Dorota Niedziela odniosła się do projektu ustawy o nasiennictwie wniesionego na ponowne rozpatrzenie przez Prezydenta. Zajęła stanowisko, że przepisy dotyczące odmian genetycznie modyfikowanych z ustawy z 26 czerwca 2003 r. powinny pozostać w mocy do czasu uchwalenia kompleksowej, odrębnej ustawy o organizmach genetycznie modyfikowanych.
Główne stanowisko
Dorota Niedziela podkreśliła, że zmiany wprowadzone podczas prac legislacyjnych budziły kontrowersje i wątpliwości co do zgodności z prawem Unii Europejskiej. Wskazała na potrzebę zachowania obowiązujących przepisów dotyczących odmian genetycznie modyfikowanych zawartych w ustawie z 2003 roku.
Konieczność szerokich konsultacji i debaty publicznej
Mówiła o konieczności przeprowadzenia bardzo szerokiej i poważnej dyskusji oraz konsultacji społecznych w sprawach dotyczących organizmów genetycznie zmodyfikowanych. Zwróciła uwagę, że tylko rzetelna debata daje szansę na decyzje oparte na merytorycznych argumentach i spokoju medialnym.
Postulat odrębnej ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych
Niedziela argumentowała, że regulacje dotyczące GMO powinny być zawarte w jednym, systemowym akcie normatywnym. Optymalnym rozwiązaniem - jej zdaniem - byłoby uchwalenie odrębnej ustawy określającej m.in. zasady prowadzenia upraw GMO oraz tryb udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Implementacja aktów Unii Europejskiej
Wypowiedź odnosiła się do konieczności implementacji dyrektyw i rozporządzeń UE, które projekt ustawy ma objąć, w tym Dyrektywy Rady z 2008 r. oraz rozporządzeń i dyrektyw Komisji z lat 2009–2010 wymienionych w exposé. Podkreśliła, że stan prac nad prawem unijnym uzasadnia ostrożne podejście.
Zakres projektu ustawy o nasiennictwie
Dorota Niedziela opisała, że projekt obejmuje zasady zgłaszania i rejestracji odmian przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych, wytwarzania i oceny materiału siewnego, materiału szkółkarskiego oraz obrotu tymi materiałami i jego kontroli. Wskazała też, które przepisy ustawy z 2003 r. miałyby zostać utrzymane, m.in. zakaz wpisu odmian GMO do Krajowego Rejestru oraz obowiązek oświadczenia o statusie odmiany przy zgłoszeniu.
Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.
Panie Marszałku, Wysoka Izbo, projekt ustawy o nasiennictwie przedstawiony nam dzisiaj jest zapowiedzianym przez Prezydenta we wniosku o ponowne rozpatrzenie ustawy z dnia 1 lipca 2011 roku o nasiennictwie. Za odmową podpisania przez Prezydenta ustawy z dnia 1 lipca 2011 przemawiał fakt, że ustawa ta w pierwotnym kształcie miała dostosować polskie prawo do wymagań Unii Europejskiej. Tymczasem w toku prac legislacyjnych prowadzonych przez Sejm szóstej kadencji do ustawy wprowadzono poprawki zmieniające częściowo ceruregulacji. Zmiany wzbudziły szereg kontrowersji i krytycznych opinii także co do zgodności z prawem Unii Europejskiej. Zmiany prawa w tak ważnych i wrażliwych obszarach jak kwestie dotyczące genetycznie modyfikowanych organizmów nie mogą być prowadzone z pominięciem bardzo szeroko zakrojonej i bardzo poważnej dyskusji i konsultacji społecznych. Stworzenie możliwości zaprezentowania racjonalnej argumentacji w debacie publicznej daje szansę, że opinia lub decyzje w sprawie będą podejmowane w oparciu o merytoryczne argumenty i w oparciu o spokój medialny, który jest nam bardzo potrzebny. Stworzenie możliwości zaprezentowania takie rozwiązanie daje szansę na wdrożenie niezbędnych uregulowań prawnych w zakresie nasiennictwa, a jednocześnie pozwoli uniknąć przyjęcia przepisów wzbudzających kontrowersje, które powinny zostać uregulowane w odrębnej ustawie. Regulacje prawne dotyczące organizmów genetycznie zmodyfikowanych powinny być zawarte w jednym systemowym akcie normatywnym. Optymalnym rozwiązaniem byłoby właśnie uchwalenie odrębnej ustawy o organizmach genetycznie modyfikowanych. Ustawa określać powinna m.in. zasady prowadzenia upraw genetycznie zmodyfikowanych oraz tryb udziału społeczeństwa w postępowaniu dotyczącego organizmów genetycznych. Wymaga to rzetelnej dyskusji i analiz prawnych poprzedzonych konsultacjami z organizacjami zajmującymi się tą problematyką. Przebieg przeprowadzonego w dniu 9 lutego 2010 roku wysłuchania publicznego dotyczącego rządowego projektu ustawy prawo o organizmach genetycznie zmodyfikowanych pokazuje, jak złożona jest to problematyka i jak duże budzi kontrowersje. Okoliczności te uzasadniają utrzymanie obecnej regulacji dotyczącej odmian roślin genetycznie zmodyfikowanych zawartej w ustawie z dnia 26 czerwca 2003 roku o nasiennictwie do czasu przyjęcia nowej, kompleksowej ustawy dotyczącej organizmów genetycznie zmodyfikowanych. Argumentem do przyjęcia takiej formy ustawy jest stan prac nad nowym prawem unijnym. W Parlamencie Europejskim trwają obecnie prace nad projektem rozporządzenia Parlamentu zmieniającego Dyrektywę 2001 przez 18 w zakresie umożliwienia państwom członkowskim ograniczenia lub zakazania uprawy organizmów zmodyfikowanych genetycznie na swoim terytorium. Organy Unii dostrzegają sygnały, które powinny zostać uznane za kwestie o istotnym znaczeniu. W oparciu o swój pogląd prezydent RP uznał za zasadne wniesienie do Sejmu projektu ustawy o nasiennictwie w brzmieniu opartym na przyjętym przez Sejm w dniu 1 lipca 2011 ustawie o nasiennictwie. Różnica polega na utrzymaniu w mocy przepisów dotyczących odmian genetycznie zmodyfikowanych zawartych w ustawie z 26 czerwca 2003 roku. Propozycja ta ma na celu zagwarantowanie czasu potrzebnego rządowi i parlamentowi do przygotowania i skonsultowania społecznego wprowadzenia nowego kompleksowego prawa dotyczącego organizmów genetycznie modyfikowanych. Projekt dokonuje implementacji aktów prawnych Unii Europejskiej. Dyrektywy Rady z 2008 roku nr 90 w sprawie obrotu materiałów rozmnożeniowych roślin sadowniczych oraz roślin sadowniczych przeznaczonych do produkcji owoców. Rozporządzenie Komisji nr 637 z 2009 roku ustanawiającego reguły wykonawcze co do odpowiedniego nazewnictwa odmian gatunków roślin rolniczych i warzyw. Dyrektywy Komisji z 2009 roku nr 145 przewidującej prawo w odniesieniu do zatwierdzenia populacji miejscowych i odmian warzyw tradycyjnych uprawianych w poszczególnych miejscach i regionach zagrożonych erozją genetyczną oraz odmian warzyw niemających wewnętrznej wartości dla plonów o przeznaczeniu handlowym, wyprodukowanych w celu uprawy w określonych warunkach oraz wprowadzenie do obrotu materiału siewnego tych populacji miejscowych i odmian. Dyrektywy Komisji z 2010 roku nr 60 przewidującej pewne odstępstwa dotyczące wprowadzenia do obrotu mieszanek pastewnych materiałów siewnych przeznaczonych do wykorzystania w celu ochrony środowiska naturalnego oraz projektu decyzji Komisji Implementacyjnej Dyrektywy Rady z 2002 roku nr 55 w odniesieniu do wymagań, zgodnie z którymi można wprowadzić do obrotu małe opakowania materiałów siewnych w kategorii standard różnych odmian roślin warzywnych należących do tego samego gatunku. Projekt ustawy obejmuje zarówno przepisy dotyczące zgłaszania i rejestracji odmian uprawnych przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych, przepisy dotyczące wytwarzania i oceny materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych, materiału szkółkarskiego oraz rozmnożeniowego i nasadzeniowego, jak też obrotu tymi materiałami i jego kontroli. Projekt ustawy reguluje materię zawartą w ośmiu różnych dyrektywach Unii Europejskiej. Oznacza to, że pojęcie materiał siewny obejmuje różne rodzaje tego materiału, w tym materiał siewny roślin rolniczych, materiał siewny roślin warzywnych, materiał szkółkarski, materiał rozmnożeniowy i nasadzeniowy roślin warzywnych oraz materiał rozmnożeniowy i nasadzeniowy roślin ozdobnych, a także różne dla każdego z tych rodzajów materiału siewnego. Zasady rejestracji odmian, wytwarzania, oceny i kontroli materiału oraz obrotu tym materiałem. Projektowana ustawa uchyla przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 2003 o nasiennictwie z wyjątkiem przepisów dotyczących 1. Zakaz wpisu odmiany genetycznie zmodyfikowanych do Krajowego Rejestru, artykuł 5 ust. 4, obowiązku dołączenia do wniosku o wpis do Krajowego Rejestru oświadczenia, że odmiana jest albo nie jest genetycznie zmodyfikowana, artykuł 11 ust. 2 pkt. 7. Ze względu na umożliwienie w artykule 9 projektowanej ustawy wpisu do Krajowego Rejestru na wniosek zgłaszającego odmianę, zgodnie z artykułem 140 projektowanej ustawy, uprawionym do złożenia oświadczenia jest zgłaszający odmianę w rozumieniu projektowanej ustawy. Po trzecie, zakaz dopuszczenia do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej materiału siewnego odmian genetycznie zmodyfikowanych, artykuł 57 ust. 3. Sankcji w zakresie przestrzegania zakazu określonego w artykule 57 ust. 3 ust. 3 roku 26 czerwca. Tak ważka kwestia jak dopuszczenie do obrotu materiału siewnego odmian genetycznie zmodyfikowanych powinna zostać rozstrzygnięta w ustawie kompleksowo regulującej kwestię GMO. Ustawa taka, dopuszczając ewentualny obrót tym materiałem, określałaby zasady uprawy roślin genetycznie zmodyfikowanych, w tym obowiązki spoczywające na prowadzącym takie uprawy. Kompleksowy system, akt normatywny powinien być przedmiotem prac, których owocem byłaby nasza nowa ustawa o organizmach zmodyfikowanych genetycznie. Klub Parlamentarny Platformy Obywatelskiej popiera projekt prezydencki o nasiennictwie i wnosi o przekazanie go do komisji. Dziękuję. Dziękuję pani poseł.
