Krzysztof Paszyk o pracy GIODO, kadrach i finansowaniu UODO
Krzysztof Paszyk przedstawił stanowisko Klubu Poselskiego Polskiego Stronnictwa Ludowego Unii Europejskich Demokratów wobec sprawozdań Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych za lata 2016–2017. Zwrócił uwagę na skalę kontroli, wzrost liczby skarg, niedobory kadrowe oraz potrzebę stałej siedziby i adekwatnego finansowania dla kontynuatora GIODO.
Zestaw działań i kontroli
Przypomniał, że GIODO przeprowadził 147 kontroli w 2016 roku i 145 w 2017 roku, skierowano 67 wystąpień po sprawdzeniach, a kontrole sektorowe objęły m.in. policję, starostwa powiatowe, kancelarie prawnicze, izby i urzędy celne, wydziały konsularne, ambasady oraz Straż Graniczną. Omówił też rejestrację zbiorów danych — blisko 35 tys. zgłoszeń w 2016 roku i 26,5 tys. w 2017 roku.
Problemy kadrowe i warunki lokalowe
Podkreślił, że działalność instytucji odbywała się przy bardzo ograniczonych zasobach kadrowych — 17 inspektorów w 2016 i 19 w 2017 roku, a Departament Rejestracji działał przy zaledwie 12 pracownikach merytorycznych. Zwrócił uwagę na fakt, że urząd mieści się w wynajmowanych pomieszczeniach i zaapelował do Wysokiej Izby oraz UAAF o znalezienie trwałego rozwiązania lokalowego.
Skargi, edukacja i współpraca międzynarodowa
Wskazał na wzrost liczby skarg — blisko 3 tys. w 2017 roku, co oznacza stałą tendencję wzrostową, oraz spodziewane dalsze zwiększenie napływu skarg po pełnym stosowaniu przepisów RODO. Podkreślił także działania edukacyjne GIODO: szkolenia, publikacje, 12 porozumień ze szkołami wyższymi oraz ogólnopolski program edukacyjny Twoje zdanie, Twoja sprawa realizowany ze współpracownikami.
Finansowanie i perspektywy organu
Zauważył, że rola organu ochrony danych będzie rosła wraz z wdrażaniem RODO i rozwojem rynku danych osobowych. Wspomniał, że kontynuator GIODO, czyli UODO, otrzyma wprawdzie 30 mln zł, co wpisuje się w dyskusję o konieczności zapewnienia odpowiednich środków na wykonywanie zadań kontrolnych i edukacyjnych.
Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.
Bardzo dziękuję, panie marszałku, panie posłanki, panie pośle, pani prezes. Chciałbym w imieniu Klubu Poselskiego Polskiego Stronnictwa Ludowego Unii Europejskich Demokratów przedstawić nasze stanowiska w sprawie sprawozdania z działalności Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w roku 2016 i roku 2017 wraz ze stanowiskiem Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka zawartych w drukach sejmowych numer 2170, 2416 i 2544. Generalny Inspektor Danych Osobowych kontrolował zgodność przetwarzania danych osobowych z przepisami ustawy, wydawał decyzje administracyjne i rozpatrywał skargi w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych, prowadził rejestr zbiorów danych, opiniował akty prawne dotyczące ochrony danych osobowych, inicjował i podejmował przedsięwzięcia w zakresie doskonalenia ochrony danych osobowych. Uczestniczył ponadto w pracach międzynarodowych organizacji i instytucji zajmujących się problematyką ochrony danych osobowych. 10 maja 2018 roku Sejm uchwalił nową ustawę o ochronie danych osobowych, która zastąpiła ustawę z 1997 roku i przewidywała likwidację organu oraz ustanowienie nowego organu właściwego w sprawie ochrony danych osobowych, czyli prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Dziś Wysoka Izba rozpatrzy więc ostatnie sprawozdanie Generalnego Inspektora Danych Osobowych za lata 2016 i 2017. Inspektorzy Giodo przeprowadzili w 2016 roku 147 kontroli. Zaś w 2017 roku było to 145 kontroli. Skierowano również 67 wystąpień po dokonaniu sprawdzeń. Giodo przeprowadził też w minionym dwuleciu kontrole sektorowe obejmujące policję, starostwa powiatowe, kancelarie prawnicze, izby i urzędy celne, wydziały konsularne, ambasad Rzeczpospolitej oraz Straż Graniczną. Należy podkreślić, że tak szeroką działalność prowadziła instytucja o nader szczupłych zasobach kadrowych. W roku 2016 zatrudniała ona 17 inspektorów. Rok później ta liczba wzrosła do zaledwie 19. Urząd zajmował się też rejestracją administratorów bezpieczeństwa informacji oraz zbiorów danych osobowych. W 2016 roku administratorzy danych zgłosili do rejestracji blisko 35 tysięcy zbiorów. Zaś rok później 26,5 tysiąca zbiorów. W 2016 roku do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych płynęło ponad 8 tysięcy wniosków o rejestrację administratorów bezpieczeństwa informacji. Większość, bo około tysiąca wniosków została rozpatrzona. Rok później, w roku 2017 do Biura Giodo wpłynęły 6 153 zgłoszenia. Zarejestrowano ponad 5 tysięcy. Na koniec 2017 roku ogólna liczba wszystkich zarejestrowanych administratorów bezpieczeństwa informacji przekroczyła liczbę 26 tysięcy. Również w tym wypadku rzucza się w oczy, że tak dużą liczbę spraw obsługiwało ledwie 12 pracowników merytorycznych Departamentu Rejestracji i Administratorów Bezpieczeństwa Informacji i Zbiorów Danych Osobowych. Generalny Inspektor Danych Osobowych zajmował się też rozpatrywaniem skarg. W 2017 roku wpłynęło do Giodo blisko 3 tysiące skarg dotyczących naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych. Rok wcześniej wpłynęło o 340 skarg mniej. Co oznacza, że obserwujemy wzrost liczby skarg rok do roku o kilkanaście procent. Jest to stała tendencja. Należy oczekiwać, że pełne stosowanie przepisów RODO znacznie zwiększy liczbę skarg wpływających do nowej już instytucji, która w ostatnim czasie zastąpiła Giodo. W minionych dwóch latach Biuro Generalnego Inspektora odpowiadało też na pytania prawne. W 2016 roku łącznie rozpatrzono 3 320 pism tego rodzaju, a w 2017 – 2339. Pytania dotyczyły głównie administracji, sądownictwa oraz szkolnictwa, jak również służby zdrowia, prawa pracy oraz mieszkalnictwa. Generalny inspektor podejmował też liczne wystąpienia. W 2016 roku łączna liczba wystąpień w sygnalizacji wniosków wystosowanych przez Giodo wynosiła 109, zaś w 2017 roku były to 104 wnioski. Wnioski dotyczyły głównie wskazania luk prawnych w dziedzinie ochrony prywatności i respektowania prawa podmiotu danych do ochrony jego danych osobowych, jak i niedokładności w istniejących i nowotworzonych regulacjach prawnych. Główne tematy wystąpień to udostępnienie danych osobowych osobom nieupoważnionym, pozyskiwanie kopii dokumentów w tożsamości oraz niezgodne z prawem stosowanie klauzul zgody na przetwarzanie danych osobowych. W 2016 roku organ skierował 36 zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a rok później 31. Najczęściej przedmiotem zawiadomień były podejrzenia popełnienia przestępstwa w związku z celami marketingowymi, poza zgodą oraz udostępnienie danych osobowych bez podstawy prawnej. Giodo podejmował też szeroko zakrojoną współpracę międzynarodową oraz działalność edukacyjną. To też warto podkreślić. Liczne szkolenia, wywiady, publikacje, poradniki na stronie internetowej po współpracę z podmiotami bez wątpienia przyczyniły się do popularyzacji wiedzy na temat ochrony danych osobowych. Urząd w ciągu dwóch lat sprawozdawczych zawarł 12 porozumień ze szkołami wyższymi w zakresie współpracy przy ochronie danych. We współpracy z Rzecznikiem Praw Dziecka i Ministrem Edukacji Narodowej Giodo realizował na terenie szkół ogólnopolski program edukacyjny Twoje zdanie, Twoja sprawa. Wysoka Izbo, relacjonując ogrom zadań, które wykonuje Generalny Inspektor Danych Osobowych, nie można nie zapytać, dlaczego tak ważna instytucja mieści się w wynajmowanych pomieszczeniach i to wynajmowanych po niemałej cenie. Podobnie jak inne państwowe instytucje, Urząd Ochrony Danych Osobowych powinien mieć swoją stałą siedzibę. Myślę, że dzisiaj też warto zaapelować przy tej okazji do Wysokiej Izby, a przede wszystkim do UAAF, w których zasiadają przedstawiciele większości sejmowej, o zrozumienie w tej kwestii i znalezienie trwałego rozwiązania sytuacji lokalowej urzędu. Ważnym aspektem przedstawionych sprawozdań jest też finansowanie GIODO. W związku z prowadzeniem RODO oraz rosnącą rolą ochrony danych osobowych, jak również rynku danych osobowych, rola organu kontrolnego w tym zakresie również będzie rosnąć. Kontynuator GIODO, czyli UODO, otrzyma wprawdzie 30 mln zł z rezerwy budżetowej. Należy jednak monitorować to pieczołowicie, czy urząd będzie w stanie na należytym poziomie wywiązywać się z nowych obowiązków. Jak dotąd była to niestety instytucja mocno niedofinansowana. Myślę, że ta zmiana jest takim dobrym momentem do tego, by dotknąć tego problemu refleksją i w sposób należyty dofinansować, zważywszy na rosnącą rolę tego organu. Ja przyłączę się do tych życzeń, które zostały w kierunku pani prezes, wypowiedziane przez panią poseł Elżbietę Stępień. Również pozwolę sobie zakończyć po pierwsze deklaracją o tym, że Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego i Unii Europejskich Demokratów jak najbardziej to sprawozdanie również przyjmuje i da temu wyraz. Natomiast po drugie również życzymy pani prezes jak najlepszych efektów tej pracy, którą się pani podjęła. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo.
