Dorota Niedziela o karach w ustawie o zasobach genetycznych
Dorota Niedziela przedstawiła stanowisko Klubu Platformy Obywatelskiej do projektu ustawy o dostępie do zasobów genetycznych, podziale korzyści i ich wykorzystaniu. Poparła wykonanie prawa unijnego, jednocześnie wskazując na istotne wątpliwości dotyczące kar i braku rozróżnienia między sankcjami dla podmiotów komercyjnych a instytucji naukowych.
Najważniejsze zastrzeżenia
Przypomniała, że choć większość uwag z konsultacji została uwzględniona, kluczowym zarzutem jest brak proporcjonalnego dostosowania kar i sankcji oraz konieczność wyraźnego rozróżnienia podmiotów komercyjnych od instytucji badawczych.
Prawo międzynarodowe i zakres
Wskazała, że projekt ma na celu wykonanie prawa unijnego i odwołała się do konwencji o różnorodności biologicznej oraz protokołu z NAGOI z 2010 roku, które dotyczą zasobów genetycznych poza ludzkimi, obejmując rośliny, zwierzęta i drobnoustroje.
Zastrzeżenia instytucji naukowych
Wymieniła instytucje zgłaszające obawy — Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach, Polska Izba Nasienna w Poznaniu, Polska Akademia Nauk oraz Ogród Botaniczny Centrum Zachowania Równorodności — i zaznaczyła, że stosowanie jednakowych kar wobec jednostek badawczych i podmiotów komercyjnych jest nadmiernie restrykcyjne.
Wezwanie do poprawek
Zaapelowała do ministerstwa o ponowne przeanalizowanie zapisów i wprowadzenie poprawek zapewniających zasadę proporcjonalności oraz wyraźny podział sankcji; zadeklarowała, że poparcie Klubu będzie zależało od wprowadzonych zmian.
Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.
Panie Marszałku, Panie Ministrze, Wysoka Izbo. Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Platformy Obywatelskiej do projektu ustawy o dostępie osobowych genetycznych, podziału korzyści i ich wykorzystaniu dróg 644. Projekt ma na celu oczywiście wykonanie prawa unijnego. Jednym z celów, tak jak już Pani Poseł Sprawozdawsza przedstawiła, konwencję o różnorodności jest wyoderzonej 5 czerwca 1992 roku, w której Polska jest stroną, jest również równy i sprawiedliwy podział korzyści wynikających z wykorzystania zasobów genetycznych. Dla uszczegółowienia tego celu w 2010 roku został przyjęty protokół z NAGOI o konwencji o różnorodności biologicznej, o dostępie do zasobów genetycznych oraz sprawiedliwym i równym podziale korzyści wynikających z wykorzystania tych zasobów, zwany w skrócie protokołem z NAGOI. Protokół ten, podobnie jak konwencja o bioróżnorodności, ma zastosowanie do wszystkich zasobów genetycznych w obrębie krajowych jurysdykcji, z wyjątkiem ludzkich zasobów genetycznych. Dotyczy więc zasobów roślin, zwierząt, drobnoustrojów, zarówno gatunków lądowych, jak i wodnych. Ma również zastosowanie zarówno dla zwierząt dzikich, jak i dla zwierząt udomowionych. Na komisji ochrony środowiska, na wczorajszej komisji ochrony środowiska, tu chcę powiedzieć, że jednak była dosyć ożywiona dyskusja. I o ile nie zgłaszamy uwag w stosunku do całego projektu, który jest wykonaniem oczywiście dyrektywy unijnej i trzeba wprowadzić te rozwiązania w naszym prawie, to nasze wątpliwości wielokrotnie podnoszone w trasie komisji dotyczyły kary. To są wątpliwości, które nie są tylko podnoszone przez nas, ale są również w całym wykazie, który dostaliśmy, zestawienia uwag otrzymanych w ramach konsultacji. Są to, oczywiście większość uwag została uwzględniona, ale jednak są te, które budzą dosyć duże wątpliwości. Głównym zarzutem, który nie został jednak wzięty pod uwagę w trakcie procedowania wczorajszego tej ustawy, jednak nie wzięto od tego proporcjonalnego dostosowania kar i sankcji wobec podmiotów i rozróżnienia podmiotów komercyjnych od podmiotów typowo naukowych, czyli instytutów. Czyli wykorzystanie zasobu genetycznego do badań naukowych w instytutach nijak się ma do wykorzystania zasobów genetycznych i ochrony tych zasobów w stosunku do koncernów i do wykorzystywania je komercyjnego. I zwracaliśmy uwagę wnioskodawcy i zwracaliśmy uwagę, że trzeba podzielić te sankcje wobec komercyjnych podmiotów w stosunku do sankcji wobec instytutów naukowych, żeby była taka wyraźna różnica. Na co zresztą zwracały uwagę podmioty takie jak Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach, Polska Izba Nasienna w Poznaniu, Polska Akademia Nauk, Ogród Botaniczny Centrum Zachowania Równorodności. I główny zarzut to bardzo duża restrykcyjność wobec tych instytucji. Na równi stawia się je z jednostkami zajmującymi się zachowaniem zasobów genetycznych, instytucji naukowych. Na równi stawia się z jednostkami komercyjnymi wykorzystującymi te zasoby, czyli instytucji farmaceutycznych, kosmetycznych, biotechnologicznych, zajmujący się przetwórstwem spożywczym, produkcji paliw i tworzyw sztucznych. Zwracamy uwagę na to, iż powinna być zastosowana zasada proporcjonalności, która jest bardzo wyraźnie, wielokrotnie podniesiona w rozporządzeniu 511. Ona mówi nam o elastycznym i bardzo proporcjonalnym stosowaniu kar i sankcji. Myślimy, że właśnie ten zapis powinien być jednak wyraźniej zapisany w Państwa projekcie, dając tym samym możliwość dosyć łagodnego traktowania instytucji badawczych, w których to za niespełnienie obowiązków sprawozdawczych są dosyć wysokie kary do 50 tysięcy. Jeszcze raz zwracam się do ministerstwa o przeanalizowanie tych zapisów. Jest czas na poprawienie ich. W imieniu Klubu Platformy wnoszę o dalsze prace nad projektem. Oczywiście, że jesteśmy za przyjęciem projektu. Natomiast nasze poparcie będzie zależało od poprawek, które Państwo zmienicie w zapisie dotyczących wyraźnego podziału, dotyczącego instytucji i komercyjnego wykorzystania naszych zasobów genetycznych. Dziękuję. Dziękuję bardzo.
