Dorota Niedziela: Projekt ustawy o nasiennictwie wyrywa z impasu
Dorota Niedziela przedstawiła ocenę prezydenckiego projektu ustawy o nasiennictwie (druk 176) i opowiedziała się za jego implementacją zaległych dyrektyw unijnych oraz uporządkowaniem zasad rejestracji odmian. Zaznaczyła jednocześnie potrzebę utrzymania zakazu upraw roślin modyfikowanych genetycznie przy jednoczesnym zabezpieczeniu sektorowych interesów nasiennictwa.
Najważniejsze zmiany
Projekt obejmuje implementację licznych dyrektyw i rozporządzeń UE oraz kompleksowo reguluje kwestie zgłaszania i rejestracji odmian przez Centralny Ośrodek Badań Odmian Roślin Uprawnych, wytwarzania i oceny materiału siewnego, materiału szkółkarskiego oraz rozmnożeniowego i nasadzeniowego roślin warzywnych. Uściśla definicję materiału siewnego, wprowadza pojęcie nieprofesjonalnego odbiorcy, reguluje tryb opłat za badanie odrębności, wyrównania i trwałości oraz przedłuża okres wpisu odmian roślin sadowniczych do 30 lat.
Odmiany regionalne i konsekwencje braku transpozycji
Brak transpozycji przepisów dotyczących zasad rejestracji obrotu materiałem siewnym odmian regionalnych uniemożliwia wpisanie tych odmian do Krajowego Rejestru i wprowadzenie ich na rynek. Skutkiem tego jest ograniczenie wyboru i brak dostępności odmian regionalnych, co projekt prezydencki ma wyeliminować, wyrywając z impasu sektor nasiennictwa.
Zgodność z orzeczeniem Trybunału i ryzyko sankcji finansowych
W trakcie prac wskazano na wyrok Trybunału w sprawie C-165 i zagrożenie uruchomieniem przez Komisję Europejską procedury skargi niewykonania wyroku. W przypadku wniesienia skargi Polska może zostać obciążona karą pieniężną liczona od dnia wydania wyroku, z dalszym zwiększaniem kwoty za każdy dzień trwania niezgodności.
Zakaz GMO i mechanizmy sankcyjne
Projekt umożliwia w drodze rozporządzenia wprowadzenie zakazu stosowania materiału siewnego odmian genetycznie zmodyfikowanych oraz upoważnia Radę Ministrów do wydania takiego rozporządzenia. Poprawka dotycząca artykułu 123 przewiduje zastąpienie kary mandatu opłatą sankcyjną, a złamanie zakazu może skutkować zniszczeniem roślin i wniesieniem opłaty sankcyjnej.
Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.
Panie Marszałku, Panie Ministrze, Wysoka Izbo. Przedstawiony prezydencki projekt ustawy o nasiennictwie, druk 176, dokonuje implementacji aktów prawnych Unii Europejskiej, umożliwiając opóźnione już wdrożenie dyrektyw, których obowiązujący czas wdrożenia minął. Implementacja dotyczy wielu dyrektyw. Jest to dyrektora Rady z 2008 roku w sprawie obrotu materiałem rozmoważeniowym roślin sadowniczych, której termin wdrożenia został określony na dzień 31 marca 2010, a termin obowiązywania 30 września 2012. Rozporządzenie Komisji 637 przez 9 z dnia 22 lipca 2009 roku ustanawiające reguły wykonawcze co do odpowiednego nazewnictwa odmian gatunków roślin rolniczych i warzywnych. Dyrektywę Komisji z 2009 roku nr 145, której termin wdrożenia określony na dzień 31 grudnia 2010 roku. Dyrektywa Komisji 2010 przez 60 z dnia 30 sierpnia 2010 roku, której termin wdrożeniowy określony na dzień 30 listopada 2011 roku. Projektu decyzji Komisji implementującej dyrektywę Rady z 2002 roku nr 55 w odniesieniu do wymagań, zgodnie z którym można wprowadzić do obrotu małe opakowanie materiałów siewnego kategorii standard różnych odmian roślinnych, warzywnych należących do tego samego gatunku. Projekt ustawy obejmuje zarówno przepisy dotyczące zgłaszania i rejestracji odmian uprawnych przez Centralny Ośrodek Badań Odmian Roślin Uprawnych, przepisy dotyczące wytwarzania i oceny materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych, materiału szkółkarskiego oraz rozmnożeniowego i nasadzeniowego roślin warzywnych, zasady etykietowania i oznaczenia tego materiału siewnego, jak też obrotu tym materiałem i jego kontroli. Projekt ustawy reguluje materię zawartą w ośmiu różnych dyrektywach Unii Europejskiej. Oznacza to, że pojęcie materiału siewny obejmuje różne rodzaje tego materiału. Wprowadzono m.in. definicje oraz zasady rejestracji odbrotu odmian regionalnych. Uściśla definicję materiału siewnego, wprowadza pojęcie nieprofesjonalnego odbiorcy, reguluje tryb opłat za badanie odrębności, wyrównania i trwałości. Przedłuża okres wpisu odmian roślin sadowniczych do 30 lat. Umożliwia podmiotom i innym hodowcom zachowanie odmian niechronionych wyłącznym prawem. Pozwala również laboratorium akredytowanym na dokonanie oceny materiału siewnego kategorii elitarny. Wprowadza pojęcia i reguluje zasady wprowadzania do obrotu mieszanki nasiennej dla ochrony środowiska. To tylko niektóre regulacje oczekiwane przez sektor polskiego nasiennictwa. Brak transpozycji przepisów dotyczących zasad rejestracji obrotu materiałem siewnym odmian regionalnych uniemożliwia wpisanie tych odmian do Krajowego Rejestru, a w konsekwencji wprowadzenia na rynek. Skutkuje to ograniczeniem wyboru i brakiem dostępności tych odmian na rynku. Prezydencka ustawa wyrywa z impasu w polskim nasiennictwie sprawę odmian regionalnych i jednocześnie pozwala to na rozwój tak ważnego działu polskiego rolnictwa. Podczas prac podkomisji wypracowano kompromis umożliwiający uniknięcia kar grożących Rzeczpospolitej, a wynikającej z wyroków Trybunału Sprawiedliwości Wspólnoty Europejskiej w sprawie C-165, łamane przez 8, Komisja przeciwko Rzeczpospolitej Polskiej. W wyroku tym Trybunał orzekł, że Polska zakazując swobodnego obrotu materiałem siewnym odmian genetycznie modyfikowanych oraz wpisu odmian genetycznie zmodyfikowanych do Krajowego Rejestru Odmian uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej z mocy artykułu 22 i 23 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001 przez 18 z dnia 12 czerwca 2001 roku, zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie, uchylając dyrektywę Rady 90 przez 220, w szczególności jej artykułu 22 i 23 oraz dyrektywy Rady z 2002 roku nr 53 z dnia 13 czerwca 2002 w sprawie wspólnego katalogu odmian gatunków roślin rolniczych. Polska zobowiązana jest w jak najszybszym czasie zakończyć prace legislacyjne nad uchyleniem zakazu obrotu materiału siewnego GMO i rejestracji odmian roślin jeszcze przed wykonaniem wyroku w sprawie C-165. Zgodnie z informacją z Ministerstwa Spraw Zagranicznych Komisja Europejska planuje podjąć w najbliższym czasie decyzję o skierowaniu do Trybunału skargi. W przypadku skierowania przez Komisję skargi niewykonania wyroku Trybunału Polska zostanie obciążona wielomilionową karą pieniężną liczoną od dnia wydania wyroku, czyli 16 lipca 2009 roku. Kara polega na wyliczaniu ryczałtu. Kara ta będzie następnie zwiększona na każdy dzień trwania niezgodności. W przypadku wniesienia skargi niewykonania wyroku Polska zostanie obciążona karą, nawet jeśli naruszenie zostanie usunięte w czasie trwania postępowania w tej sprawie. Wniesiona podczas prac pod Komisji poprawka dotycząca artykułu 139 realizuje wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jednocześnie ustęp 9 artykułu 104 daje możliwość w drodze rozporządzenia zakazu stosowania materiału siewnego odmian nieprzydatnych do upraw w warunkach klimatyczno-glebowych Rzeczpospolitej lub stanowiących zagrożenie zdrowia ludzi, zwierząt, roślin oraz środowiska, w tym wprowadzenie zakazu dla materiału siewnego odmian genetycznie zmodyfikowanych. Ze względu na randę i znaczenie tego zakazu uzasadnione jest również upoważnienie Rady Ministrów do wydania wyżej wymienionego rozporządzenia. Dzięki więc temu artykułowi ustawa spełnia oczekiwanie społeczeństwa o zakazie uprawy roślin modyfikowanych genetycznie, jednocześnie umożliwiając szybkie wprowadzenie tego zakazu bez konieczności uzgodnienia z Komisją Europejską i upoważnia ministra właściwego do spraw rolnictwa do powiadomienia tejże komisji o wydanym rozporządzeniu. Powprawka dotycząca artykułu 123 z kolei umożliwia zastosowanie sankcji wobec złamania zakazu wynikającego z artykułu 104 ust. 9 i z uwagi na rangę i znaczenie tego zakazu oraz powodom służącym jego wydaniu wymaga zastąpienia kary mandatu opłatą sankcyjną. Jednocześnie konsekwencją złamania zakazu i zastosowania materiału siewnego odmian, która stwarza zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt lub środowiska, jest zniszczenie roślin i wniesienie opłaty sankcyjnej stanowiącej 200% wartości tego materiału. Stanowi to realną karę dla każdego uprawiającego GMO, jak i umożliwia fizyczne zniszczenie tych upraw w razie ich wykrycia. Prace na podkomisji oraz podczas posiedzeń wspólnych Komisji Rolnictwa i Echrony Środowiska przebiegały burzliwie. Zgłoszano liczne poprawki, a punktem wywołującym największe emocje pozostał artykuł 104. Dziękuję. Dziękuję pani poseł. Dziękuję. Dziękuję. KONIEC
