Marek Sowa - ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

Proszę bardzo, panie prezydentie. Panie marszałku, panie minister, wysoka izbo. Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego druk 1824. 16 października bieżącego roku na wspólnym posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej odbyło się pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy. Ustawa ma generalnie wymiar dosyć techniczny. Chodzi o zastosowanie tych samych kryteriów, które obowiązują w bieżącym roku do wyliczenia udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych, osób prawnych stanowiących dochód własny samorządów, jak również na liczenia potrzeb finansowych, w szczególności edukacyjnych na finansowanie zadań oświatowych, jak również są zastosowane kryteria dotyczące parametrów służących ustaleniu przeliczeniowej liczby mieszkańców. Ta liczba jest istotnym elementem do wyliczenia potrzeb wyrównawczych i korekty z tytułu zamożności. Jak wiadomo, ustawa obowiązuje od 1 stycznia 2025 roku. Została uchwalona rok temu, stąd też debata w trakcie pierwszego czytania nie ograniczała się wyłącznie do tych zapisów, które są przedmiotem brzmienia tej treści tej ustawy, ale również służyła swego rodzaju dyskusji nad kondycją finansową jednostek samorządu terytorialnego, ewentualnie potrzeby wprowadzenia jakichś innych korekty. Mówię o trzech takich elementach, które były przedmiotem tej debaty. Chciałbym tutaj Wysokiej Izbie kilka informacji przekazać. Z danych, które były też prezentowane przez Ministerstwo Finansów, które mają swoje odzwierciedlenie również w sprawozdaniach, jednoznacznie wynika, że kondycja finansowa sektora samorządowego w sposób znaczący uległa poprawie. Ta ustawa, która daje od 1 stycznia dodatkowe 25 mld zł, a od przyszłego roku to już będzie ponad 28 mld zł, ma swoje odzwierciedlenie w budżetach jednostek samorządu terytorialnego. Ten wynik za 3 kwartały jest około 20 mld zł lepszy niż to było w roku ubiegłym. To jest nie tylko możliwość realizacji zadań publicznych na wyższym poziomie dla swoich mieszkańców, ale to również większe możliwości finansowania zadań inwestycyjnych. To był pierwszy element, który też był omawiany na posiedzeniu tej komisji. Drugą kwestią poruszoną na posiedzeniu komisji była kwestia podziału części rezerwy. W roku 2025 zostało uzgodnione, że część tej rezerwy, przypomnę, że w tym roku ta rezerwa wynosi 1,7 mld zł dla samorządów, została przeznaczona na drogi, gminy uzdrowiskowe i gminy, na terenie których są zlokalizowane parki narodowe. No i wreszcie trzeci element, który był poruszany, on też ma związek z tą ustawą i on ma też swoje odzwierciedlenie we wnioskach mniejszości złożonych przez pana posła Włodzimierza Tomaszewskiego. To jest wprowadzenie takiego stałego mechanizmu zwiększającego potencjał inwestycyjny samorządów, tak zwaną subwencję inwestycyjną. Ten wniosek nie został zaakceptowany przez połączone komisje, przez posłanki i posłów. Ja osobiście żałuję, że pan poseł jak pełnił funkcję ministra konstytucyjnego, odpowiedzialnego za współpracę z samorządem, nie zadba o to, żeby takie zapisy, skoro był pan do nich przekonany, znalazł swoje odzwierciedlenie w ustawie. Zresztą nie pamiętał żadnej inicjatywy na rzecz samorządów, z którą by pan poseł pełniąc tą funkcję ministra wyszedł. Reasumując, połączone komisje finansów publicznych oraz samorządu terytorialnego i polityki regionalnej wnoszą, aby Wysoki Sejm przyjął przedłożony projekt ustawy zaproponowanym przez połączone komisje brzmienia. Dziękuję bardzo.