Tadeusz Iwiński krytycznie odniósł się do projektu uchwały dotyczącego oceny historycznej formacji zbrojnych i podkreślił, że historia rzadko bywa czarno-biała. Argumentował, że interpretacja patriotyzmu jest dynamiczna, powołując się na eseistę Irzykowskiego i cytując ocenę historyka Pobóg-Malinowskiego.
Główne zarzuty
- Twierdził, że projekt uchwały jest jączącym i przestrzegał przed jednowymiarową oceną - „to nie jest tak, że była to organizacja diabelska”, a jednocześnie wskazywał na istnienie "białych aspektów" jej działania.
Odwołanie do Irzykowskiego
- Przywołał pogląd eseisty Irzykowskiego, że każde pokolenie na nowo musi interpretować patriotyzm, bo jest to kategoria dynamiczna, i na tej podstawie krytykował uproszczone rozstrzygnięcia historyczne.
Cytaty historyków i zakres krytyki
- Podkreślał, że cytuje wybitnych historyków, a nie "komunistów ani ludzi lewicy". Przytoczył fragment oceny profesora Pobóg-Malinowskiego opisującej Narodowe Siły Zbrojne jako „zażarcie sowinistyczna w stosunku do mniejszości narodowych, zwłaszcza Żydów, nieprzejednana wobec komunizmu, wroga wszelkim postępowym przeobrażeniom w życiu społecznym”.
Pytanie do wnioskodawcy i odniesienie do posła Pięty
- Zwrócił uwagę na wypowiedź posła Pięty, który zdaniem mówcy potwierdzał przytoczone opinie, i bezpośrednio zapytał wnioskodawcę o komentarz do cytowanej oceny Pobóg-Malinowskiego.
Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.
Panie Marszałku, Wysoki Sejmie, parlamenty nie są od oceniania historii, od jej interpretowania i oczywiście rzadko kiedy historia bywa czarno-biała, ja mam tego pełną świadomość, ale nie służą dobrze sprawie i także patriotyzmowi rozumianego jak najwłaściwie, bo ja bardzo lubię podejście wybitnego naszego eseisty, na ogół zapomnianego, Irzykowskiego, który mówił, że każde pokolenie na nowo musi interpretować patriotyzm swój, dlatego że to jest kategoria dynamiczna. Otóż ten projekt uchwały jest jączącym, dlatego że to nie jest tak, że była to organizacja diabelska. Ona miała swoje oczywiście białe aspekty działania, ale gdy ja cytowałem te dwa haniebne fragmenty z prasy NSZ-u i patrzę na pana posła Piętę, który mówił, no tak i potwierdzał to i mówił, to do dzisiaj jest aktualne, no to jak my mamy rozmawiać? Dlatego ja tu cytowałem wybitnych historyków, opinie nie żadnych komunistów, ani ludzi lewicy. I chciałem zadać jedno pytanie panu posłowi wnioskodawcy. Otóż być może najwybitniejszy historyk emigracyjny, profesor Władysław Pobóg-Malinowski, dokonał bardzo lapidarnej oceny Narodowych Sił Zbrojnych. Zacytuję tylko. Zażarcie sowinistyczna w stosunku do mniejszości narodowych, zwłaszcza Żydów, nieprzejednana wobec komunizmu, wroga wszelkim postępowym przeobrażeniom w życiu społecznym. Koniec cytatu. Jak pan to skomentuje?
