Krzysztof Paszyk apeluje o kompromis w sprawie Trybunału

Panie Marszałku, Wysoka Izba, mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawić nasze stanowisko w sprawie projektów ustaw o Trybunale Konstytucyjnym zawartych w drukach 550, 558 i 569. Ale zacznę, Szanowni Państwo, od pewnej refleksji. Cóż z najlepszych pomysłów, z najlepszych recept i scenariuszy na rozwiązanie problemu? Jeśli się go nie da przez pół roku rozwiązać. Wszyscy bez wyjątku zgodzimy się, że kryzys konstytucyjny nie służy Polsce. Trzeba go zakończyć. Sytuacja zaognia się w niebezpiecznym kierunku i nie ma już miejsca na retorykę polityczną. Trzeba w tej sytuacji szukać konsensusu. Jakby nie zaklinać rzeczywistości, jakich narracji nie używać, ilu dobrych min do złej gry nie pokazać, ponosimy i będziemy ponosić dotkliwe koszty eskalowania konfliktu wokół Trybunału Konstytucyjnego. Jedna strona będzie mówiła o donosach do instytucji europejskich. Druga strona będzie przyzywać instytucje europejskie, aby nie ingerowały w wewnętrzny ład kraju. Tylko cóż z tego. To nie tylko groźba anarchizacji życia publicznego i niepokoje społeczne nam grożą przy dalszym utrzymywaniu tej sytuacji. Ale obawa o dualizm prawny, a bardziej chaos z niego powstały. To także konsekwencje polityczne i finansowe na forum Unii Europejskiej i świata, czego się obawiamy. Wreszcie słaby głos Polski w sprawach obronności to słabsze bezpieczeństwo. No bo jak wyglądać poważnie przed partnerami z Sojuszu Północnoatlantyckiego, kiedy nie funkcjonuje Trybunał Konstytucyjny, nie funkcjonuje Sąd Konstytucyjny. A jesteśmy w przededniu szczytu NATO. Sparaliżowany Trybunał Konstytucyjny to także brak dostępu obywateli do ochrony prawnej. Co trzeba podkreślić. A ona jest wymagalna. Jest potrzebna. Bo nie zapewnią jej tylko i wyłącznie instytucje państwowe do niej powołane. Potrzebny jest w szanującej się demokracji, w szanującym się kraju, europejskiego kręgu kulturowego, sprawnie działający Sąd Konstytucyjny. I panie i panowie posłowie, to wreszcie niebezpiecznie przekraczające granice dotąd nieprzekraczalne podział Polek i Polaków. Oby nie nieodwracalny. Wszyscy widzimy, że ten podział, który zaczął się w tej Izbie przenosi się do środowisk lokalnych, przenosi się do wielu miejsc pracy, wreszcie przenosi się do polskich rodzin. Czas z tym naprawdę skończyć. To wszystko zdaniem Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego skłaniać musi do znalezienia natychmiastowego rozwiązania opartego na kompromisie. Znamy już swoje stanowiska, opinie na propozycje poszczególnych stron. Są wspólne mianowniki, które mogą prowadzić do porozumienia. Polskie Stronnictwo Ludowe przedstawiając swój projekt konsensualny, kompromisowy liczy na to porozumienie. Mówimy dzisiaj Prawu i Sprawiedliwości, Platformie Obywatelskiej, Klubowi Kukiz 15, Nowoczesnej. Sprawdzam na każdym kroku i na każdym etapie prac nad przedstawionymi dzisiaj projektami. Ustawa Polskiego Stronnictwa Ludowego rozwiązuje kwestie przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. I tylko tak da się rozwiązać ten konflikt, naszym zdaniem. To początek drogi, początek testu na wiarygodność i szczerość intencji. Kto z nas chce zakończyć spór, a kto chce go dalej wykorzystywać do swoich często politycznych i wyłącznie politycznych celów. I to chyba też test na polityczną dojrzałość polskiej 27-letniej demokracji i nas wszystkich w tej Izbie. Polskie Stronnictwo Ludowe jest najstarszą i najbogatszą z doświadczenia partią polityczną w Polsce. Działając w przekonaniu, że dobro obywateli oraz siłę państwa polskiego należy budować w oparciu o wspólne działanie, kompromis oraz zgodę. I to rzutuję na propozycję, którą przedstawiamy. Na propozycję ustawy konsensualnej. Celem niniejszego projektu jest stworzenie trwałych postaw, sprawnego i korzystnego dla obywateli funkcjonowania państwa. Poprzez zbudowanie nowego stabilnego kompromisu politycznego, kładącego kres kryzysowi wokół Trybunału Konstytucyjnego oraz odbudowanie wizerunku Polski. Nasz projekt powstał z inspiracji i na rzecz Polaków, którzy bardzo licznie zgłaszają się do Polskiego Stronnictwa Ludowego zaniepokojeni przedłużającym się ostrym sporem politycznym. W zgodnej ocenie tych osób nie ma czasu na tego typu konflikty. Przed Polską naprawdę stoją ogromne wyzwania związane z bezpieczeństwem, zapewnieniem podstaw bytu rodzin, edukacją, zmianami geopolitycznymi dokonującymi się na naszych oczach. Dlatego w trosce o najważniejsze wartości. Bliskie sercom każdej Polki i każdego Polaka, takie jak rodzina, praca, bezpieczeństwo, Polskie Stronnictwo Ludowe przedłożyło projekt konsensualny i rozpoczęliśmy konsultacje. Jako jedyne środowisko polityczne dając dowód, że można odłożyć na bok bieżące animozje, bieżące urazy i bieżące różnice, które są między nami. Ale nie powinny one dominować nad rzeczami kluczowymi dotyczącymi polskiego ustroju. W projekcie proponujemy przekazanie kompetencji do zarządzania ogłoszenia orzeczenia samemu Trybunałowi Konstytucyjnemu, z jednoczesnym wprowadzeniem przepisów, wedle którego nieogłoszone dotychczas orzeczenia podlegają ogłoszeniu w starym trybie. To jest przez prezesa Rady Ministrów w terminie siedmiu dni. Proponujemy, by nie ulegała zmianie liczba sędziów Trybunału Konstytucyjnego jako piętnastu. Jest to zasada wprowadzona Konstytucją i nie powinna ulegać zmianie. Sędziowie Trybunału wedle naszego projektu powinni być wybierani większością co najmniej dwóch trzecich głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Wychodzimy tu w kierunku postulatu klubu Kukiz 15. Jesteśmy przeciwni wpisywania tego do Konstytucji, ponieważ to byłby bardzo niebezpieczny precedens, aby w przyszłości każdy konflikt, który się pojawi, rozwiązywać poprzez zmianę Konstytucji. Do czego to mogłoby doprowadzić? Do tego, żebyśmy w przeciągu kilku miesięcy za każdym razem dokonywali zmiany Konstytucji. To naprawdę jest w perspektywie rzecz niedobra. Kolejna propozycja dotyczy tej warstwy personalnej sporu. A więc proponujemy, aby w stan spoczynku przeszło sześciu spornych sędziów. Tu pani poseł Gasiuk-Pichowicz zgłosiła niekonstytucyjność, zarzut niekonstytucyjności wobec tej propozycji. Tylko jest pytanie, czy rodzi się pytanie, czy ta szóstka sędziów spornych, ona w pełni rozpoczęła swoją działalność? Czy nie są oni obarczeni też pewną, czy tryb ich wyłaniania nie jest obarczony co do całej szóstki pewną wadą? To jest tego typu zastrzeżenie. Kolejna propozycja. Powierzenie Sejmowi instrumentu wnioskowania o ponowne rozpatrzenie ustawy po wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Tu również zdarzają się opinie co do niekonstytucyjności tego. Ale szanowni państwo, nowe okoliczności, które pojawiłyby się wobec orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, one nie naruszają powagi rzeczy osądzonej, jeśli chodzi o wyroki Trybunału Konstytucyjnego. A więc nie jest w pełni trafnym zarzut o niekonstytucyjności, o naruszeniu zapisu konstytucji dotyczącego niepodważalności orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. W naszej ocenie propozycja Polskiego Stronnictwa Ludowego rozwiązuje konflikt poprzez zmianę ustawy o Trybunale Konstytucyjnym na bazie szerokiego porozumienia politycznego, uwzględniając postulaty wszystkich stron. Jest to opcja zerowa, natychmiast rozwiązująca problem. Panie Marszałku, Wysoka Izbo, jeśli nie rozpoczniemy rozmowy, nie rozwiążemy tego sporu, ale to nie może być monolog, przed czym przestrzegamy. To musi być autentyczny dialog. Gdy umiera dialog, rodzi się nieporozumienie. Dlatego w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego chciałbym zapewnić, iż Klub opowiada się za skierowaniem wszystkich trzech projektów do dalszych prac sejmowych. Dziękuję bardzo. Dziękuję. Dziękuję.