniony w Konstytucji wśród organów władzy sądowniczej. Jednak sposób procedowania, ale też i sankcje, które Trybunał Stanu może określić, powodują, że należy go zaliczać, moim zdaniem, do części władzy sądowniczej. I mimo tych wszystkich wątpliwości co do pozycji ustrojowej Trybunału, trudno byłoby rozpatrywać czynności procesowe określone w przepisach ustawy o Trybunału Stanu w oderwaniu od podstawowego prawa jednostki, jakim jest prawo do sądu, znajdujące swe wyraźne odzwierciedlenie w artykule 45 Konstytucji i ratyfikowanych umowach międzynarodowych, chociażby w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Obywatela. Specyfika postępowania przed Komisją oraz Trybunałem Stanu nie zwalnia z obowiązku ochrony zasady demokratycznego państwa prawnego, sprawiedliwości proceduralnej, zasady domniemania niewinności, jak również innych zasad, które wynikają właśnie z funkcji prawa i zasad państwa prawa. Powołone zasady nakładają obowiązek przestronnego wyjaśnienia okoliczności leżących u podstaw sformułowanych zarzutów. Po zapoznaniu się z obszernym materiałem dowodowym należy stwierdzić, że nie może i nie powinien stanowić on podstawy do sprawozdania z wnioskiem o pociągnięcie do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu za naruszenie konstytucji i ustawy. Wynika to z następujących okoliczności. I tu ja odniosę się do jednego tylko elementu. Nie będę rozwijał tych wszystkich wątków, które są szczegółowo omawiane w pisemnym sprawozdaniu Komisji. Wstępny wniosek opiera się na założeniu istnienia współsprawstwa członków Krajowej Rady Radiofonii i Telewizjana Dworaka, Witolda Grabosia, Krzysztofa Lufta i Stanisława Rogowskiego. W przypadku przewodniczącego Jana Dworaka takie ujęcie strony podmiotowej czynu pojawia się w zarzutach nr 2, 4, 5, 6, 7, 12 i 11. W odniesieniu do pozostałych członków Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, panu Witolda Grabosia, Krzysztofa Lufta, Stanisława Rogowskiego, w zarzutach nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 oraz 10. Posłużono się formułą działania wspólnie i w porozumieniu. Użyte sformułowanie nie zostawia cienia wątpliwości, że wnioskodawcy traktują wymienione osoby jako współsprawców. Współsprawstwo tym różni się od sprawstwa pojedynczego, że zamiar dokonania czynu zabronionego został podjęty przez co najmniej dwie osoby, które zgodnie z przyjętym podziałem ról uzgodniły jego wspólną realizację. Istotą współsprawstwa jest oparte na porozumieniu wspólne działanie co najmniej dwóch osób, z których każda obejmuje swym zamiarem urzeczywistnienie wszystkich przedmiotowych znamion czynu. Tymczasem w toku prowadzonego postępowania nie wskazano ani jednej okoliczności, które potwierdziłyby zawarcie między uprzednio wymienionymi członkami Krajowej Rady rzekomego porozumienia. Należy podkreślić, że wnioskodawcy sugerują na stronie 22 wniosku wstępnego, iż takie porozumienie może mieć charakter dorozumiany. Takie założenie wnioskodawców nie jest oczywiście kwestionowane, ale w postępowaniu przed komisją należy ustalić fakty na poparcie tego twierdzenia zgodnie z poszanowaniem zasady domniemania niewinności. Dorozumiane porozumienie podnosi rygory dowodowe, ponieważ w przypadku braku bezpośredniej wypowiedzi aktów pisemnych członków Krajowej Rady lub innego uzewnętrznienia domniemanego porozumienia. Komisja musiałaby odnaleźć inne dowody w ich otoczeniu zewnętrznym. Tymczasem postępowanie przed komisją nie doprowadziło do ujawnienia dowodów na tę okoliczność rzekomego porozumienia. Nie potwierdził też żaden z przesłuchanych świadków, ani żadna z osób objętych wnioskiem. Okoliczność, że osoby objęte wnioskiem zajmują stanowisko w tym samym, kolegialnym organie władzy publicznej i z racji pełnionych obowiązków uczestniczą wspólnie w głosowaniu, nie jest w żadnym wypadku argumentem przesądzającym o istnieniu takiego porozumienia. Odmienne podejście do tego zagadnienia wprowadziłoby do systemu prawnego zbiorową odpowiedzialność konstytucyjną, karną, karną polityczną, podczas gdy odpowiedzialność przed Trybunałem Stanu opiera się na indywidualnej odpowiedzialności. W niniejszej sprawie brak dowodów na istnienie porozumienia powoduje, że zarzut działania wspólnie w porozumieniu postawiony którejkolwiek z osób objętych wnioskiem nie zasługuje na uwzględnienie. W dalszej części sprawozdania komisja odnosi się do poszczególnych zarzutów, a ich wszystkie one kończą się sentencją, że nie stwierdzono naruszenia norm, których złamanie zarzucono we wniosku wstępnym. W związku z powyższym na podstawie artykułu 11 ustęp 1, artykułu 18 ustęp 2 ustawy o Trybunale Stanów, w związku z artykułem 17 paragraf 1 punkt 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku Kodeks Postępowania Karnego, komisja wnosi o podjęcie przez Sejm uchwały o umorzeniu postępowania w sprawie pociągnięcia do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Jana Dworaka i pozostałych członków objętych wnioskiem, panów Witolda Grabosia, pana Krzysztofa Lufta i pana Sławomira Rogowskiego za naruszenie konstytucji i ustaw opisanych we wstępnym wniosku z dnia 5 czerwca 2012 roku wobec braku popełnienia zarzucanych im czynów. Można dodać, że komisja pracowała bardzo sprawnie i bardzo rzetelnie, przesłuchując świadków i myślę, że w należytym porządku udało się szybko i sprawnie przesłuchać świadków, zapoznać z dokumentami. Dlatego można powiedzieć, że niewiele ponad rok od faktycznego rozpoczęcia postępowania dzisiaj stajemy przed Wysoką Izbą i przekazujemy to sprawozdanie. Dziękuję bardzo wszystkim członkom komisji za pracę nad tym materiałem i za, myślę, że zakończenie tego postępowania przy najbliższym głosowaniu. Dziękuję bardzo. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję.